Nashik Simhastha Kumbh Mela : कुंभमेळ्यापूर्वी नाशिक महापालिकेचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प; कचऱ्यापासून तयार होणार सीएनजी

Nashik Simhastha Kumbh Mela : आगामी सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 च्या पार्श्वभूमीवर नाशिक महापालिकेने शहरातील कचरा व्यवस्थापन अधिक सक्षम करण्यासाठी मोठे पाऊल उचलले आहे. पाथर्डी येथील विद्यमान खत प्रकल्प परिसरात सार्वजनिक-खासगी भागीदारी (PPP) तत्त्वावर ‘वेस्ट टू सीएनजी’ प्रकल्प उभारण्याची तयारी सुरू असून, या माध्यमातून कचऱ्यापासून इंधन निर्मिती केली जाणार आहे.

16 गावांचा कचरा प्रक्रिया प्रकल्पात समाविष्ट

कुंभमेळ्याच्या अनुषंगाने जिल्हास्तरावरून महापालिकेला 16 गावांतील कचरा व्यवस्थापनाची जबाबदारी देण्याचा प्रस्ताव प्राप्त झाला आहे. वाढत्या कचऱ्याच्या प्रमाणाचा विचार करून महापालिका आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित ‘वेस्ट टू सीएनजी’ प्रकल्प उभारण्याच्या दिशेने काम करत आहे. यासाठी पाथर्डी कचरा डेपो लगतची सुमारे आठ एकर जागा शासनाकडे मागण्यात आली असून, प्रकल्पासाठी आवश्यक प्रशासकीय प्रक्रिया सुरू करण्यात आल्या आहेत.

कचऱ्यावरील प्रक्रिया करण्याच्या तंत्रज्ञानात मोठे बदल झाले आहेत. त्या अनुषंगाने कचऱ्यापासून सीएनजी या नव्या प्रकल्पाची चाचपणी केली जात आहे. या माध्यमातून कुंभमेळ्यातील वाढीव कचरा आणि १६ गावातील कचऱ्यावर प्रक्रिया करता येईल, असे महापौर हिमगौरी आहेर-आडके यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले. सध्याच्या अस्तित्वातील प्रकल्पाची दुसऱ्या टप्प्यात वाढ करण्याचे नियोजन आहे. या प्रकल्पाच्या अभ्यासासाठी अभ्यास दौरा करण्यात आला असून पुढील महासभेत या संदर्भातील प्रस्ताव सादर केला जाणार आहे. (Nashik Simhastha Kumbh Mela)

कचऱ्यापासून इंधन निर्मितीचा पर्याय

कचरा व्यवस्थापनाच्या क्षेत्रात नव्या तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना नाशिक महापालिका कचऱ्यापासून सीएनजी निर्मितीचा पर्याय स्वीकारण्याच्या तयारीत आहे. या प्रकल्पामुळे केवळ कचऱ्याची विल्हेवाट लावणेच नव्हे, तर त्यापासून इंधन तयार करून पर्यावरणपूरक ऊर्जा निर्मितीही शक्य होणार आहे. महापौर आहेर-आडके यांनी सांगितले की, कुंभमेळ्यादरम्यान निर्माण होणारा वाढीव कचरा तसेच 16 गावांतील दैनंदिन कचरा या प्रकल्पाद्वारे प्रक्रिया करता येणार आहे. तसेच सध्या अस्तित्वात असलेल्या कचरा प्रक्रिया प्रकल्पाच्या क्षमतेत दुसऱ्या टप्प्यात वाढ करण्याचेही नियोजन करण्यात आले आहे. या संदर्भात महापालिकेच्या पदाधिकाऱ्यांनी आणि अधिकाऱ्यांनी विविध प्रकल्पांचा अभ्यास दौरा केला असून, पुढील महासभेत यासंदर्भातील प्रस्ताव मंजुरीसाठी सादर करण्यात येणार आहे.
(Nashik Simhastha Kumbh Mela)

कचरा डेपोतील दूषित पाणी आता ‘एसटीपी’कडे

दरम्यान, पाथर्डी-गौळाणे कचरा डेपोमुळे परिसरातील विहिरी, बोअरवेल आणि भूजलस्त्रोत दूषित होत असल्याच्या तक्रारी समोर आल्या होत्या. डेपोमधून झिरपणारे दूषित पाणी शेतीमध्ये मिसळत असल्याने जमिनीची सुपीकता घटत असून शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होत असल्याचे निदर्शनास आले होते. या समस्येवर उपाय म्हणून महापालिकेने कचरा डेपोतील दूषित पाणी थेट सांडपाणी प्रक्रिया केंद्राकडे (STP) वळविण्याचा निर्णय घेतला आहे. या प्रकल्पाचे भूमिपूजन मंगळवारी महापौर हिमगौरी आहेर-आडके यांच्या हस्ते करण्यात आले. या योजनेमुळे दूषित पाणी जमिनीत मुरण्याचे प्रमाण कमी होईल, भूजलाचे संरक्षण होईल आणि परिसरातील शेतीला होणारा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे. (Nashik Simhastha Kumbh Mela)

कुंभमेळ्यापूर्वी आधुनिक कचरा व्यवस्थापनावर भर

सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 दरम्यान लाखो भाविक नाशिकमध्ये दाखल होणार आहेत. या पार्श्वभूमीवर शहरातील स्वच्छता, पर्यावरण संरक्षण आणि कचरा व्यवस्थापनाची मोठी जबाबदारी महापालिकेसमोर आहे. 'वेस्ट टू सीएनजी' प्रकल्प आणि दूषित पाणी व्यवस्थापनाच्या उपाययोजनांमुळे नाशिकमध्ये आधुनिक व पर्यावरणपूरक कचरा व्यवस्थापन प्रणाली उभारण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल उचलले जात असल्याचे मानले जात आहे.