‘६ जुलै’ला विधिमंडळाचे कामकाज ठप्प होण्याचा अजब योगायोग

 ६५ वर्षांच्या इतिहासातील तिसरी घटना; १९६१ आणि २०१८ मध्ये नागपुरात झाली होती ‘बत्ती गूल’

मुंबई : निसर्गाचा लहरीपणा आणि पावसाच्या हाहाकारामुळे सोमवार, ६ जुलै २०२६ रोजी मुंबईत विधिमंडळाच्या दोन्ही सभागृहांचे कामकाज दिवसभरासाठी तहकूब करावे लागले. महाराष्ट्राच्या संसदीय इतिहासाची पाने उलटली, तर ६ जुलै या तारखेचा एक अजब योगायोग समोर येतो. राज्याच्या ६५ वर्षांच्या इतिहासात मुसळधार पाऊस किंवा तांत्रिक बिघाडामुळे अधिवेशन संपूर्ण दिवसासाठी गुंडाळण्याची ही तिसरी वेळ आहे. विशेष म्हणजे, यापूर्वीची अशीच एक सर्वात गाजलेली घटना याच तारखेला, म्हणजेच ६ जुलै १९६१ आणि नंतर २०१८ रोजी घडली होती.

ठाणे(Thane) आणि रायगड(Raigad) परिसरात ताशी ७० ते ९० किमी वेगाने वाहणारे वादळी वारे आणि कोसळणाऱ्या मुसळधार पावसामुळे सोमवारी (६ जुलै) मुंबईत 'रेड अलर्ट' जारी करण्यात आला. रस्ते आणि रेल्वे वाहतूक कोलमडल्याने, तसेच नागपूर व इतर भागांतून येणाऱ्या अनेक आमदारांची विमाने खोळंबल्यामुळे सभागृहात पुरेशी गणसंख्या (कोरम) नव्हती. अखेर कर्मचारी आणि लोकप्रतिनिधी यांच्या सुरक्षेचा विचार करून कामकाज थांबवण्यात आले. या निमित्ताने ६ जुलैशी जोडलेल्या विधिमंडळाच्या जुन्या आठवणींना पुन्हा उजाळा मिळाला आहे.

ठीक आठ वर्षांपूर्वी, म्हणजेच ६ जुलै २०१८ रोजी महाराष्ट्राने असाच एक प्रसंग अनुभवला होता. त्यावेळी राज्याचे पावसाळी अधिवेशन मुंबईऐवजी उपराजधानी नागपूरला घेण्यात आले होते. मात्र, आदल्या रात्री नागपूर शहराला मुसळधार पावसाने झोडपून काढले. त्या भीषण पावसामुळे विधानभवन परिसरातील तळघरात असलेल्या मुख्य ट्रान्सफॉर्मर रूममध्ये पाणी शिरले. मोठा अपघात किंवा शॉर्ट सर्किट टाळण्यासाठी खबरदारीचा उपाय म्हणून संपूर्ण इमारतीचा वीजपुरवठा खंडित करण्यात आला. सकाळी जेव्हा कामकाज सुरू झाले, तेव्हा सभागृहात संपूर्ण अंधार होता. तात्कालीन विधानसभा अध्यक्ष हरिभाऊ बागडे(Haribhau Bagade) यांना त्यांच्या आसनापर्यंत सुरक्षित नेण्यासाठी सुरक्षा रक्षकांना आपल्या मोबाईलच्या फ्लॅशलाईटचा (टॉर्च) वापर करावा लागला होता. अखेर वीज येण्याची चिन्हे नसल्याने दोन्ही सभागृहांचे कामकाज दिवसभरासाठी तहकूब करावे लागले होते.

६५ वर्षांपूर्वीचा इतिहास काय सांगतो?

- २०१८ च्या वीज खंडित होण्याच्या घटनेनंतर जेव्हा विधिमंडळ सचिवालयाने जुने अभिलेख (रेकॉर्ड्स) तपासले, तेव्हा अशीच एक जुनी नोंद समोर आली होती. १९६१ मध्ये जेव्हा नागपुरात पहिल्यांदाच पावसाळी अधिवेशन आयोजित करण्यात आले होते, तेव्हाही मुसळधार पावसामुळे ट्रान्सफॉर्मरमध्ये असाच तांत्रिक बिघाड झाला होता. अनेक प्रयत्नांनंतरही वीजपुरवठा पूर्ववत होऊ न शकल्याने कामकाज एका दिवसासाठी पूर्णपणे थांबवावे लागले होते.
- आता ६ जुलै २०२६ रोजी मुंबईत ओढवलेली परिस्थिती आणि घेतलेला निर्णय हा प्रोटोकॉलला अनुसरूनच होता. मात्र, १९६१ मधील तांत्रिक बिघाड, २०१८ मधील नागपूर विधानभवनातील अंधार आणि २०२६ रोजी मुंबईत पावसाने निर्माण केलेली परिस्थिती... या तीनही घटना ६ जुलै या एकाच तारखेच्या धाग्याने जोडल्या गेल्याने संसदीय वर्तुळात या अजब योगायोगाचीच चर्चा रंगली आहे.