श्रीनगर : देशातील सर्वात कठीण आणि तितकीच श्रद्धास्थान असलेली अमरनाथ यात्रा यंदा लवकरच सुरू होत आहे. हिमालयातील ३,८८८ मीटर उंचीवर असलेल्या पवित्र गुहेतील नैसर्गिक बर्फाच्या शिवलिंगाच्या दर्शनासाठी भाविकांमध्ये मोठा उत्साह पाहायला मिळत आहे. प्राप्त माहितीनुसार, यंदाची ही यात्रा १५ एप्रिल २०२६ पासून अधिकृतपणे सुरू झाली आहे. श्री अमरनाथ तीर्थक्षेत्र मंडळामार्फत (SASB) या यात्रेचे नियोजन केले जात असून, सुरक्षिततेच्या दृष्टीने नियमांची कडक अंमलबजावणी केली जाणार आहे. यात्रेसाठी लागणारी नोंदणी प्रक्रिया (Registration) आता सुरू झाली असून भाविकांना ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अशा दोन्ही पद्धतीने आपले नाव नोंदवता येणार आहे. दुर्गम भाग आणि हवामानातील बदल लक्षात घेता, भाविकांनी वेळेत नोंदणी करून प्रशासनाने दिलेल्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
रजिस्ट्रेशन कसं कराल ?
ऑनलाइन पद्धत
नोंदणी प्रक्रियेसाठी भाविकांना त्यांचा मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी वापरून व्हेरिफिकेशन (OTP) पूर्ण करणे आवश्यक आहे. त्यानंतरच अर्ज सादर करता येईल. ही प्रक्रिया पूर्ण करताना काही महत्त्वाच्या कागदपत्रांची पूर्तता करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. यात्रेसाठी अनिवार्य असलेले अधिकृत आरोग्य प्रमाणपत्र अपलोड करणे गरजेचे आहे. भाविकांकडे ८ एप्रिल २०२६ नंतर काढलेला ताजा पासपोर्ट आकाराचा फोटो असणे आवश्यक आहे. त्यापूर्वीचे फोटो अर्जासाठी ग्राह्य धरले जाणार नाहीत. या तांत्रिक बाबींची पूर्तता केल्यानंतरच भाविकांना यात्रेचे अधिकृत परमिट दिले जाणार आहे. त्यामुळे वेळेत नोंदणी पूर्ण करण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
नाशिक : नाशिकमधील एका नामांकित कंपनीत महिला छळवणूक आणि धर्मांतराशी संबंधित गंभीर प्रकरण उघडकीस आले आहे. या प्रकरणी नाशिक येथील मुंबई नाका आणि देवळाली ...
ऑफलाईन पद्धत
अमरनाथ यात्रेसाठी ज्या भाविकांना ऑनलाइन नोंदणी करणे शक्य नाही, त्यांच्यासाठी ऑफलाइन नोंदणीची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. यासाठी भाविकांना अधिकृत बँक शाखांमध्ये जाऊन प्रत्यक्ष अर्ज करावा लागणार आहे. ही नोंदणी प्रक्रिया पूर्णपणे 'प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य' या तत्त्वावर राबवली जाणार असल्याने, भाविकांनी लवकरात लवकर अर्ज करणे फायद्याचे ठरेल. बँकेत नोंदणी करताना भाविकांना काही महत्त्वाची कागदपत्रे सोबत ठेवणे अनिवार्य आहे. ओळखीचा पुरावा म्हणून [Aadhaar Redacted] किंवा इतर वैध सरकारी ओळखपत्र आवश्यक आहे. वैद्यकीय तंदुरुस्तीचे अधिकृत प्रमाणपत्र सादर करणे बंधनकारक आहे. बँकेत अर्जासोबतच भाविकांचे बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण देखील केले जाईल. या ऑफलाइन नोंदणीसाठी प्रति व्यक्ती ₹१५० शुल्क निश्चित करण्यात आले आहे. ही प्रक्रिया प्रत्यक्ष बँकेत जाऊन पार पाडायची असल्याने, आपल्या जवळच्या अधिकृत बँकेत याविषयी अधिक चौकशी करून भाविकांनी आपली जागा निश्चित करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
'RFID' कार्डशिवाय प्रवेश नाही
यात्रेमध्ये सुरक्षिततेसाठी RFID (Radio Frequency Identification) कार्ड अनिवार्य केले आहे. जम्मू-काश्मीरमधील नियुक्त केंद्रांवरून हे कार्ड घेणे प्रत्येक यात्रेकरूला बंधनकारक असेल. या कार्डाशिवाय डोमेल किंवा चंदनवारी येथील प्रवेशद्वारांच्या पुढे कोणालाही प्रवासाची परवानगी दिली जाणार नाही. अमरनाथ यात्रा अत्यंत खडतर असल्याने भाविकांच्या आरोग्याला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे. त्यानुसार खालील निकष पाळणे अनिवार्य आहे. केवळ १३ ते ६० वर्षे वयोगटातील व्यक्तींनाच यात्रेत सहभागी होता येईल. ६ आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ गर्भवती असलेल्या महिलांना या यात्रेसाठी परवानगी नाकारण्यात आली आहे. प्रत्येक यात्रेकरूने अधिकृत आरोग्य प्रमाणपत्र सोबत ठेवणे बंधनकारक आहे. यात्रेदरम्यान भाविकांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि आपत्कालीन स्थितीत मदत मिळावी यासाठी RFID कार्ड अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.
प्रवासासाठी निवडा योग्य मार्ग
पवित्र अमरनाथ गुहेच्या दर्शनासाठी भाविकांना त्यांच्या सोयीनुसार दोन प्रमुख मार्गांची निवड करता येणार आहे. यामध्ये ऐतिहासिक पहलगाम मार्ग आणि कमी अंतराचा बाल्टाल मार्ग यांचा समावेश आहे. प्रवासाचे अंतर आणि काठिण्य पातळी लक्षात घेऊन भाविक आपला मार्ग निवडू शकतात. पहलगाम मार्ग हा सर्वात जुना आणि मुख्य मार्ग आहे. याचे अंतर साधारणपणे ४६ किलोमीटर इतके असून, हा मार्ग लांब असला तरी बाल्टालच्या तुलनेत चढणीसाठी सुलभ मानला जातो. बाल्टाल मार्ग ज्यांना कमी वेळेत दर्शन हवे आहे, त्यांच्यासाठी हा १४ किलोमीटरचा मार्ग उपलब्ध आहे. मात्र, हा मार्ग अत्यंत अरुंद आणि तीव्र चढणीचा असल्याने तो अधिक कठीण आणि आव्हानात्मक समजला जातो. ज्या भाविकांना शारीरिक व्याधींमुळे किंवा वयामुळे चालणे शक्य नाही, त्यांच्यासाठी प्रशासनातर्फे हेलिकॉप्टरची सोय करण्यात आली आहे. दोन्ही मार्गांवर भाविकांसाठी तंबू, राहण्याची सोय आणि आरोग्य सेवा पुरवण्यात आल्या आहेत.हिमालयातील उंची आणि कडाक्याची थंडी लक्षात घेता, भाविकांनी प्रवासात उबदार कपडे आणि आवश्यक औषधे सोबत ठेवणे गरजेचे आहे. खडतर प्रवासाचे नियोजन करताना हवामानाचा अंदाज घेऊनच पुढे जाण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.