देवभूमी म्हणून ओळखले जाणारे उत्तराखंड हे राज्य आपल्या निसर्गरम्य दऱ्या, शांत पर्वत आणि अप्रतिम निसर्ग सौंदर्यासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे. निसर्गाचा हा अनमोल नजराणा डोळ्यात साठवण्यासाठी दरवर्षी लाखो परदेशी पर्यटक उत्तराखंडला भेट देत असतात. परंतु, याच राज्यात एक असे निसर्गरम्य हिल स्टेशन आहे, जिथे परदेशी पर्यटकांच्या प्रवासावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. विशेष आणि रंजक बाब म्हणजे, या शहराची स्थापना स्वतः इंग्रजांनीच केली होती, मात्र आज सुरक्षेच्या कारणास्तव त्याच परदेशी पर्यटकांना येथे प्रवेश दिला जात नाही. हे रहस्यमय आणि सुंदर ठिकाण नक्की कोणते आहे, ते सविस्तर जाणून घेऊया.
परदेशी पर्यटकांना प्रवेशबंदी का आहे ?
उत्तराखंडमधील डेहराडून जिल्ह्यात वसलेले ‘चकराता’ (Chakrata) हे एक अतिशय नयनरम्य आणि शांत थंड हवेचे ठिकाण आहे. निसर्गाने नटलेल्या या ठिकाणाला रणनीतिकदृष्ट्या (Strategic Aspect) भारतीय सैन्यासाठी अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचे मानले जाते. चकराता परिसरात भारतीय लष्कराचा मोठा तळ (Military Base) असून संरक्षणाच्या दृष्टीने अनेक अत्यंत संवेदनशील गुप्त यंत्रणा येथे कार्यरत आहेत. देशाच्या सुरक्षेला प्राधान्य देत, केंद्र सरकारने या ठिकाणी परदेशी पर्यटकांच्या प्रवेशावर कडक बंदी घातली आहे. एखादी परदेशी व्यक्ती वैध व्हिसा (Valid Visa) घेऊन भारतात आली असली, तरीही त्यांना चकराता परिसरात जाण्याची परवानगी अजिबात दिली जात नाही.
असा आहे चकराताचा इतिहास
या ऐतिहासिक ठिकाणाच्या इतिहासाबद्दल सांगायचे तर, सन १८६६ मध्ये ब्रिटिश राजवटीत चकराता या शहराची स्थापना झाली होती. त्या काळात ब्रिटिश सैनिकांच्या राहण्यासाठी, लष्करी हालचालींसाठी आणि इंग्रज अधिकाऱ्यांच्या मनोरंजनाचे केंद्र म्हणून या हिल स्टेशनचा विकास करण्यात आला होता. मात्र, १९४७ मध्ये भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर हा संपूर्ण परिसर आणि लष्करी छावणी भारतीय सैन्याच्या थेट नियंत्रणाखाली आली. लष्करी सुरक्षेचे गुप्तता नियम आणि रणनीतिक महत्त्व लक्षात घेऊन स्वातंत्र्यानंतर येथे परदेशी नागरिकांच्या बंदीचा नियम लागू करण्यात आला.
भारतीयांसाठी निसर्गाचा स्वर्ग; 'ही' आहेत प्रमुख पर्यटन स्थळे
जरी परदेशी पर्यटकांना येथे येण्यास मनाई असली, तरी भारतीय पर्यटकांना मात्र चकराता येथे मनसोक्त फिरण्याची आणि निसर्गाचा आनंद घेण्याची पूर्ण मुभा आहे. देवदार आणि बांबूच्या घनदाट जंगलांनी वेढलेले चकराता हे ठिकाण ट्रेकिंगची आवड असणाऱ्यांसाठी आणि निसर्गप्रेमींसाठी एखाद्या स्वर्गापेक्षा कमी नाही. चकराताला भेट दिल्यानंतर तुम्ही टायगर फॉल्स (Tiger Falls), बुधर लेणी (Budher Caves), चिलमिरी नेक (Chilmiri Neck), देववन (Deoban) आणि ऐतिहासिक महत्त्व असलेले लखमंडल (Lakhamandal) यांसारख्या प्रसिद्ध पर्यटन स्थळांना भेट देऊ शकता.
मुंबईहून चकराताला कसे पोहोचावे ?
जर तुम्हाला वीकेंडला शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाणी फिरायला जायचे असेल, तर चकराता हा उत्तम पर्याय आहे. मुंबईपासून या सुंदर हिल स्टेशनचे अंतर सुमारे १६५० किलोमीटर इतके आहे. चकराताला जाण्यासाठी पर्यटकांना प्रथम डेहराडून गाठावे लागते. डेहराडून शहरातून खाजगी टॅक्सी किंवा बस पकडून तुम्ही सहजपणे चकराताच्या निसर्गरम्य दऱ्यांमध्ये पोहोचू शकता.