एआय ही समस्या नाही तर हवामान आव्हानाचा उपाय आहे: केपीएमजी इंटरनॅशनल रिपोर्ट

९६ टक्के कार्यकारी अधिकारी मानतात की स्वच्छ ऊर्जा एआयच्या मागण्या पूर्ण करू शकते, जरी १३ टक्के लोक स्वच्छ ऊर्जा प्रकल्पांना विलंबित करत असले तरीही त्यावर वाटाघाटी करता येत नाहीत

८७ टक्के लोक म्हणतात की एआय निव्वळ शून्य उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी केंद्रस्थानी आहे, तरीही केवळ ३० टक्के लोक नजीकच्या काळात एआयची स्वतःची ऊर्जा कार्यक्षमता सुधारण्यास प्राधान्य देतात

डेटा सेंटरमध्ये, एआय-संबंधित ऊर्जेचा वापर आजच्या ८ टक्क्यांवरून तीन वर्षांत ३६ टक्क्यांपर्यंत वाढेल

एआयची संभाव्य वचनबद्धता: सकारात्मक हवामान परिणाम सक्षम करणे आणि ऊर्जा संक्रमणाला चालना देणे

प्रतिनिधी: ब्राझीलमध्ये COP30 साठी प्रतिनिधी एकत्र येत असताना केपीएमजी इंटरनॅशनलने एका प्रमुख सर्वेक्षणाचे निष्कर्ष प्रकाशित केले आहेत.हवामान प्रगतीला अडथळा आणण्याऐवजी गती देण्याचे साधन म्हणून एआयला व्यावसायिक नेत्यांकडून प्रचंड पाठिंबा असल्याचे अहवालात म्हटले गेले आहे. केपीएमजीच्या अहवालासाठी २० देशांमधील विविध उद्योगांमधील प्रमुख कंपन्यांमधील १,२०० हून अधिक वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे सर्वेक्षण करण्यात आले आहे सकारात्मक हवामान परिणाम सक्षम करणे आणि ऊर्जा संक्रमणाला शक्ती देणे हे मुख्य ए आय उदिष्ट अपेक्षित आहे असे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. शाश्वतता चालविण्यासाठी एआयचा वापर सध्या कसा केला जात आहे आणि त्याची पूर्ण क्षमता वाढविण्यासाठी आणि अनलॉक करण्यासाठी कृती करणे आवश्यक आहे असे व्यावसायिक नेत्यांना वाटते हे चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी हे संशोधन करण्यात आले.

या वर्षी सीओपी२९ च्या बाजूला एआयवर चर्चा झाली असली तरी, जगातील निर्णय घेणारे ऊर्जा वापराच्या संभाव्य परिणामाचा आणि स्वच्छ ऊर्जेचे रूपांतर करण्याच्या तंत्रज्ञानाच्या क्षमतेचा समतोल साधण्याचा प्रयत्न करत असताना, हा विषय सर्वात जास्त चर्चेत येणार आहे.अंदाजांमध्ये लक्षणीय बदल आहेत, परंतु काही नवीन एआय डेटा सेंटरच्या बांधकामांवर स्थगिती मागितली आहे तसेच असा इशारा दिला आहे की ते २०३० पर्यंत जागतिक उत्सर्जनात लक्षणीय वाढ करू शकतात. हवामान बदलावरील सध्याची प्रगती मंदावू शकतात किंवा उलट करू शकतात. त्यामुळे राजकीय आणि व्यावसायिक नेत्यांसमोर आव्हान म्हणजे एआयची ऊर्जा संसाधनांची वाढती गरज समजून घेणे आणि स्वच्छ ऊर्जा आणि डीकार्बोनायझेशनवरील प्रगती जलद गतीने करण्यासाठी तंत्रज्ञानाच्या प्रचंड क्षमतेसह हे संतुलित करणे आहे.केपीएमजीच्या सर्वेक्षणातून असे काही स्पष्ट पुरावे मिळतात की वरिष्ठ अधिकारी आता एआयला चांगल्यासाठी संभाव्य शक्ती म्हणून समजतात आणि स्वीकारत आहेत. अहवालातील ९७% प्रतिसादकर्त्यांनी सांगितले की त्यांना वाटते की एआय निव्वळ शून्य उद्दिष्टांकडे प्रगती वेगवान करण्यासाठी निव्वळ सकारात्मक आहे.

ऊर्जेची प्रगती असमान का आहे?

एआयच्या क्षमतेवर दृढ विश्वास असूनही, केपीएमजीच्या निष्कर्षांवरून असे दिसून येते की पायाभूत सुविधा, धोरण आणि वित्तपुरवठ्यातील अडथळ्यांमुळे प्रगती असमान राहिली आहे. एक तृतीयांश कार्यकारी (३३%) ग्रीड मर्यादांना एक मोठा धोका म्हणून ओळखतात, परवानगी आणि बांधकाम विलंबामुळे २०३० पर्यंत नवीन एआय-चालित ऊर्जा मागणीच्या केवळ अर्ध्या भागाची पूर्तता होण्याची भीती आहे. धोरण नवोपक्रमातही मागे आहे: ७५% नेते म्हणतात की धोरणकर्ते एआयचे हवामान फायदे स्वीकारण्यास खूप हळूहळू स्विकारत आहेत. ज्यामुळे अनिश्चितता निर्माण होते आणि गुंतवणूक विलंबित होते.

वित्तपुरवठा हे आणखी एक आव्हान आहे, ३७% ऊर्जा उत्पादक आणि ३३% ऊर्जा ग्राहक स्वच्छ ऊर्जेचा विस्तार करण्यासाठी उच्च खर्च आणि निधीचा अभाव हे मुख्य अडथळे असल्याचे सांगतात. अहवालातील माहितीनुसार, ९६% अधिकाऱ्यांचा असा विश्वास आहे की अक्षय ऊर्जा (Renewable Energy) भविष्यातील एआय मागणी पूर्ण करू शकते, परंतु केवळ १३% लोक स्वच्छ ऊर्जेचा वापर गैर-वाटाघाटी करण्यास तयार आहेत जर त्यामुळे उपयोजन कमी झाले किंवा खर्च वाढला असे अहवालात म्हटले गेले आहे परिणामी, स्वच्छ ऊर्जेचा वापर हमीशिवायही जागतिक स्तरावर डेटा सेंटरचा विस्तार सुरू राहण्याची शक्यता आहे. आर्थिक वर्ष २०२७ पर्यंत या अडथळ्यांवर मात करणाऱ्या कंपन्या कायमस्वरूपी स्पर्धात्मक फायदा मिळवतील असे अहवालात म्हटले गेले आहे.

एआय महत्त्वाकांक्षेचे हवामान कृतीत रूपांतर -

केपीएमजीच्या सर्वेक्षणातून ऊर्जा व्यवसाय नेत्यांकडून एआय आणि हवामान आव्हान या दोन्हींसाठी स्पष्ट वचनबद्धता दिसून येते. बेलेममध्ये सध्या सीओपी३० सुरू असल्याने, बहुतेक संभाषणे २०३० आणि निव्वळ शून्य (Net Zero) उद्दिष्टांसाठी वेगाने जवळ येत असलेल्या अंतिम मुदतीवर केंद्रित असतील.आव्हान पूर्ण करण्यात मदत करण्यासाठी एआय स्वीकारण्यासाठी आणि त्याचा वापर करण्यासाठी ही शिखर परिषद एक महत्त्वाचा क्षण आहे असे सांगण्यात येत आहे.

केपीएमजी इंटरनॅशनलमधील ऊर्जा, नैसर्गिक संसाधने आणि रसायने यांचे जागतिक प्रमुख अनिश डे म्हणाले, 'एआयची ऊर्जेची मागणी निर्विवाद आहे आणि ती वीज प्रणाली आणि पायाभूत सुविधांबद्दल आपण कसे विचार करतो ते बदलत आहे. या मागणीला शाश्वततेसह संतुलित करणे हे एक खरे आव्हान आहे परंतु व्यावसायिक नेते संधी देखील पाहतात. बहुतेकांचा असा विश्वास आहे की अक्षय ऊर्जा एआयच्या वाढत्या गरजा पूर्ण करू शकते, स्वच्छ, स्मार्ट ग्रिडकडे जाण्यास गती देऊ शकते आणि मोठ्या प्रमाणात शाश्वतता सक्षम करू शकते. एआयच्या विस्तारासोबत ताळमेळ राखण्यासाठी आपली ऊर्जा पायाभूत सुविधा पुरेशी वेगाने विकसित होऊ शकते का हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.'