नाशिकच्या सांस्कृतिक ओळखीचे प्रतीक असलेले कालिदास कलामंदिर आज निकृष्ट कामे, प्रशासनाची उदासीनता आणि अपुऱ्या सुविधांमुळे स्वतःच्या अस्तित्वासाठी झगडताना दिसत आहे. कोट्यवधी रुपयांचा निधी खर्चूनही एसी बंद, गळके छत, पाण्याची आणि ज्येष्ठांसाठी मूलभूत सुविधांची कमतरता यामुळे कलाकार आणि प्रेक्षक दोघांनाही मोठ्या गैरसोयीचा सामना करावा लागत आहे. कालिदास कलामंदिराची दयनीय अवस्था नेमकी केव्हा सुधारणार, असा प्रश्न आता नागरिक उपस्थित करत आहेत.
नाशिकच्या सांस्कृतिक वैभवाचे प्रतीक मानले जाणारे कालिदास कलामंदिर आज स्वतःच्या अस्तित्वासाठी झगडताना दिसत आहे. एकेकाळी शहरातील नाटक, सांस्कृतिक कार्यक्रम, साहित्य संमेलन आणि विविध कलाविष्कारांचे प्रमुख केंद्र असलेले हे सभागृह आता निकृष्ट कामे, प्रशासनाची उदासीनता आणि नियोजनशून्य कारभारामुळे चर्चेचा विषय ठरत आहे. “स्मार्ट सिटी”च्या नावाखाली ८ ते ९ कोटी रुपयांचा निधी खर्च झाला, मात्र प्रत्यक्षात नागरिकांच्या हाती आली ती असुविधा, गैरसोय आणि निराशाच. मुंबई-पुण्यानंतर नाशिकनेही सांस्कृतिकदृष्ट्या मोठी झेप घेतली आहे. गोदावरी नदीच्या काठावर वसलेले नाशिक आपल्या समृद्ध, बहुआयामी आणि ऐतिहासिक सांस्कृतिक वारशासाठी संपूर्ण देशात विशेष ओळखले जाते. अध्यात्म, इतिहास, साहित्य, कला, समाजसुधारणा आणि आधुनिक जीवनशैली यांचा सुंदर संगम येथे पाहायला मिळतो. प्राचीन परंपरा आणि आधुनिकतेची सांगड घालत नाशिकने महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जडणघडणीत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. नाशिकचे सर्वात मोठे सांस्कृतिक वैशिष्ट्य म्हणजे येथे भरला जाणारा सिंहस्थ कुंभमेळा. दर बारा वर्षांनी होणारा हा आध्यात्मिक मेळा जगातील सर्वात मोठ्या धार्मिक संमेलनांपैकी एक मानला जातो. देश-विदेशातून कोट्यवधी भाविक गोदावरीच्या पवित्र तीरावर स्नानासाठी एकत्र येतात. साधू-संतांच्या आखाड्यांच्या मिरवणुका, धार्मिक विधी आणि आध्यात्मिक वातावरणामुळे नाशिकला विशेष धार्मिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. कालिदास कलामंदिराच्या दुरुस्ती आणि आधुनिकीकरणासाठी सुरुवातीला सुमारे ५ कोटी रुपयांचा प्रस्ताव तयार करण्यात आला होता. मात्र कालांतराने या कामाचा खर्च तब्बल ८ ते ९ कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला. एवढा मोठा निधी खर्च करूनही दर्जेदार सुविधा निर्माण करण्यात प्रशासन अपयशी ठरल्याचे आता स्पष्ट दिसत आहे. तीन ते चार वर्षांपूर्वी पूर्ण झालेल्या कामांचे वास्तव आज समोर येत असून कामातील हलगर्जीपणा आणि निकृष्ट दर्जा उघड झाला आहे. सध्या सभागृहातील वातानुकूलित यंत्रणा पुन्हा एकदा बंद पडली आहे. गेल्या आठवड्यापासून एसीचा गॅस आणि संबंधित यंत्रणा खराब असल्यामुळे संपूर्ण सभागृहात उकाड्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. विशेष म्हणजे दुरुस्तीसाठी लागणारा पार्ट बंगळूरुहून येणार असल्याचे सांगण्यात आले असून त्यासाठी आणखी एक आठवडा लागणार असल्याचे प्रशासनाकडून सांगितले जात आहे. यामुळे येथे होणारे कार्यक्रम, कलाकार आणि प्रेक्षक यांना मोठ्या त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे. “स्मार्ट सिटी”च्या कामांची हीच गुणवत्ता का, असा सवाल आता नागरिक उपस्थित करत आहेत.
Sumit Antil : भारतीय पॅरा ॲथलेटिक्ससाठी अभिमानाची बातमी समोर आली आहे. दुहेरी पॅरालिम्पिक सुवर्णपदक विजेता सुमित अंतिल याने पुन्हा एकदा इतिहास रचला आहे. ...
महापौरांनी नुकतीच कालिदास कलामंदिराला भेट देत प्रशासनाला इशारा दिला. मात्र केवळ पाहणी आणि इशाऱ्यांमुळे परिस्थिती बदलणार का, हा खरा प्रश्न आहे. कारण समस्या केवळ एसीपुरती मर्यादित नाही. येथे पिण्याच्या पाण्याची पुरेशी व्यवस्था नाही. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आवश्यक असलेल्या मूलभूत सुविधा देखील उपलब्ध नाहीत. विशेषतः शौचालयांमध्ये आधारासाठी रेलिंग किंवा सहाय्यक यंत्रणा नसल्याने वृद्धांना मोठ्या अडचणींना सामोरे जावे लागते. अनेक ज्येष्ठ नागरिक स्वतंत्रपणे शौचालयाचा वापर करू शकत नाहीत. सांस्कृतिक केंद्र म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या वास्तूमध्ये अशा मूलभूत सुविधांचाच अभाव असणे ही अत्यंत दुर्दैवी बाब आहे. याशिवाय सभागृहाचे छत गळके असल्याने पावसाळ्यात परिस्थिती आणखी बिकट होते. पावसाचे पाणी थेट सभागृहात शिरत असल्याने कार्यक्रमांमध्ये व्यत्यय निर्माण होतो. प्रेक्षकांनाही गैरसोयीचा सामना करावा लागतो. परिणामी, सांस्कृतिक कार्यक्रमांना मिळणारा प्रतिसाद कमी होत चालला आहे. कलाकारांनाही अशा असुविधाजनक ठिकाणी कार्यक्रम करण्याची इच्छा राहत नाही. यामुळे नाशिकच्या सांस्कृतिक वातावरणालाच फटका बसत आहे. प्रशासनाकडून कोट्यवधी रुपयांची कामे मंजूर केली जातात; परंतु त्या कामांची गुणवत्ता तपासण्यासाठी प्रभावी यंत्रणा का नसते? काम पूर्ण झाल्यानंतर केवळ उद्घाटनाचा गाजावाजा होतो; मात्र पुढील देखभाल आणि नागरिकांच्या सुविधांकडे दुर्लक्ष केले जाते. कालिदास कलामंदिराच्या बाबतीतही हेच वास्तव समोर आले आहे. नागरिकांच्या कराच्या पैशातून उभारलेल्या सुविधांचा दर्जा इतका खालावलेला असेल, तर विकासाच्या दाव्यांवर विश्वास ठेवायचा तरी कसा?
राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी शरदचंद्र पवार पक्षाचे ज्येष्ठ नेते जयंतराव पाटील यांची मुख्यमंत्र्यांकडे पत्राद्वारे मागणी सलग दरवाढीमुळे ...
आज गरज आहे ती केवळ तात्पुरत्या दुरुस्तीची नाही, तर संपूर्ण व्यवस्थेच्या पुनरावलोकनाची. कालिदास कलामंदिरातील सर्व कामांची तांत्रिक चौकशी व्हावी, दोषी ठेकेदार आणि संबंधित अधिकाऱ्यांवर कारवाई व्हावी, तसेच नागरिकांना दर्जेदार सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी ठोस कृती आराखडा जाहीर करावा. अन्यथा “स्मार्ट सिटी”च्या नावाखाली होणारा खर्च हा केवळ कागदोपत्री विकास ठरेल. कालिदास कलामंदिर हे नाशिकच्या सांस्कृतिक ओळखीचे प्रतीक आहे. त्या वास्तूची ही अवस्था केवळ एका इमारतीची दुर्दशा नसून ती शहराच्या नियोजन आणि प्रशासनातील त्रुटींचे प्रतीक बनली आहे. आता कालिदासची ही दयनीय दशा नेमकी केव्हा सुधारणार? असा सवाल अनेक साहित्यप्रेमी आणि नागरिक उपस्थित करत आहेत.
