INS Mahendragiri : अण्वस्त्र सज्ज ‘आयएनएस महेंद्रगिरी’ शनिवारी ताफ्यात

आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर नौदलाची सागरी सुरक्षा अधिक मजबूत होणार

नवी दिल्ली : भारतीय नौदलाच्या ताकदीमध्येआणखी एक शक्तिशाली आणि आधुनिक युद्धनौका समाविष्ट होणार आहे. ‘प्रोजेक्ट १७ ए’ अंतर्गत स्वदेशी बनावटीची सहावी स्टेल्थ फ्रिगेट युद्धनौका 'आयएनएस महेंद्रगिरी' शनिवारी विशाखापट्टणम येथे नौदलात अधिकृतपणे दाखल (Commission) केली जाणार आहे. हिंदी महासागर क्षेत्रात चीनच्या वाढत्या हालचाली आणि आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर ही युद्धनौका भारतीय नौदलाची सागरी सुरक्षा अधिक मजबूत करेल.

माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेडद्वारे निर्मित या ६,६७० टन वजनाच्या मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र युद्धनौकेची समुद्री चाचणी झाल्यानंतर, ३० एप्रिल रोजी ती नौदलाकडे सोपवण्यात आली होती. आता ती पूर्व नौदल कमांडच्या अंतर्गत 'इस्टर्न फ्लीट' मध्ये सामील होणार आहे. 'आयएनएस महेंद्रगिरी' ही नौदलाच्या वॉरशिप डिझाईन ब्यूरोने डिझाईन केली असून, ती पूर्वीच्या शिवालिक श्रेणीपेक्षा अधिक प्रगत आहे. यामध्ये रडार आणि इन्फ्रारेड यंत्रणेला चकवा देण्याचे विशेष तंत्रज्ञान वापरण्यात आले आहे. तसेच, अधिक ऑटोमेशनमुळे या जहाजावर कमी कर्मचाऱ्यांची आवश्यकता भासेल आणि युद्ध क्षमता वाढेल. 'प्रोजेक्ट १७ ए' अंतर्गत एकूण सात युद्धनौका बांधल्या जात असून महेंद्रगिरी ही या मालिकेतील सहावी नौका आहे. यापूर्वी 'आयएनएस तारागिरी' आणि 'आयएनएस दुनागिरी' नौदलात सामील झाल्या आहेत. सुमारे ४५,००० कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पात ७५ टक्क्यांपेक्षा जास्त स्वदेशी साहित्याचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे संरक्षण उत्पादनात भारताच्या आत्मनिर्भरतेची ही मोठी साक्ष आहे. पूर्व घाटातील 'महेंद्रगिरी' शिखरावरून या युद्धनौकेचे नाव ठेवण्यात आले असून ही नौका हिंदी महासागरात सागरी सुरक्षा, मदत कार्य आणि संरक्षणाची महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळेल.

'ब्रह्मोस' क्षेपणास्त्र, अस्त्र-शस्त्रांनी सज्ज

सागरी युद्धात शत्रूला धूळ चारण्यासाठी महेंद्रगिरी पूर्णपणे सज्ज आहे. या युद्धनौकेवर खालील शस्त्रप्रणाली तैनात आहेत :

मध्यम पल्ल्याची हवेत मारा करणारी मार्गदर्शित क्षेपणास्त्रे.
पाणबुडीविरोधी युद्धसामग्री.
प्रगत इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर सिस्टीम आणि एकात्मिक कॉम्बॅट मॅनेजमेंट सिस्टीम.
वेगवान हालचाली आणि दीर्घकाळ समुद्रात टिकून राहण्यासाठी कम्बाईंड डिझेल किंवा गॅस प्रणोदन प्रणाली.

'आत्मनिर्भर भारत' आणि संरक्षण क्षेत्राला बळ

सुमारे ४५,००० कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पात ७५ टक्क्यांपेक्षा जास्त स्वदेशी साहित्याचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे संरक्षण उत्पादनात भारताच्या आत्मनिर्भरतेची ही मोठी साक्ष आहे. पूर्व घाटातील 'महेंद्रगिरी' शिखरावरून या युद्धनौकेचे नाव ठेवण्यात आले असून ही नौका हिंदी महासागरात सागरी सुरक्षा, मदत कार्य आणि संरक्षणाची महत्त्वाची जबाबदारी सांभाळेल.

१. 'आयएनएस महेंद्रगिरी' ही स्वदेशी बनावटीची ६,६७० टन वजनाची अत्याधुनिक स्टेल्थ युद्धनौका शनिवारी विशाखापट्टणम येथे भारतीय नौदलात सामील होणार आहे.
२. माझगाव डॉक शिपबिल्डर्सने तयार केलेली ही युद्धनौका ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रे आणि प्रगत पाणबुडीविरोधी शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज आहे.
३. या युद्धनौकेमध्ये ७५ टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी साहित्य वापरले गेले असून यामुळे संरक्षण क्षेत्रातील 'आत्मनिर्भर भारत' मोहिमेला मोठा वेग मिळाला आहे.
४. हिंदी महासागर क्षेत्रात चीन आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या सागरी आव्हानांना तोंड देण्यासाठी ही युद्धनौका भारतीय नौदलाची ताकद दुप्पट करेल.