Strait of Hormuz : होर्मुझ सामुद्रधुनीतून ११ भारतीय जहाजे बाहेर, १३ जहाजे परवानगीच्या प्रतीक्षेत

नवी दिल्ली : प्रादेशिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, ११ भारतीय जहाजे हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून यशस्वीरित्या बाहेर पडली आहेत, तर १३ जहाजे अद्याप पर्शियन गल्फमध्ये अडकलेली आहेत. या जहाजांच्या सुरक्षित प्रवासासाठी भारत सरकार इराणच्या अधिकाऱ्यांशी सातत्याने चर्चा करत आहे, अशी माहिती गुरुवारी परराष्ट्र मंत्रालयाने दिली.

परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना सांगितले की, "राजनैतिक चर्चा आणि इराणशी सुरू असलेल्या संवादामुळे ११ भारतीय जहाजे आतापर्यंत हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून बाहेर पडली आहेत. अद्याप १३ जहाजे तिथेच आहेत. ही जहाजे भारतात सुखरूप पोहोचावीत यासाठी आम्ही इराणच्या प्रशासनाच्या संपर्कात आहोत." आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात वावरण्यासाठी इतर देशांच्या जहाजांना परवानगीची गरज नसते, असेही जयस्वाल यांनी एका प्रश्नाला उत्तर देताना स्पष्ट केले. इराणने हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांसाठी नवीन नियम लागू केल्याच्या पार्श्वभूमीवर ही घडामोड महत्त्वाची आहे. दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 'ट्रुथ सोशल'वर पोस्ट करत माहिती दिली की, हॉर्मुझमधील जहाजांच्या वाहतुकीसाठी सुरू असलेली अमेरिकन लष्करी मोहीम तात्पुरती थांबवण्यात आली आहे.

ट्रम्प यांनी म्हटले की, "पाकिस्तान आणि इतर देशांच्या विनंतीनुसार, तसेच इराणसोबतच्या करारात होत असलेली प्रगती पाहता आम्ही 'प्रोजेक्ट फ्रीडम' (जहाजांच्या हालचालींसाठीची मोहीम) काही काळासाठी थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. जेणेकरून अंतिम करारावर स्वाक्षरी होऊ शकेल. मात्र, नाकेबंदी पूर्णपणे सुरूच राहील."

समुद्री धोक्याचा स्तर 'गंभीर' : ब्रिटनच्या 'मॅरिटाइम ट्रेड ऑपरेशन्स' या संस्थेने हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील धोक्याचा स्तर 'गंभीर' असल्याचे जाहीर केले आहे. गेल्या ४८ तासांत या भागात अनेक हल्ले झाले आहेत. अहवालानुसार, अमेरिकेच्या नौदलाने काल आणि आज या भागात विविध धोके परतवून लावले आहेत. या क्षेत्रात सुरुंगांचे वृत्त आणि ड्रोन हल्ल्यांचा मोठा धोका असल्याचेही सांगण्यात आले आहे.

वाहतुकीत मोठी घट : हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी व्यावसायिक वाहतूक जवळपास ठप्प झाली आहे. ऐतिहासिक सरासरीनुसार दररोज १३८ जहाजे या भागातून प्रवास करतात, मात्र ४ मे रोजी ही संख्या केवळ ५, तर ३ मे रोजी ६ पर्यंत खाली आली आहे. इराणच्या नौदलाने गेल्या ४८ तासांत आक्रमक भूमिका घेतल्याने हे क्षेत्र अत्यंत धोकादायक बनले आहे.