काठमांडू : नेपाळमध्ये (Nepal Flood) आलेल्या भीषण महापुरामुळे प्रचंड प्रमाणात वित्त आणि जीवितहानी झाली आहे. या नैसर्गिक आपत्तीत १०५ भारतीय पर्यटकांशी संपर्क तुटल्याची माहिती नेपाळ पर्यटन मंडळाने दिली असून, यामुळे भारतात चिंतेचे वातावरण आहे. बेपत्ता भारतीयांमध्ये मानसरोवर यात्रेसाठी निघालेल्या ३१ भाविकांचाही समावेश आहे.
सुमारे ४०० पर्यटक अडकले; संपर्क यंत्रणा कोलमडली
पर्यटन मंडळाने दिलेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, पुराच्या तडाख्यामुळे जवळजवळ ४०० पर्यटकांचा पत्ता लागलेला नाही. यामध्ये २९१ परदेशी आणि ९० हून अधिक स्थानिक नेपाळी नागरिकांचा समावेश आहे. बेपत्ता भारतीयांपैकी ५९ जण 'स्मार्ट ट्रॅव्हल्स' तर ४६ जण 'लीफ हॉलिडे' या ट्रॅव्हल एजन्सीच्या माध्यमातून प्रवास करत होते. दुर्गम भागातील टेलिफोन आणि इंटरनेट सेवा खंडित झाल्यामुळे संपर्क होण्यात अडचणी येत आहेत, त्यामुळे सर्वच पर्यटक पुरात वाहून गेले असे नसून ते सुरक्षित ठिकाणी अडकले असण्याचीही शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
मानसरोवर यात्रेच्या मार्गावर मोठे नुकसान
नेपाळवरून तिबेटच्या दिशेने जाणाऱ्या मुख्य रस्त्यांची पुरामुळे मोठ्या प्रमाणावर मोडतोड झाली आहे. ३१ मानसरोवर यात्रेकरूंचा संपर्क तुटल्याने त्यांच्या नातेवाईकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. रस्ते वाहतूक ठप्प झाल्याने यात्रेकरू ज्या भागात आहेत, तिथेच अडकून पडल्याचा अंदाज आहे. रासुवा जिल्ह्यातील तिमुरे येथील कस्टम कार्यालयातील ११ कायमस्वरूपी आणि ३ कंत्राटी अशा एकूण १४ कर्मचाऱ्यांशी संपर्क झालेला नाही. कार्यालयाचे प्रमुख राजेंद्र ढुंगाना यांच्यासह २५ कर्मचारी सुरक्षित असल्याची माहिती मिळाली आहे. याशिवाय, २० मेगावॅट क्षमतेच्या लांगटांग खोला जलविद्युत प्रकल्पातील सुमारे ६० कामगार पुराच्या वेढ्यात सापडल्याने बेपत्ता आहेत. त्रिशूली व देवघाट जलविद्युत प्रकल्पांसह २५ मेगावॅटच्या सौरऊर्जा प्रकल्पाचेही पुरामुळे मोठे नुकसान झाले आहे.
लष्कराची हेलिकॉप्टर आणि ड्रोनद्वारे युद्धपातळीवर मोहीम
अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढण्यासाठी नेपाळ सरकारने मोठे बचावकार्य सुरू केले आहे. नेपाळी लष्कराची ४ आणि खाजगी क्षेत्रातील ८ अशी एकूण १२ हेलिकॉप्टर आणि आधुनिक ड्रोनच्या मदतीने शोधमोहीम राबवली जात आहे. आतापर्यंत स्याफ्रुबेसी, मैलुंग आणि धुन्चे भागांतून अनेक लोकांना सुरक्षित बाहेर काढून रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे.
नद्यांना उधाण; पूल आणि वाहने वाहून गेली
तिबेटच्या भागातून आलेल्या पाण्याचा प्रचंड प्रवाह भोटेकोशी नदीत मिसळल्याने नदीने रौद्ररूप धारण केले आहे. नुवाकोटमधील त्रिशूली बाजार परिसरातील अनेक घरे पाण्याखाली गेली आहेत. वाहतुकीसाठी महत्त्वाचे असलेले अनेक पूल आणि रस्ते वाहून गेल्यामुळे संपर्क पूर्णपणे तुटला आहे. अनेक वाहने पुराच्या प्रचंड प्रवाहात वाहून गेल्याची भीती आहे.
प्रशासनाचे सतर्कतेचे आवाहन; मदतीसाठी हेल्पलाइन सुरू
स्थानिक पातळीवर १,००० हून अधिक लोक वाहून गेल्याच्या बातम्या पसरत असल्या, तरी प्रशासनाने अधिकृत आकडेवारी जाहीर होईपर्यंत अशा अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. नेपाळ सरकारने पर्यटकांच्या मदतीसाठी ११४४ हा आपत्कालीन हेल्पलाइन क्रमांक जारी केला आहे. सध्या नेपाळमधील परिस्थिती अत्यंत गंभीर असून बचावकार्य सुरू आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालय आणि नेपाळ सरकार सतत संपर्कात असून परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.