Russia-Ukraine War : युक्रेनमध्ये मुंबईच्या कंपनीच्या जहाजावर क्षेपणास्त्र हल्ला; ४ भारतीय खलाशांचा दुर्दैवी मृत्यू

नवी दिल्ली : युक्रेन-रशिया युद्धाच्या (Ukraine-Russia War) पार्श्वभूमीवर भारताला मोठा धक्का बसला आहे. युक्रेनमधील ओडेसा बंदर (Odesa Port) येथून रवाना झालेल्या एमव्ही गोल्डन लिओ (MV Golden Leo) या मालवाहू जहाजावर (Cargo Ship) झालेल्या क्षेपणास्त्र (Cruise Missile) हल्ल्यात चार भारतीय खलाशांचा (Indian Seafarers) मृत्यू झाला असून एक भारतीय गंभीर जखमी झाला आहे. या घटनेला भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने (Ministry of External Affairs - MEA) दुजोरा दिला आहे.

ओडेसा बंदरातून (Odesa Port) रवाना होताच हल्ला

परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, १९ जुलै २०२६ रोजी एमव्ही गोल्डन लिओ (MV Golden Leo) हे मालवाहू जहाज ओडेसा बंदरातून रवाना झाल्यानंतर काही वेळातच त्यावर हल्ला झाला. युक्रेनने हा हल्ला रशियाने तीन क्रूझ क्षेपणास्त्रांनी (Three Cruise Missiles) केल्याचा आरोप केला आहे. हल्ल्यावेळी जहाजावर एकूण १७ कर्मचारी (Crew Members) होते. त्यापैकी पाच भारतीय होते. या भीषण हल्ल्यात चार भारतीयांचा मृत्यू झाला, तर एक भारतीय गंभीर जखमी असून त्याच्यावर रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत.

भारतीय दूतावासाचे (Indian Embassy) मदतकार्य सुरू

युक्रेनमधील भारतीय दूतावास (Indian Embassy in Ukraine) परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवून असून जखमी भारतीयाला मदत आणि मृतांच्या कुटुंबीयांशी संपर्क साधण्याचे काम सुरू आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने मृत भारतीयांच्या कुटुंबीयांप्रती शोक व्यक्त केला असून जखमी भारतीयाच्या लवकर प्रकृतीत सुधारणा व्हावी, अशी प्रार्थना केली आहे.

भारताचा तीव्र निषेध

भारताने या हल्ल्याचा तीव्र निषेध (Strong Condemnation) केला आहे. व्यावसायिक जहाजांवर (Commercial Ships) हल्ला करणे, निष्पाप खलाशांचे जीव धोक्यात घालणे आणि समुद्री वाहतूक (Maritime Transport) तसेच आंतरराष्ट्रीय व्यापार (International Trade) विस्कळीत करणे कोणत्याही परिस्थितीत स्वीकारार्ह नसल्याचे परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले.

मक्याचा (Corn) माल घेऊन निघाले होते जहाज

एमव्ही गोल्डन लिओ (MV Golden Leo) हे जहाज युक्रेनमधून मका (Corn) घेऊन पश्चिम आफ्रिकेतील गिनी-बिसाऊ (Guinea-Bissau) या देशाच्या ध्वजाखाली प्रवास करत होते.

तीन क्रूझ क्षेपणास्त्रांचा (Three Cruise Missiles) हल्ला

ओडेसा बंदरातून जहाज निघाल्यानंतर रशियाने तीन क्रूझ क्षेपणास्त्रे (Cruise Missiles) डागल्याचा युक्रेनचा दावा आहे. ही क्षेपणास्त्रे थेट जहाजावर आदळल्याने भीषण आग लागली. वृत्तसंस्था रॉयटर्स (Reuters) यांच्या माहितीनुसार, किनाऱ्याजवळ एका जहाजातून मोठ्या प्रमाणात धूर निघताना दिसला. नंतर हे जहाज एमव्ही गोल्डन लिओ असल्याचे स्पष्ट झाले.

रात्रभर शोध आणि बचाव मोहीम (Search and Rescue Operation)

युक्रेनच्या सागरी बंदर प्राधिकरणाने (Ukrainian Sea Ports Authority) दिलेल्या माहितीनुसार, हल्ल्यानंतर रात्रभर शोध आणि बचाव मोहीम राबवण्यात आली. या घटनेत एकूण नऊ खलाशी आणि एका समुद्री पायलटचा (Marine Pilot) मृत्यू झाला. जहाजावरील १७ कर्मचाऱ्यांपैकी आठ जणांची सुखरूप सुटका करण्यात आली.

मुंबईच्या कंपनीचे (Mumbai-based Company) जहाज

एलएसईजी (LSEG) शिपिंग डेटानुसार, एमव्ही गोल्डन लिओ (MV Golden Leo) हे जहाज मुंबईस्थित ओशन ग्रेस शिपिंग लिमिटेड (Ocean Grace Shipping Limited) या कंपनीचे आहे. तर जहाजाचे व्यवस्थापन फ्रेंड्स शिपिंग कंपनी एसए (Friends Shipping Company SA) यांच्याकडे आहे.

काळा समुद्र (Black Sea) पुन्हा संघर्षाच्या केंद्रस्थानी

रशिया-युक्रेन युद्धामुळे काळा समुद्र (Black Sea) आणि आझोव समुद्र (Sea of Azov) परिसर पुन्हा संघर्षाचे केंद्र बनला आहे. या भागातून होणारी धान्य निर्यात (Grain Export) आणि व्यावसायिक जहाजांची वाहतूक सतत धोक्यात आली आहे.

२०२२ मध्ये रशियाने युक्रेनवर आक्रमण केल्यानंतर काळा समुद्र हा युद्धातील सर्वात संवेदनशील भाग ठरला. काही आंतरराष्ट्रीय करारांनंतर धान्य निर्यात पुन्हा सुरू झाली होती. मात्र अलीकडील वाढत्या हल्ल्यांमुळे जगातील महत्त्वाच्या कृषी मालवाहतूक मार्गांपैकी (Global Grain Shipping Route) एक असलेला हा समुद्री मार्ग पुन्हा असुरक्षित झाला आहे.

सध्या युक्रेनकडून रशियाच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर (Energy Facilities) आणि तेलवाहू जहाजांवर (Oil Tankers) हल्ले सुरू असताना, रशियानेही युक्रेनमधील बंदरे (Ports), इंधन साठे (Fuel Depots) आणि मालवाहू जहाजांवर क्षेपणास्त्र (Missile) तसेच ड्रोन (Drone) हल्ल्यांची तीव्रता वाढवली आहे. त्यामुळे काळा समुद्र परिसरातील तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.