देशब्रेकिंग न्यूजमहत्वाची बातमी

Jobs Alert : १२ वी नंतर विमानतळावर करिअरची मोठी संधी; लाखोंचं पॅकेज आणि हाय-प्रोफाईल लाईफस्टाईल, जाणून घ्या सविस्तर

March 30, 2026 04:33 PM

">कोणत्याही विमानतळावरील कामकाजाचा कणा म्हणून 'ग्राउंड स्टाफ' ओळखला जातो. प्रवाशांचा प्रवास सुखकर आणि शिस्तबद्ध करण्यासाठी हे कर्मचारी अहोरात्र कार्यरत असतात. विमानात प्रवेश करण्यापूर्वीची महत्त्वाची प्रक्रिया जसे की, प्रवाशांचे चेक-इन करणे, त्यांना बोर्डिंग पास सुपूर्द करणे आणि प्रवासाशी संबंधित आवश्यक तांत्रिक माहिती देणे ही कामे ग्राउंड स्टाफ अत्यंत कार्यक्षमतेने पार पाडतो. विमानाची नेमकी वेळ, बोर्डिंग गेटचा क्रमांक किंवा प्रवासादरम्यान येणाऱ्या इतर कोणत्याही अडचणींबाबत प्रवाशांना तात्काळ मदत आणि मार्गदर्शन करण्याचे महत्त्वाचे कार्य हे कर्मचारी करतात. थोडक्यात सांगायचे तर, विमानतळावर पाऊल ठेवल्यापासून ते विमानात बसेपर्यंत प्रवाशांना मिळणाऱ्या उत्कृष्ट सेवेमध्ये ग्राउंड स्टाफचे योगदान अत्यंत मोलाचे असते.

केबिन क्रू

विमानाचा प्रवास केवळ वेगवानच नाही तर तो सुरक्षित आणि सुखद करण्याची मोठी जबाबदारी 'केबिन क्रू' सदस्यांच्या खांद्यावर असते. विमानाच्या आतील वातावरणात प्रवाशांची काळजी घेणारे हे कर्मचारी प्रवासादरम्यानचे महत्त्वाचे दुवे मानले जातात. विमान उड्डाण करण्यापूर्वी प्रवाशांना सुरक्षेचे नियम आणि आपत्कालीन परिस्थितीतील माहिती देऊन, ते प्रवाशांच्या मनातील भीती दूर करण्याचे काम करतात. केवळ सुरक्षेपुरतेच मर्यादित न राहता, प्रवाशांच्या आरामाची आणि गरजांची पूर्ण दखल केबिन क्रू घेतात. प्रवासादरम्यान उत्तम दर्जाचे जेवण, पेय आणि इतर आवश्यक सुविधा पुरवून ते प्रवाशांना घरच्यासारखा अनुभव देतात. शिस्त, हसतमुख सेवा आणि प्रसंगावधान या गुणांमुळे केबिन क्रू हे विमान वाहतूक क्षेत्रातील एक अत्यंत प्रतिष्ठित आणि आकर्षणाचे पद ठरले आहे.

एअरपोर्ट ऑपरेशन स्टाफ

विमानतळावरील प्रत्येक हालचाल अचूक आणि वेळेवर होण्यासाठी 'एअरपोर्ट ऑपरेशन स्टाफ' पडद्यामागून महत्त्वाची भूमिका बजावत असतो. विमानतळाचे संपूर्ण कामकाज कार्यक्षमतेने सुरू आहे की नाही, यावर या पथकाचे बारीक लक्ष असते. विमानांचे सुरक्षित टेक-ऑफ (उड्डाण) आणि लँडिंग (अवतरण) यांचे काटेकोर नियोजन करणे ही या विभागाची मुख्य जबाबदारी आहे. केवळ नियोजनापुरते मर्यादित न राहता, विमानतळावरील प्रत्येक प्रक्रिया सुरक्षित आणि नियमांनुसार पार पाडली जात असल्याची खात्री हे कर्मचारी करतात. तांत्रिक सुसूत्रता आणि प्रवाशांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत, विमानतळावरील संभाव्य अडथळे दूर करून हवाई वाहतूक विनासायास सुरू ठेवण्यात ऑपरेशन स्टाफचा मोठा वाटा असतो.

सिक्योरिटी स्टाफ

विमानतळावरील शिस्त आणि प्रवाशांच्या सुरक्षिततेची संपूर्ण धुरा 'सिक्युरिटी स्टाफ' म्हणजेच सुरक्षा कर्मचाऱ्यांच्या खांद्यावर असते. कोणत्याही प्रकारचा धोका टाळण्यासाठी हे कर्मचारी अत्यंत सतर्कतेने आपली कर्तव्ये पार पाडतात. प्रवाशांची कसून तपासणी करणे आणि त्यांच्या सामानाची तांत्रिक उपकरणांद्वारे पडताळणी करणे, हे त्यांच्या कामाचे मुख्य स्वरूप आहे. विमानात अशा कोणत्याही संशयास्पद किंवा घातक वस्तू नेल्या जाऊ नयेत, ज्यामुळे सहप्रवाशांच्या जीवाला धोका निर्माण होईल, याची खात्री सुरक्षा रक्षक करतात. अहोरात्र पहारा देऊन विमानतळ परिसरातील शांतता आणि सुरक्षितता कायम राखण्याचे आव्हानात्मक काम हे कर्मचारी करत असतात. त्यांच्या दक्षतेमुळेच लाखो प्रवासी निर्भयपणे आपला विमान प्रवास पूर्ण करू शकतात.

टेक्निकल जॉब्स

विमान वाहतूक क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचे महत्त्व अनन्यसाधारण असून, या विभागातील 'टेक्निकल स्टाफ' अत्यंत कौशल्याने आपली जबाबदारी पार पाडत असतो. यामध्ये प्रामुख्याने विमान इंजिनिअर्स आणि एअर ट्रॅफिक कंट्रोल (ATC) अधिकारी यांचा समावेश होतो. विमानांची वेळेवर देखभाल, दुरुस्ती आणि तांत्रिक सुरक्षिततेची खात्री करण्याची महत्त्वाची भूमिका इंजिनिअर्स पार पाडतात, ज्यामुळे प्रवाशांचा प्रवास निर्धोक होतो. दुसरीकडे, आकाशातील रहदारीचे नियमन करण्याचे आव्हानात्मक काम एटीसी अधिकारी करतात. उड्डाण करत असलेल्या विमानांना अचूक दिशा दाखवणे आणि त्यांच्या टेक-ऑफ व लँडिंगसाठी सुरक्षित मार्ग उपलब्ध करून देणे, ही त्यांची मुख्य जबाबदारी असते. या तांत्रिक तज्ज्ञांच्या अचूक नियोजनामुळे आणि सतर्कतेमुळेच अत्यंत गुंतागुंतीची हवाई वाहतूक व्यवस्था सुरक्षित आणि यशस्वीरीत्या कार्यरत राहते.

विमानतळ क्षेत्रातील नोकरीसाठी अर्ज कसा कराल ?

विमान वाहतूक क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या तरुणांसाठी नोकरीच्या अनेक संधी उपलब्ध आहेत, परंतु त्यासाठी योग्य मार्ग निवडणे आवश्यक आहे. विमानतळावर नोकरी मिळवण्यासाठी प्रामुख्याने अधिकृत वेबसाइट्स, सरकारी परीक्षा आणि खाजगी संस्था अशा तीन महत्त्वाच्या मार्गांचा अवलंब केला जातो. बहुतेक नामांकित विमान कंपन्या त्यांच्या अधिकृत वेबसाइटवर रिक्त पदांची जाहिरात प्रसिद्ध करतात. इच्छुक उमेदवार तिथे ऑनलाइन अर्ज करू शकतात, ज्यानंतर मुलाखत आणि विशिष्ट कालावधीच्या प्रशिक्षणानंतर त्यांची नियुक्ती केली जाते. सरकारी पदांसाठी मात्र, भारतीय विमानतळ प्राधिकरण (AAI) द्वारे आयोजित विशेष परीक्षा आणि मुलाखती उत्तीर्ण करणे अनिवार्य असते. तसेच, 'ग्राउंड स्टाफ' सारख्या पदांसाठी अनेकदा थर्ड पार्टी एजन्सीमार्फत कंत्राटी पद्धतीने भरती प्रक्रिया राबवली जाते. विशेषतः सुरक्षा विभागातील (Security Staff) नोकरीसाठी SSC सारख्या सरकारी परीक्षांमधून निवड होणे आवश्यक असते. थोडक्यात, तांत्रिक कौशल्ये आणि योग्य तयारीच्या जोरावर या प्रतिष्ठीत क्षेत्रात प्रवेश करणे आता अधिक सुलभ झाले आहे.

विमानतळ क्षेत्रासाठी कशी असणार पात्रता ?

विमानतळ क्षेत्रातील झळाळत्या करिअरसाठी केवळ पदवीच नाही, तर विशिष्ट कौशल्ये आणि तांत्रिक ज्ञानाची जोड असणे आवश्यक आहे. कोणत्याही शाखेतील १२ वी किंवा पदवी पूर्ण केलेले विद्यार्थी या क्षेत्रात प्रवेश करू शकतात. मात्र, 'डिप्लोमा इन एव्हिएशन हॉस्पिटॅलिटी', 'एअरपोर्ट मॅनेजमेंट' किंवा 'ग्राउंड स्टाफ सर्व्हिसेस' सारखे विशेष अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यास निवडीची संधी अधिक वाढते. किमान १२ वी उत्तीर्ण किंवा पदवीधर असणे आवश्यक असून संगणकाचे मूलभूत ज्ञान असणे गरजेचे आहे. १२ वी किंवा पदवीसोबतच इंग्रजी भाषेवर प्रभुत्व, उत्तम संवाद कौशल्य आणि आकर्षक व्यक्तिमत्त्वाला प्राधान्य दिले जाते.
इंजिनिअरिंग पदांसाठी संबंधित विषयातील अभियांत्रिकी पदवी अनिवार्य आहे. या आव्हानात्मक पदासाठी B.Sc. किंवा B.Tech. पदवी आणि प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे. केवळ शैक्षणिक पदवी असून चालत नाही, तर या क्षेत्रात यशस्वी होण्यासाठी आत्मविश्वास, उत्तम संवाद कौशल्य आणि शिस्तबद्ध व्यक्तिमत्त्व हे गुण उमेदवाराकडे असणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. या पात्रता पूर्ण करणाऱ्या तरुणांसाठी विमान वाहतूक क्षेत्रात प्रगतीची मोठी दारे खुली आहेत.

पगार किती असणार ?

विमानतळ क्षेत्र हे केवळ प्रतिष्ठेचेच नाही, तर आर्थिक प्रगतीसाठी देखील एक उत्तम पर्याय ठरत आहे. या क्षेत्रात मिळणारे वेतन हे प्रामुख्याने उमेदवाराचा अनुभव, पद आणि कामाचे स्वरूप यावर अवलंबून असते. सुरुवातीच्या स्तरापासून ते वरिष्ठ पदांपर्यंत येथे पगाराचे आकर्षक टप्पे पाहायला मिळतात. ग्राउंड स्टाफ सदस्यांना या पदासाठी साधारणपणे ₹२०,००० ते ₹४०,००० पर्यंत वेतन दिले जाते. केबिन क्रू या सदस्यांना विमान कंपन्यांनुसार केबिन क्रू सदस्यांना ₹२५,००० ते ₹१,००,००० पर्यंत आकर्षक पगार मिळतो. ऑपरेशन्स स्टाफ म्हणून विमानतळाचे व्यवस्थापन पाहणाऱ्या या कर्मचाऱ्यांना ₹३०,००० ते ₹६०,००० च्या दरम्यान वेतन मिळते. एअर ट्रॅफिक कंट्रोलर (ATC) या पदासाठी तांत्रिक आणि जबाबदारीच्या ₹४०,००० ते ₹१.५ लाख इतके उच्च श्रेणीतील वेतन दिले जाते. जसजसा कामाचा अनुभव वाढत जातो, तसतसे या क्षेत्रात वेतनासोबतच इतर भत्ते आणि सोयी-सुविधांमध्येही मोठी वाढ होते. त्यामुळेच, उत्तम आर्थिक भविष्याची स्वप्ने पाहणाऱ्या तरुणाईचा ओढा या क्षेत्राकडे वाढत आहे.