तेहरान : होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाढता तणाव हाताळण्यासाठी युरोप आणि जपान महत्त्वपूर्ण कारवाई करतील असे संकेत दिले आहेत. ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनी, इटली, नेदरलँड्स आणि जपान यांनी एक संयुक्त निवेदन जारी करून या महत्त्वाच्या सागरी मार्गातून जहाजांच्या सुरक्षित प्रवासाची खात्री करण्यासाठी आपली तयारी दर्शवली आहे. या निवेदनात इराणने केलेल्या अलीकडील हल्ल्यांचा तीव्र शब्दांत निषेध करण्यात आला आहे.
या देशांनी हे देखील स्पष्ट केले आहे की, ऊर्जा बाजारपेठ स्थिर करण्यासाठी आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सामान्य वाहतूक पूर्ववत करण्यासाठी ते एकत्रितपणे प्रयत्न करतील. मिळालेल्या माहितीनुसार, या निवेदनात कतार आणि सौदी अरेबियामधील तेल आणि वायू प्रकल्पांवर झालेल्या अलीकडील हल्ल्यांचाही निषेध करण्यात आला आहे. कतार एनर्जीच्या मते, या हल्ल्यांमुळे त्यांच्या एलएनजी निर्यात क्षमतेच्या १७ टक्के भागावर परिणाम झाला आहे, ज्यामुळे अंदाजे २० अब्ज डॉलर्सच्या वार्षिक महसुलाचे नुकसान झाले आहे.
जागतिक ऊर्जा पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी उत्पादन वाढवण्याकरिता आणि बाजारपेठ स्थिर करण्याकरिता उत्पादक देशांसोबत काम करण्याची या देशांनी वचनबद्धता दर्शवली आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी ही कच्च्या तेलाच्या आणि एलपीजीच्या जागतिक पुरवठ्यासाठी एक प्रमुख मार्ग आहे, आणि इराणने ड्रोन व स्फोटक बोटींचा वापर करून व्यापारी जहाजांवर केलेल्या हल्ल्यांमुळे जलवाहतूक अक्षरशः ठप्प झाली आहे. शेकडो जहाजे सामुद्रधुनीबाहेर अडकली असून, त्यामुळे भारत आणि इतर देशांना होणारा पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. इराणने आखाती प्रदेशातील तेल आणि वायू प्रकल्पांवर प्रतिशोधात्मक हल्ले केल्यावर तणाव आणखी वाढला. या हल्ल्यांमुळे कतार आणि सौदी अरेबियामधील प्रमुख ऊर्जा केंद्रांचे नुकसान झाले, ज्यामुळे उत्पादनात घट झाली. निवेदनात म्हटले आहे की, हे देश उत्पादन वाढवण्यासाठी आणि जागतिक बाजारपेठेवरील दबाव कमी करण्यासाठी उत्पादक देशांसोबत काम करण्याची योजना आखत आहेत. त्यांनी इराणला तत्काळ हल्ले थांबवण्याचे आणि प्रादेशिक स्थिरता राखण्याचे आवाहनही केले.
या हल्ल्यांचा परिणाम केवळ या प्रदेशापुरता मर्यादित राहणार नाही, तर तो जागतिक स्तरावर, विशेषतः असुरक्षित गटांवर जाणवेल, असा इशारा निवेदनात देण्यात आला आहे. शिवाय, सागरी वाहतुकीतील व्यत्यय आणि ऊर्जा पुरवठा साखळीतील अडथळा आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षेसाठी गंभीर धोका निर्माण करतो. तसेच, नागरी आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ले पूर्णपणे थांबवण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे. या उपक्रमामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये आणि ऊर्जा बाजारपेठेत स्थिरता सुनिश्चित होण्याची अपेक्षा आहे.
