सर्वसामान्य रुग्णांसाठी सरकारचा मोठा निर्णय
उत्तर प्रदेश : उत्तर प्रदेश सरकारने हृदयविकाराच्या रुग्णांसाठी एक मोठे पाऊल उचलले आहे. आता राज्यातील सर्व सरकारी रुग्णालये, पीएचसी आणि सीएचसी मध्ये टेनेक्टेप्लाज (Tenecteplase) किंवा स्ट्रेप्टोकाइनेज (Streptokinase) इंजेक्शन पूर्णपणे मोफत मिळणार आहे. यामुळे वेळेवर उपचार मिळून अनेक मौल्यवान जीव वाचवता येतील.
हृदयविकाराच्या झटक्याच्या वेळी काही मिनिटांचा किंवा सेकंदांचा विलंबही रुग्ण आणि मृत्यू यांच्यातील अंतर ठरवतो. पण आता उत्तर प्रदेश सरकारने हा सर्वात महत्त्वाचा वेळ रुग्णांच्या बाजूने वळवण्याचा मोठा प्रयत्न केला आहे. हा निर्णय लहान रुग्णालयांच्या मर्यादा तोडून हजारो जीव सुरक्षित करणारा सिद्ध होऊ शकतो.
हृदयविकाराच्या रुग्णांसाठी सरकारचा मोठा निर्णय
उत्तर प्रदेशातील सर्व सरकारी रुग्णालयांमध्ये आता हृदयविकाराच्या रुग्णांसाठी टेनेक्टेप्लाज किंवा स्ट्रेप्टोकाइनेज इंजेक्शन बिल्कुल मोफत उपलब्ध असेल. लक्षणे दिसताच, प्राथमिक आरोग्य केंद्र असो वा सामुदायिक आरोग्य केंद्र, डॉक्टर त्वरित हे इंजेक्शन देतील आणि त्यानंतरच रुग्णाला पुढील उपचारांसाठी रेफर करतील. बाजारात ४० ते ५० हजार रुपये पर्यंत किंमत असलेल्या या इंजेक्शनची सुविधा सरकार आता कोणत्याही शुल्काशिवाय उपलब्ध करून देणार आहे.
वेळेचा विलंब होता सर्वात मोठी अडचण
आरोग्य संचालनालयाच्या अधिकाऱ्यांनुसार, देशात हृदयविकाराच्या तक्रारी वाढत आहेत. अनेक प्रकरणांमध्ये, रुग्णाला जवळच्या रुग्णालयात नेले जाते, परंतु तज्ज्ञ सुविधा नसल्यामुळे डॉक्टर त्यांना त्वरित मोठ्या रुग्णालयात रेफर करतात. या रेफरल प्रक्रियेत होणारा विलंब अनेकदा रुग्णाचा जीव घेतो. आर्थिकदृष्ट्या सक्षम लोक खासगी रुग्णालयात महागडे इंजेक्शन घेऊ शकतात, परंतु सामान्य रुग्ण उपचाराअभावी गंभीर परिस्थितीत पोहोचतात.
या आव्हानाचा सामना करण्यासाठी सरकारने सर्व मेडिकल कॉलेज, जिल्हा रुग्णालये, सीएचसी आणि पीएचसीमध्ये या दोन्ही इंजेक्शनची उपलब्धता अनिवार्य केली आहे. ही औषधे महाग असल्यामुळे सामान्य रुग्ण त्यांचा खर्च उचलू शकत नाहीत, त्यामुळे सरकारने ती मोफत उपलब्ध करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
हे इंजेक्शन का आहे आवश्यक?
हृदयविकाराच्या वेळी रक्ताची गुठळी (Blood Clot) बनते, ज्यामुळे ब्लॉकेज होतो. डॉक्टरांच्या मते, जर वेळेत टेनेक्टेप्लाज किंवा स्ट्रेप्टोकाइनेज इंजेक्शन दिले, तर गुठळी बनण्याची प्रक्रिया थांबते. यामुळे रुग्णाला मोठ्या रुग्णालयात नेण्यासाठी पुरेसा 'गोल्डन टाईम' मिळतो आणि जीव वाचण्याची शक्यता अनेक पटीने वाढते.
पूर्वी ही सुविधा केवळ निवडक मोठ्या वैद्यकीय संस्थांमध्ये (उदा. केजीएमयू लखनऊ, एसजीपीजीआय) उपलब्ध होती, पण आता सरकार ती राज्यातील प्रत्येक लहान-मोठ्या रुग्णालयात उपलब्ध करून देत आहे.