मुंबई : पितृ पक्षात आपल्या पूर्वजांना श्रद्धांजली अर्पण करण्याची हिंदू परंपरा आहे. असे मानले जाते की या काळात आपले पूर्वज विविध रूपांत आपल्यामध्ये उपस्थित असतात. त्यांची कृपा आणि आशीर्वाद मिळवण्यासाठी काही विशेष गोष्टींची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे.
पितृ पक्षात पूर्वजांचे रूप
हिंदू धर्मानुसार, पितृ पक्षात पूर्वज त्यांच्या वंशजांना वेगवेगळ्या प्राण्यांच्या रूपात भेट देतात. या प्राण्यांना अन्न दिल्याने पूर्वजांना शांती मिळते आणि त्यांच्याकडून आशीर्वाद मिळतात.
गाय: हिंदू धर्मात गायीला अत्यंत पवित्र मानले जाते आणि तिला 'गोमाता' असे संबोधले जाते. असे मानले जाते की गायीला घास किंवा चारा दिल्याने पूर्वज प्रसन्न होतात आणि आशीर्वाद देतात.
कुत्रा: कुत्र्याला यमाचा दूत मानले जाते. श्राद्धाच्या वेळी कुत्र्याला अन्न दिल्यास यमराज प्रसन्न होतात आणि पूर्वजांचा आत्मा शांत राहतो.
मांजर: मांजरीला अलौकिक शक्तीचे प्रतीक मानले जाते. मांजरीला अन्न दिल्याने पितृदोषापासून मुक्ती मिळते.
कावळा: कावळ्याला पितरांचे प्रतीक मानले जाते. असे म्हटले जाते की श्राद्धाचे भोजन कावळ्याला खायला घातल्याने ते थेट पूर्वजांपर्यंत पोहोचते. त्यामुळे श्राद्धाच्या वेळी कावळ्याला भोजन देणे अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
अन्न: श्राद्धाच्या वेळी गरिबांना आणि गरजूंना अन्न दान करणे खूप महत्त्वाचे आहे. असे मानले जाते की यामुळे पूर्वज संतुष्ट होतात आणि आशीर्वाद देतात.
पितृ पक्षात लक्षात ठेवण्यासारख्या गोष्टी
पितृ पक्षादरम्यान, आपल्या पूर्वजांचे स्मरण करणे आणि त्यांच्यासाठी श्राद्ध विधी करणे महत्त्वाचे आहे. त्यांच्या आवडीचे पदार्थ बनवून ते प्रथम गाय, कुत्रा, मांजर आणि कावळ्याला अर्पण करावेत. त्यानंतर ब्राह्मण आणि गरजूंना भोजन द्यावे. असे केल्याने पितृदोष दूर होतो आणि पूर्वजांचे आशीर्वाद प्राप्त होतात.