भारताच्या हायपरसोनिक ग्लाईड क्षेपणास्त्राच्या चाचण्या प्रगतीपथावर

नवी दिल्ली : 'ऑपरेशन सिंदूर'च्या निमित्ताने भारतीय सैन्याच्या प्रगत तंत्रज्ञानाची पाकिस्तान विरोधात यशस्वी चाचणी झाली. संपूर्ण जग या चाचणीचे साक्षीदार झाले. भारताने १०० तासांच्या हवाई युद्धात पाकिस्तानवर सरशी साधली. पाकिस्तानच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेचे नुकसान झाले. या कारवाईची जगाने दखल घेतली. पाठोपाठ डीआरडीओ विकसित करत असलेल्या भारताच्या हायपरसॉनिक ग्लाईड क्षेपणास्त्राबाबतचे वृत्त आले आहे. भारताच्या हायपरसॉनिक ग्लाईड क्षेपणास्त्राच्या चाचण्या प्रगतीपथावर आहेत. डीआरडीओने याबाबत प्रसारमाध्यमांना माहिती दिली आहे.

The @DRDO_India has successfully conducted a flight trial of its long range hypersonic missile on 16th Nov 2024 from Dr APJ Abdul Kalam Island, off-the-coast of Odisha.

Raksha Mantri Shri @rajnathsingh has congratulated DRDO, Armed Forces and the Industry for successful flight… pic.twitter.com/wq7yM2YS9f

— रक्षा मंत्री कार्यालय/ RMO India (@DefenceMinIndia) November 17, 2024

हायपरसोनिक म्हणजे आवाजाच्या वेगापेक्षा पाचपट जास्त वेग. या प्रचंड वेगाने उडण्यास सक्षम असलेल्या क्षेपणास्त्राचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते प्रक्षेपित केल्यानंतर लक्ष्याचा मार्ग शोधत आवश्यकतेनुसार ग्लाईड करत स्वतःच्या मार्गात बदल करण्यास सक्षम आहे. भारत विकसित करत असलेले हायपरसोनिक ग्लाईड क्षेपणास्त्र प्रक्षेपित करण्यास सोपे आहे. शत्रूच्या अनेक प्रकारच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेला भेदू शकते. भारताने ओडिशाच्या किनाऱ्यावरील एपीजे अब्दुल कलाम बेटावरून लांब पल्ल्याच्या हायपरसोनिक क्षेपणास्त्राची एक चाचणी काही महिन्यांपूर्वी घेतली आहे. क्षेपणास्त्रात आणखी बदल करुन ते अधिकाधिक प्रभावी आणि संहारक करण्याचे काम सुरू आहे.

भारताने हायपरसोनिक ग्लाईड क्षेपणास्त्रासाठी स्वदेशी इंजिन विकसित केले आहे. या इंजिनच्या मदतीने क्षेपणास्त्र वेगाने लक्ष्यावर हल्ला करण्यास सक्षम आहे. भारताने विकसित केलेले क्षेपणास्त्रासाठीचे इंजिन वेगवेगळ्या आव्हानांना सामोरे जात सलग एक हजार सेकंद कार्यरत राहते हे चाचणीतून सिद्ध झाले आहे. यामुळे क्षेपणास्त्र अधिक प्रभावी करण्यास मदत झाल्याचे डीआरडीओने सांगितले.

याआधी भारताने जमिनीवरुन आणि आकाशातून प्रक्षेपित करता येतील आणि जमिनीवरील तसेच आकाशातील लक्ष्य भेदू शकतील अशा प्रकारची ब्राह्मोस आणि आकाश क्षेपणास्त्र विकसित केली आहेत. सुधारित आवृत्त्यांमुळे ब्राह्मोस हे क्रुझ क्षेपणास्त्र जमिनीखालून, जमिनीवरुन, पाण्याखालून, पाण्यावरुन आणि आकाशातून प्रक्षेपित करत जमिनीखाली, जमिनीवर, पाण्याखाली, पाण्यावर, आकाशात असलेले लक्ष्य पाठलाग करुन नष्ट करू शकते. सुखोई ३० एमकेआय या लढाऊ विमानातून ब्राह्मोस क्षेपणास्त्र प्रक्षेपित करता येते. भारताच्या इतर लढाऊ विमानांतूनही ब्राह्मोस क्षेपणास्त्र प्रक्षेपित करण्याचे तंत्रज्ञान विकसित करण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे. अस्त्र, अस्त्र मार्क २, अस्त्र मार्क ३, रुद्रम २, रुद्रम ३, रुद्रम ४, आधुनिक ड्रोन, टी-७२ अजय टँक आणि टी-९० भीष्म टँक आदी अनेक शस्त्रांची निर्मिती तसेच अनेक शस्त्रांच्या आधुनिकीकरणाचे काम वेगाने सुरू असल्याचेही डीआरडीओने सांगितले.