मुंबई: पर्यटन विभाग आणि महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी व सांस्कृतिक विकास महामंडळ यांच्यात महाराष्ट्राला चित्रपट चित्रीकरण आणि चित्रपट पर्यटनाचे प्रमुख राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय केंद्र म्हणून विकसित करण्याच्या उद्देशाने 5 वर्षांचा सामंजस्य करार करण्यात आला. दादासाहेब फाळके चित्रनगरीच्या 49व्या वर्धापन दिनाचे औचित्य साधून हा करार करण्यात आला आहे. पर्यटन मंत्री शंभूराज देसाई आणि सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिष शेलार यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम राबविण्यात आला आहे.

पर्यटन संचालनालयाचे संचालक विकास पानसरे आणि महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी व सांस्कृतिक विकास महामंडळाच्या व्यवस्थापकीय संचालक स्वाती म्हसे-पाटील यांच्या उपस्थितीत सामंजस्य कराराचे आदान-प्रदान करण्यात आले. पर्यटन विभागाचे सचिव संजय यादव यांनीही या उपक्रमाला शुभेच्छा दिल्या.

दादासाहेब फाळके चित्रनगरी ही केवळ चित्रपट निर्मितीची भूमी नसून महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि सर्जनशील वारशाचा महत्त्वाचा भाग आहे. चित्रपट पर्यटनामुळे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळून रोजगार, निवास, वाहतूक, खानपान, हस्तकला आणि स्थानिक संस्कृतीला नव्या संधी निर्माण होत आहेत. विशेषतः ग्रामीण आणि अपरिचित पर्यटनस्थळांच्या विकासाला यामुळे गती मिळत आहे.

पडद्यावर चित्रपट महाराष्ट्राची कथा सांगतो; पर्यटन त्या कथेचा प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याची संधी देते. या दोन्हींची सांगड घालून महाराष्ट्राला भारतातील अग्रगण्य चित्रपट पर्यटन केंद्र आणि जागतिक चित्रपट चित्रीकरण केंद्र म्हणून विकसित करण्याचा हा प्रयत्न असल्याचे पर्यटन संचालनालयाचे संचालक विकास पानसरे यांनी सांगितले.

चित्रपट पर्यटनाच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील चित्रीकरण स्थळांना व्यापक ओळख मिळवून देण्याबरोबरच चित्रपट निर्माते, दिग्दर्शक आणि स्थान व्यवस्थापकांसाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करण्यावर भर देण्यात येत आहे. परिचय दौरे आणि डिजिटल माहितीच्या माध्यमातून राज्यातील विविध चित्रीकरण स्थळांची माहिती देश-विदेशातील चित्रपट क्षेत्रापर्यंत पोहोचविण्यात येईल, असे महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी व सांस्कृतिक विकास महामंडळाच्या व्यवस्थापकीय संचालक स्वाती म्हसे-पाटील यांनी सांगितले.

पाच वर्षांच्या सामंजस्य कराराअंतर्गत ‘महाराष्ट्र चित्रपट पर्यटन’ या स्वतंत्र ब्रँडची निर्मिती करून त्यासाठी एकसमान दृश्यात्मक ओळख विकसित करण्यात येणार आहे. या ब्रँडचा देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव, पर्यटनविषयक बाजारपेठा, प्रदर्शने आणि रोड शोजच्या माध्यमातून संयुक्तपणे प्रचार करण्यात येणार आहे. विशेषतः मुंबई महानगर प्रदेशाबाहेरील महाराष्ट्रातील विविध पर्यटनस्थळांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळवून देण्यावर भर राहणार आहे.

https://www.prahaar.in/2026/11/13/national-sports-awards-2025-maharashtra-shines-vidit-gujrathi-and-divya-deshmukh-receive-the-arjuna-award/

महाराष्ट्र चित्रपट, रंगभूमी व सांस्कृतिक विकास महामंडळाच्या फिल्म सेलमार्फत ओळखण्यात आलेल्या महत्त्वपूर्ण चित्रीकरण स्थळांवर प्रमाणित स्मृतिफलक, माहिती फलक आणि सेल्फी पॉइंट्स विकसित करण्यात येणार आहेत. डिजिटल आणि परस्परसंवादी माहिती प्रणालीच्या माध्यमातून संबंधित स्थळांवर चित्रित झालेल्या चित्रपटांची प्रमाणित माहिती, ऐतिहासिक संदर्भ तसेच परिसरातील पर्यटन आकर्षणांची माहिती उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. चित्रपट पर्यटनाला सांस्कृतिक आणि ग्रामीण क्षेत्राशी जोडण्यासाठी ‘लोकोत्सव’ या महोत्सवाचे पुनरुज्जीवन करण्याचा प्रस्ताव आहे. यामध्ये प्रादेशिक खाद्यसंस्कृती, लोककला, चित्रपट महोत्सव आणि सार्वजनिक चित्रपट प्रदर्शनांचा समावेश करण्याचे नियोजन आहे.

तसेच राज्यातील योग्य कृषी पर्यटन केंद्रे आणि खासगी ग्रामीण पर्यटनस्थळांची ओळख व पडताळणी करून त्यांचा महामंडळाच्या सिंगल विंडो प्रणालीमध्ये समावेश करण्यात येणार आहे. यामुळे चित्रपट निर्माते आणि दिग्दर्शकांना चित्रीकरणासाठी योग्य स्थळांची माहिती सहज उपलब्ध होईल. चित्रपट आणि पर्यटन क्षेत्रातील माहितीचे एकत्रीकरण करण्यासाठी बहुभाषिक डिजिटल माहिती संग्रह विकसित करण्यात येणार असून, प्रादेशिक स्तरावर चित्रपट पर्यटन मार्गदर्शक तयार करण्यात येणार आहेत. महाराष्ट्र पर्यटन विभागाच्या पर्यटनविषयक माहितीपटांचे महामंडळाच्या ‘चित्रपताका’ आणि ‘रसास्वाद’ या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर निवडक प्रदर्शनही आयोजित करण्यात येणार आहे.

या सामंजस्य करारामुळे चित्रपटसृष्टी आणि पर्यटन क्षेत्रातील परस्पर सहकार्य अधिक दृढ होणार असून, महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख, सर्जनशील क्षमता आणि पर्यटन सामर्थ्य देश-विदेशात प्रभावीपणे पोहोचविण्यास मदत होईल. ‘विकसित महाराष्ट्र’च्या व्यापक दृष्टिकोनाशी सुसंगत या उपक्रमातून राज्यातील पर्यटन विकासाला नवी दिशा मिळण्यासोबतच स्थानिक अर्थव्यवस्थेला आणि रोजगारनिर्मितीला चालना मिळणार आहे.