ग्वाल्हेरमधील एका क्लिनिकमध्ये रुग्णाच्या हातात अचानक मोबाईलचा भीषण स्फोट झाल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. या घटनेचा सीसीटीव्ही फुटेज सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर स्मार्टफोनच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मोबाईलमधील लिथियम-आयन बॅटरीमध्ये बिघाड झाल्यास ‘थर्मल रनअवे’ (Thermal Runaway) प्रक्रियेमुळे असे स्फोट होतात. आपला फोन सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि संभाव्य धोका टाळण्यासाठी हे 5 महत्त्वाचे तांत्रिक उपाय नक्की पाळा:
1. लोकल चार्जरचा वापर टाळा
मूळ चार्जर खराब झाल्यावर अनेकदा बाजारातील स्वस्त किंवा ड्युप्लिकेट चार्जर वापरले जातात. अशा लोकल चार्जर्समध्ये योग्य व्होल्टेज रेग्युलेशन नसते, ज्यामुळे बॅटरीला अतिप्रमाणात विद्युत प्रवाह मिळून ती फुगते आणि शॉर्ट सर्किटचा धोका वाढतो. नेहमी नेहमी कंपनीचा किंवा प्रामाणिक ब्रँडेड चार्जरच वापरणे सुरक्षित ठरते.
2. रात्रभर फोन चार्जिंगला ठेवू नका
झोपताना फोन रात्रभर चार्जिंगला लावून ठेवण्याची सवय अतिशय घातक आहे. फोन १००% चार्ज झाल्यानंतरही तासनतास चार्जर प्लग-इन राहिल्याने ‘ट्रिकल चार्जिंग’ सुरू राहते. यामुळे बॅटरीवर अंतर्गत रासायनिक ताण येतो आणि तापमान वाढते. फोन ८० ते ९० टक्के चार्ज झाल्यावर चार्जरमधून काढून घेणे केव्हाही उत्तम.
https://www.prahaar.in/2026/11/02/cctv-locked-doors-and-clean-toilets-travel-creator-shares-their-experience/
3. चार्जिंग करताना ‘बॅक कव्हर’ काढून ठेवा
चार्जिंग करताना फोन नैसर्गिकरीत्या उष्णता निर्माण करतो. त्यावर जाड किंवा रबरी फॅन्सी कव्हर असल्यास उष्णता बाहेर पडू शकत नाही आणि फोन ओव्हरहीट होतो. चार्जिंग करताना किंवा गेमिंग करताना फोन गरम होत असल्यास बॅक कव्हर काढून ठेवणे हा सोपा आणि प्रभावी तांत्रिक उपाय आहे.
4. उष्ण ठिकाणी फोन ठेवणे टाळा
मोबाईल कधीही कारच्या डॅशबोर्डवर, थेट कडक उन्हात किंवा स्वयंपाकघरात गॅसजवळ ठेवू नका. बाहेरील अतिउच्च तापमानामुळे लिथियम-आयन बॅटरीमधील रसायने अस्थिर होतात, ज्यामुळे बॅटरीचा अंतर्गत दाब वाढून ती क्षणात पेट घेऊ शकते.
5. बॅटरी फुगण्यासारख्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका
फोनचे बॅक पॅनल थोडे बाहेर आल्यासारखे वाटणे किंवा बॅटरी फुगल्याचे जाणवणे म्हणजे तिच्या आत गॅस तयार झाला आहे. अशा वेळी क्षणाचाही विलंब न करता फोनचा डेटा बॅकअप घ्या आणि मोबाईल अधिकृत सर्व्हिस सेंटरमध्ये नेऊन तातडीने बॅटरी बदलून घ्या.