नाशिक-त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी रेल्वे प्रशासनाने भाविकांच्या सोयीच्या दृष्टीने व्यापक नियोजन सुरू केले आहे. देशभरातून रेल्वेने नाशिकमध्ये दाखल होणाऱ्या लाखो भाविकांची संभाव्य गर्दी लक्षात घेता नियमित रेल्वेसेवांसोबतच कुंभमेळ्याच्या कालावधीत २४ विशेष रेल्वेगाड्या चालविण्याची योजना आखण्यात आली आहे. पहिल्या अमृतस्नानाच्या साधारण आठवडाभर आधी या विशेष गाड्या सुरू करण्याचे नियोजन आहे.

नाशिकरोड स्थानकावरील गर्दीचा ताण कमी करणार

कुंभमेळ्याच्या काळात नाशिकरोड रेल्वेस्थानकावर होणारी संभाव्य गर्दी टाळण्यासाठी विशेष गाड्यांचे अन्य स्थानकांवर नियोजन करण्यात येणार आहे. नाशिकरोड स्थानकावर नियमित रेल्वेगाड्यांची वाहतूक सुरू ठेवून विशेष गाड्या परिसरातील पर्यायी स्थानकांवर थांबविण्याचा रेल्वे प्रशासनाचा विचार आहे. यासाठी कसबे सुकेणे, खेरवडी, ओढा, नाशिकरोड आणि देवळाली या पाच स्थानकांच्या विकासाची कामे हाती घेण्यात आली आहेत.

चार स्थानकांवर सहा हजार भाविकांसाठी स्वतंत्र व्यवस्था

कसबे सुकेणे, खेरवडी, ओढा आणि देवळाली या चार स्थानकांच्या पश्चिम बाजूला प्रत्येकी सुमारे सहा हजार प्रवासी एकाच वेळी थांबू शकतील, अशी प्रशस्त आणि पक्की व्यवस्था उभारण्यात येणार आहे. कुंभमेळा आटोपून परतणाऱ्या भाविकांना स्थानकाबाहेर नियंत्रित पद्धतीने थांबवून टप्प्याटप्प्याने रेल्वेगाड्यांमध्ये प्रवेश दिला जाणार आहे. यामुळे स्थानकांवरील अचानक वाढणारी गर्दी नियंत्रित करणे आणि चेंगराचेंगरीसारख्या दुर्घटना टाळणे शक्य होणार आहे.

येणाऱ्या आणि जाणाऱ्या भाविकांसाठी स्वतंत्र मार्ग

स्थानकांवरील गर्दीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी पूर्व आणि पश्चिम बाजूंचा स्वतंत्र वापर करण्याचे नियोजन आहे.

– पूर्व बाजू: कुंभमेळ्यासाठी येणाऱ्या भाविकांना स्थानकाबाहेर पडण्याची व्यवस्था.

– पश्चिम बाजू: कुंभक्षेत्रातून परतणाऱ्या भाविकांना स्थानकात प्रवेश.

– बस व्यवस्था: पूर्व बाजूला एसटी आणि सिटीलिंक बस उपलब्ध असतील, तर पश्चिम बाजूला कुंभक्षेत्रातून येणाऱ्या बस थांबतील.

पश्चिम बाजूला भाविकांना उतरवल्यानंतर बस रिकाम्या करून पुन्हा पूर्व बाजूला आणल्या जातील. तेथून नव्याने आलेल्या भाविकांना कुंभक्षेत्राकडे रवाना केले जाईल. या व्यवस्थेमुळे बस वाहतूक आणि प्रवाशांची ये-जा अधिक शिस्तबद्ध करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.

https://www.prahaar.in/2026/11/07/nashik-before-diwali-207-landless-families-will-receive-their-own-plots-of-land-for-building-their-own-homes/

कोणत्या मार्गावरील विशेष गाड्या कुठे थांबणार?

विशेष रेल्वेगाड्यांचे मार्गनिहाय विभाजन करण्यात आले असून, विविध स्थानकांवर गाड्या थांबविण्याचे नियोजन आहे.

– मुंबई मार्ग: देवळाली रेल्वेस्थानक

– नागपूर मार्ग: ओढा रेल्वेस्थानक

– कर्णावती मार्ग: खेरवडी रेल्वेस्थानक

– भोपाळ मार्ग: कसबे सुकेणे रेल्वेस्थानक

संबंधित स्थानकांवरूनच या विशेष गाड्या परतीच्या प्रवासासाठी रवाना होतील. त्यामुळे सर्व गाड्यांचा भार नाशिकरोड स्थानकावर पडणार नाही.

स्थानकांदरम्यान प्रवासासाठी १२ डब्यांची विशेष गाडी

कुंभमेळ्याच्या काळात भाविकांना एका रेल्वेस्थानकावरून दुसऱ्या स्थानकावर जाण्याची आवश्यकता भासल्यास त्यासाठी १२ डब्यांची स्वतंत्र रेल्वेगाडी चालविण्याचेही नियोजन आहे. मात्र, या गाडीचे वेळापत्रक निश्चित असणार नाही. प्रवाशांची संख्या आणि गर्दीची परिस्थिती लक्षात घेऊन तिच्या फेऱ्या निश्चित केल्या जाणार आहेत.

गर्दीचे विकेंद्रीकरण ठरणार महत्त्वाचे

सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी देशभरातून लाखो भाविक नाशिकमध्ये येण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत सर्व भाविकांना एकाच स्थानकावर उतरविण्याऐवजी विविध स्थानकांवर त्यांची विभागणी करण्याची रणनीती रेल्वे प्रशासनाने आखली आहे. २४ विशेष रेल्वेगाड्या, पाच स्थानकांचा विकास, स्वतंत्र प्रवेश-निर्गमन मार्ग आणि एसटी-सिटीलिंक बसचे नियोजन या माध्यमातून कुंभमेळ्यातील प्रवासी वाहतूक सुरळीत ठेवण्याचा प्रयत्न होणार आहे. मात्र, या संपूर्ण नियोजनाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आणि गर्दीच्या काळातील समन्वय हेच रेल्वे प्रशासनासमोरील मोठे आव्हान ठरणार आहे.