Sharad Purnima 2026 : हिंदू धर्मात शरद पौर्णिमेला विशेष महत्त्व आहे. या पौर्णिमेला कोजागरी पौर्णिमा, रास पौर्णिमा आणि कौमुदी व्रत असेही म्हटले जाते. या दिवशी देवी लक्ष्मी आणि चंद्रदेवाची पूजा करण्याची परंपरा आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार, शरद पौर्णिमेच्या रात्री चंद्र आपल्या 16 कलांनी परिपूर्ण असतो. त्यामुळे या रात्री चंद्रप्रकाशात खीर ठेवण्याची परंपरा अनेक घरांमध्ये पाळली जाते.

शरद पौर्णिमा 2026 : तिथी आणि पूजेचा मुहूर्त

दिलेल्या पंचांग माहितीनुसार, यंदा शरद पौर्णिमा रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी साजरी केली जात आहे. पौर्णिमा तिथी 25 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 11:55 वाजता सुरू झाली असून 26 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 9:41 वाजता संपणार आहे.

• शरद पौर्णिमा: 25 ऑक्टोबर 2026, रविवार
• पौर्णिमा तिथी प्रारंभ: 25 ऑक्टोबर, सकाळी 11:55
• पौर्णिमा तिथी समाप्ती: 26 ऑक्टोबर, सकाळी 9:41
• दिल्लीतील अंदाजे चंद्रोदय: सायंकाळी 5 वाजता
• दिलेल्या माहितीनुसार निशीथ मुहूर्त: 26 ऑक्टोबर, रात्री 11:40 ते 12:31

चंद्रोदयाची वेळ शहरानुसार बदलू शकते. त्यामुळे आपल्या शहरातील स्थानिक पंचांगानुसार वेळ तपासणे योग्य ठरेल.

शरद पौर्णिमेला देवी लक्ष्मीची पूजा कशी करावी?

शरद पौर्णिमेच्या दिवशी सकाळी स्नान करून स्वच्छ कपडे घालावेत. त्यानंतर घरातील देवघर स्वच्छ करून देवी लक्ष्मी आणि भगवान विष्णू यांची पूजा करावी. पूजेसाठी फुले, फळे, मिठाई आणि दिवा अर्पण करता येतो.

संध्याकाळी चंद्रोदयानंतर चंद्रदेवाला जल अर्पण करण्याची परंपरा आहे. त्यानंतर देवी लक्ष्मीची पूजा करून सुख, समृद्धी आणि कुटुंबाच्या कल्याणासाठी प्रार्थना केली जाते. काही ठिकाणी या रात्री भजन, कीर्तन आणि जागरण केले जाते.

धार्मिक मान्यतेनुसार, शरद पौर्णिमेच्या रात्री देवी लक्ष्मी पृथ्वीवर संचार करते. या रात्री जागरण करून देवीची पूजा करणाऱ्या भक्तांवर तिची कृपा होते, अशी श्रद्धा आहे.

शरद पौर्णिमेच्या रात्री खीर चंद्रप्रकाशात का ठेवतात?

शरद पौर्णिमेच्या रात्री खीर तयार करून ती चंद्रप्रकाशात ठेवण्याची परंपरा आहे. दूध, तांदूळ आणि साखर वापरून बनवलेल्या खिरीचा देवीला नैवेद्य दाखवला जातो. त्यानंतर अनेक कुटुंबांमध्ये ही खीर प्रसाद म्हणून खाल्ली जाते.

धार्मिक श्रद्धेनुसार, या रात्री चंद्राच्या किरणांमधून अमृताचा वर्षाव होतो, असे मानले जाते. त्यामुळे चंद्रप्रकाशात ठेवलेल्या खिरीला विशेष महत्त्व दिले जाते. मात्र, खीर उघडी ठेवल्यास त्यात धूळ आणि कीटक पडू शकतात. त्यामुळे ती स्वच्छ, झाकलेल्या भांड्यात ठेवणे आणि सुरक्षित तापमानात साठवणे आवश्यक आहे.

कोजागरी पौर्णिमा नाव कसे पडले?

शरद पौर्णिमेला कोजागरी पौर्णिमा असेही म्हटले जाते. ‘कोजागरी’ हा शब्द ‘को जागर्ति?’ या संस्कृत प्रश्नाशी संबंधित मानला जातो. त्याचा अर्थ ‘कोण जागे आहे?’ असा होतो. धार्मिक कथेनुसार, या रात्री देवी लक्ष्मी जागरण करणाऱ्या भक्तांवर प्रसन्न होते. याच श्रद्धेतून अनेक ठिकाणी रात्रभर जागरण करून देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते.

शरद पौर्णिमा हा श्रद्धा, भक्ती आणि पारंपरिक प्रथांचा संगम मानला जातो. या दिवशी पूजा, चंद्रदर्शन आणि खिरीचा नैवेद्य यांना विशेष महत्त्व दिले जाते.