डोळ्यांचे सौंदर्य वाढवण्यासाठी काजळाचा वापर अनेकजण करतात. मात्र बाजारात मिळणाऱ्या काही काजळांमध्ये सुगंधी पदार्थ, प्रिझर्व्हेटिव्ह किंवा इतर घटक असू शकतात. त्यामुळे संवेदनशील डोळ्यांना जळजळ किंवा त्रास होण्याची शक्यता असते. अशावेळी घरच्या घरी काजळ बनवण्याची पारंपरिक पद्धत अनेकांना उपयोगी वाटते.

घरच्या घरी काजळ बनवण्यासाठी काय लागेल?

काजळ तयार करण्यासाठी साधारणपणे मातीची पणती, कापसाची वात, तूप किंवा शुद्ध तेल आणि स्वच्छ धातूची प्लेट यांचा वापर केला जातो.

काजळ बनवण्याची सोपी पद्धत :

सर्वप्रथम पणतीमध्ये तूप किंवा तेल घेऊन त्यात कापसाची वात लावा. पणती पेटवल्यानंतर तिच्या ज्योतीच्या वर स्वच्छ धातूची प्लेट अशा प्रकारे ठेवा की ज्योतीची काजळी प्लेटच्या तळाशी जमा होईल. काही वेळाने प्लेटच्या तळाला काळ्या रंगाची काजळी जमा होईल. ती काळजीपूर्वक गोळा करून स्वच्छ डबीत ठेवता येते. आवश्यक असल्यास त्यात अगदी थोडे तूप मिसळून मऊ पोत तयार करता येतो.

https://prahaar.in/2026/08/08/pressure-cooker-are-you-cleaning-the-pressure-cooker-in-your-home-properly/

काजळ वापरताना ‘ही’ काळजी घ्या :

घरगुती असले तरी काजळ पूर्णपणे सुरक्षित असेलच असे नाही. काजळी तयार करण्यासाठी वापरलेली भांडी, प्लेट आणि डबा पूर्णपणे स्वच्छ असणे आवश्यक आहे. तयार काजळात धूळ किंवा इतर अशुद्धता जाऊ देऊ नका.

डोळ्यांना जळजळ, लालसरपणा, पाणी येणे किंवा खाज जाणवत असल्यास काजळाचा वापर त्वरित थांबवा. लहान मुलांच्या डोळ्यांमध्ये घरगुती काजळ वापरणे टाळणे अधिक सुरक्षित आहे.

https://prahaar.in/2026/08/07/have-you-ever-had-abc-juice-how-is-it-made-and-what-are-its-benefits-for-the-body/

तसेच, डोळ्यांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कोणत्याही उत्पादनात शिसे (lead) किंवा इतर दूषित घटक नसल्याची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे. डोळे अतिशय संवेदनशील असल्याने सौंदर्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वस्तूंच्या बाबतीत स्वच्छता आणि सुरक्षिततेला सर्वाधिक प्राधान्य द्या.