लोकसभेनंतर राज्यसभेतही आवाजी मतदानाने मंजुरी; एआयद्वारे फसवणूक, सायबर हॅकिंग आणि संघटित पेपरफुटीवरही कठोर कारवाई

दिल्ली: लोकसभेनंतर राज्यसभेनेही पेपरफुटीविरोधी (Paper Leak) विधेयक आवाजी मतदानाने मंजूर केले आहे. या विधेयकामुळे परीक्षा प्रक्रियेत गैरप्रकार करणाऱ्यांवर अधिक कठोर कारवाईचा मार्ग मोकळा झाला आहे. विधेयकात पेपरफुटी, संघटित फसवणूक, सायबर हॅकिंग आणि एआयचा वापर करून परीक्षा प्रक्रियेत हस्तक्षेप करणाऱ्यांविरोधात कठोर शिक्षेची तरतूद करण्यात आली आहे. (Rajy Sabha)

https://prahaar.in/2026/07/30/prithviraj-chauhan-promoted-to-deputy-commissioner-reshuffle-of-eight-officers-holding-the-post-of-assistant-commissioner/

या विधेयकानुसार, संघटित पद्धतीने पेपरफुटी करणाऱ्या किंवा फसवणुकीचे रॅकेट चालवणाऱ्या आरोपींना कमाल १० वर्षांपर्यंत तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. तसेच दोषींवर १० कोटी रुपयांपर्यंत दंड आकारण्याचीही तरतूद करण्यात आली आहे. पेपरफुटीमुळे फेरपरीक्षा घ्यावी लागल्यास त्याचा संपूर्ण खर्चही दोषींकडून वसूल केला जाईल. (Exam Paper Leak)

याशिवाय, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) वापरून परीक्षा प्रक्रियेत फसवणूक करणे, ऑनलाइन प्रश्नपत्रिका प्रसारित करणे, परीक्षा प्रणाली हॅक करणे आणि इतर सायबर गैरप्रकारही या कायद्याच्या कक्षेत आणण्यात आले आहेत. परीक्षा घेणारी संस्था, सेवा प्रदाता, तंत्रज्ञान कंपनी किंवा संबंधित अधिकारी यांचा गैरप्रकारात सहभाग आढळल्यास त्यांच्याविरोधातही कठोर कारवाई करण्यात येणार आहे. (India Parliment)

दरम्यान, भाजप नेते तरुण चुघ यांनी या विधेयकाचे स्वागत करत, विद्यार्थ्यांच्या हितासाठी हा महत्त्वाचा निर्णय असल्याचे म्हटले. विद्यार्थ्यांचे भविष्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी जलदगती न्यायालये, कठोर शिक्षा आणि मोठ्या दंडाची तरतूद करण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. (Exam Paper Leak)

या विधेयकामुळे देशभरातील स्पर्धा परीक्षा आणि भरती प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. ( Anti Paper Leak Bill)