मुंबई : नुकत्याच सुरू झालेल्या मुंबई मेट्रो लाईन ३ च्या बाजूच्या रेलिंगवर (कठड्यावर) पान आणि गुटख्याचे घाणेरडे डाग असल्याचा एक फोटो सोशल मीडियावर आल्यानंतर लोकांमध्ये संतापाची मोठी लाट पसरली आहे. ‘एक्स’वर शेअर केलेला हा फोटो खूप लवकर व्हायरल झाला. नागरिकांनी सार्वजनिक शिष्टाचार नसलेल्या प्रवाशांसाठी त्वरित आणि कठोर दंड लावण्याची मागणी केली.
“राज्यांनी विभागलेले, पण किळसवाण्या गोष्टीने एकत्र आलेले,” अशा उपहासात्मक कॅप्शनसह पोस्ट केलेला हा फोटो मोठ्या प्रमाणात शेअर करण्यात आला आणि जबाबदारी निश्चित करण्याची जोरदार मागणी करण्यात आली. वापरकर्त्यांनी अधिकाऱ्यांना कठोर उपाययोजना करण्याचे आवाहन केले. “त्यांना ओळखा. त्यांना लोकांसमोर लाजवा. त्यांना सहा महिन्यांसाठी सर्व मेट्रोमधून बंदी घाला. ही घाण आणि थुंकण्याची समस्या सोडवण्यासाठी जे काही करावे लागेल, ते करा,” असे अनेकांनी सुचवले. कठोर नियम लागू केल्याशिवाय सामान्य नागरिक सुधारणार नाहीत, असे त्यांचे मत होते.
अनेक वापरकर्त्यांनी तंत्रज्ञान आणि पैशांचा दंड वापरण्याचे समर्थन करत जबाबदारीच्या भावनेला दुजोरा दिला. एका वापरकर्त्याने सुचवले की, सीसीटीव्ही फुटेज वापरून गुन्हेगाराला शोधणे सोपे आहे आणि “मोठ्या दंडाने सुरुवात करा. पैसे खर्च करण्यापेक्षा भारतीयांना दुसरे काहीही जास्त दुखवत नाही.” दुसऱ्या एका प्रस्तावात लोकांमध्ये अधिक शिस्त आणि नागरिक अभिमान निर्माण करण्याच्या प्रयत्नात एक वर्षाचे लष्करी प्रशिक्षण सक्तीचे करण्याची मागणी करण्यात आली.
इतर प्रवाशांनी अधिक व्यावहारिक, प्रणाली-आधारित उपाय सुचवले, जसे की सर्व मेट्रो प्रवासासाठी ‘वन मुंबई कार्ड’ सक्तीचे करणे. एका वापरकर्त्याने टिप्पणी केली की, “कधीकधी सरकारला प्रवेश नियंत्रण साधनांची गरज असते. ही हुकूमशाही नाही, शिस्त आहे,” यातून कठोर नियंत्रणाचे महत्त्व अधोरेखित झाले. या प्रणालीमुळे गुन्हेगाराला ओळखल्यानंतर मेट्रो नेटवर्कमध्ये प्रवेश नाकारला जाईल, असे सुचवण्यात आले.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ज्या सकाळी हा फोटो समोर आला, त्याच सकाळी महाराष्ट्र सुरक्षा दलाने स्टेशनची सुरक्षा हाती घेतली होती. त्यांनी मान्य केले की, अशा प्रकारची घाण करण्याची कृत्ये अनेकदा बांधकाम कामगार किंवा बेजबाबदार प्रवाशांकडून केली जातात. या घटनेमुळे दुर्दैवाने भारतातील शहरांमधील नागरिक वर्तणुकीवरचा व्यापक वाद पुन्हा सुरू झाला आहे.