मुंबई : कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील आघाडीची कंपनी 'ओपनएआय' (OpenAI) ने तंत्रज्ञान जगतात एक मोठा धमाका केला आहे. कंपनीने काही दिवसांपूर्वीच लाँच केलेले आपले अत्यंत प्रगत आणि बुद्धीमान 'o1' सिरीजमधील 'o1-mini' हे मॉडेल आता जगभरातील सर्व सामान्य युजर्ससाठी पूर्णपणे मोफत (Free) उपलब्ध करून देण्याची घोषणा केली आहे. यामुळे आता सर्वसामान्य लोकांनाही महागडे सबस्क्रिप्शन न घेता एआयच्या सुपर-फास्ट टेक्नॉलॉजीचा वापर करता येणार आहे.
'o1' आणि 'o1-mini' मॉडेल्स नेमकी काय आहेत?
सर्वसाधारण एआय मॉडेल्स हे त्यांना दिलेल्या माहितीच्या आधारे उत्तरे देतात. मात्र, ओपनएआयचे हे नवीन 'o1' मॉडेल मानवी मेंदूप्रमाणे विचार करून क्लिष्ट समस्या सोडवण्यासाठी डिझाइन करण्यात आले आहे. विशेषतः गणित (Mathematics), कोडिंग (Coding) आणि विज्ञानातील अत्यंत गुंतागुंतीच्या प्रश्नांवर अचूक तोडगा काढण्यात हे मॉडेल पटाईत आहे. कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, हे मॉडेल इतके प्रगत आहे की आगामी काळात ते PhD स्तरावरील कठीण शास्त्रीय आणि वैज्ञानिक प्रश्नांची उत्तरे देखील सहज देऊ शकेल. याच मुख्य मॉडेलचे एक छोटे, अधिक वेगवान आणि किफायतशीर व्हर्जन म्हणजे 'o1-mini' होय. हे विशेषतः कोडिंग करणाऱ्या डेव्हलपर्ससाठी वरदान ठरणार आहे.
PUNE : पुण्यातील एका बड्या आयटी कंपनीत (TCS) कार्यरत असलेल्या ४८ वर्षीय अभियंत्याने राहत्या घरी गळफास घेऊन आपली जीवनयात्रा संपवल्याची धक्कादायक घटना समोर ...
पेड सबस्क्रिप्शनची गरज नाही
आतापर्यंत 'ChatGPT' मधील कोणतीही प्रगत मॉडेल्स वापरायची असल्यास युजर्सना 'ChatGPT Plus' किंवा 'Team' चे महागडे सशुल्क सबस्क्रिप्शन घ्यावे लागत होते. परंतु, आता कंपनीने 'o1-mini' सर्वांसाठी मोफत केल्याने लाखो विद्यार्थ्यांना, कोडिंग शिकणाऱ्यांना आणि सर्वसामान्यांचा मोठा फायदा होणार आहे.
जरी हे मॉडेल मोफत असले, तरी सुरुवातीला याच्या वापरासाठी मेसेजची मर्यादा (Rate Limits) ठेवण्यात आली आहे. सध्याच्या नियमांनुसार, युजर्स 'o1-preview' वर आठवड्याला ३० मेसेज आणि 'o1-mini' वर आठवड्याला ५० मेसेज पाठवू शकतील.
कॉम्प्युटर आणि मोबाईलवर हे नवीन मॉडेल कसं सुरू करायचं ?
हे नवीन फीचर सध्या टप्प्याटप्प्याने (Phased Manner) जगभरात रोलआऊट केले जात आहे. त्यामुळे काही युजर्सच्या अकाउंटवर हे दिसण्यासाठी थोडा वेळ लागू शकतो. तुमच्या अकाउंटवर हे सुरू करण्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा:
कॉम्प्युटर/डेस्कटॉप वापरकर्त्यांसाठी :
तुमच्या कॉम्प्युटरवर ChatGPT ओपन करा. स्क्रीनच्या वरच्या डाव्या किंवा उजव्या कोपऱ्यात तुम्हाला 'ChatGPT Auto' असा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा. तिथे एक ड्रॉपडाऊन मेन्यू उघडेल, ज्यामध्ये 'Alpha Models' अंतर्गत तुम्हाला 'o1-mini' चा पर्याय मिळेल. तो निवडताच तुमचे चॅटजीपीटी 'ChatGPT Alpha' मोडमध्ये सक्रिय होईल.
मोबाईल ॲप वापरकर्त्यांसाठी :
तुमच्या स्मार्टफोनवरील चॅटजीपीटी ॲपमध्ये जा. चॅटजीपीटीने दिलेल्या कोणत्याही उत्तरावर (Response) काही सेकंद दाबून धरा (Long Press). त्यानंतर स्क्रीनवर एक मेन्यू येईल, तिथून 'Change model' वर क्लिक करा. त्यामध्ये तुम्हाला 'Alpha [gpt-4o]' किंवा थेट 'o1-mini' निवडण्याचा पर्याय उपलब्ध होईल.
नवीन मॉडेलमधील काही महत्त्वाच्या मर्यादा
हे मॉडेल गणितात आणि कोडिंगमध्ये हुशार असले, तरी सध्याच्या 'ChatGPT 4o' च्या तुलनेत यात काही गोष्टींची कमतरता आहे :
१. इंटरनेट ब्राउझिंग नाही : हे मॉडेल थेट इंटरनेटवरून चालू घडामोडी किंवा लाईव्ह माहिती शोधू शकत नाही.
२. इमेज अपलोड नाही : यामध्ये तुम्हाला कोणताही फोटो किंवा इमेज अपलोड करण्याचा पर्याय मिळत नाही. म्हणजेच, जर तुम्ही एखाद्या कठीण गणिताचा फोटो काढून तो सोडवून मागण्याचा प्रयत्न केला, तर ते सध्या शक्य नाही. हे मॉडेल फक्त टेक्स्ट प्रॉम्प्ट्स (लिखित प्रश्न) वरच काम करते.
माणसाप्रमाणे 'विचार' करण्याची नवी प्रणाली
या मॉडेलचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याची 'थिंकिंग प्रोसेस' (Thinking Process). ओपनएआयने या मॉडेलला अशा प्रकारे प्रशिक्षित केले आहे की, ते कोणतेही उत्तर देण्यापूर्वी माणसाप्रमाणे काही सेकंद विचार करते, वेगवेगळ्या पद्धती तपासून पाहते आणि स्वतःच्या चुका स्वतःच सुधारून मगच युझरला सर्वात अचूक उत्तर देते. त्यामुळे जर तुम्हाला क्लिष्ट शैक्षणिक किंवा तार्किक प्रश्न सोडवायचे असतील, तर हे मॉडेल तुमच्यासाठी सर्वोत्तम ठरेल.