India New CDS Appointed : भारतीय नौदलाला मिळाले नवे प्रमुख! एन. एस. राजा सुब्रमणींकडे 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ'ची कमान

नवी दिल्ली : केंद्र सरकारने देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेतील दोन अत्यंत महत्त्वाच्या आणि सर्वोच्च नियुक्त्यांची अधिकृत घोषणा केली आहे. भारतीय लष्करातील अनुभवी अधिकारी लेफ्टनंट जनरल (Lieutenant General) एन. एस. राजा सुब्रमणी (N S Raja Subramani) यांची देशाचे नवे 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' (Chief of Defence Staff) म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. यासोबतच, भारतीय नौदलाच्या प्रमुखपदी व्हाईस ॲडमिरल कृष्ण स्वामीनाथन (Krishna Swaminathan) यांची वर्णी लागली आहे. विद्यमान सीडीएस जनरल अनिल चौहान हे ३० मे रोजी, तर विद्यमान नौदलप्रमुख व्हाईस ॲडमिरल दिनेश कुमार त्रिपाठी हे ३१ मे रोजी निवृत्त होत असून, त्यांच्या निवृत्तीनंतर लगेचच हे दोन्ही नवे अधिकारी आपापला पदभार स्वीकारतील. विशेष म्हणजे, सीडीएस पदासोबतच लेफ्टनंट जनरल सुब्रमणी हे भारत सरकारच्या लष्करी व्यवहार विभागाचे (Department of Military Affairs) सचिव म्हणूनही अतिरिक्त जबाबदारी सांभाळतील.

नवे 'सीडीएस' एन. एस. राजा सुब्रमणी यांचा प्रेरणादायी प्रवास

देशाच्या तिन्ही संरक्षण दलांमध्ये समन्वय साधण्याची सर्वोच्च जबाबदारी मिळालेल्या सुब्रमणी यांचा लष्करी प्रवास अत्यंत प्रेरणादायी आहे. राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनीतून (NDA) प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर डिसेंबर १९८५ मध्ये ते 'गढवाल रायफल्स'मधून भारतीय लष्करात रुजू झाले. त्यांनी ब्रिटनमधील 'जॉइंट सर्व्हिसेस कमांड स्टाफ कॉलेज'मध्ये उच्चस्तरीय लष्करी प्रशिक्षण घेतले आहे. तसेच, दिल्लीच्या नॅशनल डिफेन्स कॉलेज, लंडनमधील किंग्स कॉलेज (MA) आणि मद्रास विद्यापीठातून (M Phil) त्यांनी उच्च शिक्षण पूर्ण केले आहे. भारतात परतल्यानंतर त्यांनी एका माउंटेन ब्रिगेडचे ब्रिगेड मेजर म्हणूनही काम पाहिले आहे.

३५ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि सर्वोच्च सन्मान

लेफ्टनंट जनरल सुब्रमणी यांच्याकडे ३५ वर्षांहून अधिक काळाचा लष्करी अनुभव आहे. त्यांनी कझाकस्तानमधील भारतीय दुतावासात 'डिफेन्स अटॅशे' म्हणून काम केले आहे. जम्मू-काश्मीरसारख्या अतिसंवेदनशील भागात राष्ट्रीय रायफल्सच्या सेक्टरचे उपकमांडर आणि सांबा सेक्टरमधील १६८ इन्फंट्री ब्रिगेडचे नेतृत्व त्यांनी केले आहे. याव्यतिरिक्त लष्करी गुप्तचर विभागाचे (DDGMI) उपमहासंचालक, सेंट्रल कमांडचे 'जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ' आणि लष्करप्रमुख पदाचे ४७ वे उपप्रमुख (Vice Chief) अशा अनेक उच्चस्तरीय पदांवर त्यांनी काम केले आहे. त्यांच्या या अतुलनीय सेवेबद्दल त्यांना परम विशिष्ट सेवा पदक, अति विशिष्ट सेवा पदक, सेना पदक आणि विशिष्ट सेवा पदकाने सन्मानित करण्यात आले आहे.

नौदलाची कमान कृष्ण स्वामीनाथन यांच्या हाती

दुसरीकडे, भारतीय नौदलाचे नवे प्रमुख म्हणून नियुक्त झालेले व्हाईस ॲडमिरल कृष्ण स्वामीनाथन हे १९८७ मध्ये नौदलात रुजू झाले. खडकवासला येथील एनडीएचे माजी विद्यार्थी असलेल्या स्वामीनाथन यांनी ब्रिटन आणि अमेरिकेतील नेव्हल वॉर कॉलेजमधून उच्च शिक्षण घेतले आहे. आपल्या गौरवशाली कारकिर्दीत त्यांनी आयएनएस विद्युत, आयएनएस विनाश, आयएनएस म्हैसूर आणि भारताची शान असलेली विमानवाहू युद्धनौका 'आयएनएस विक्रमादित्य' यांसारख्या अत्यंत महत्त्वाच्या युद्धनौकांचे यशस्वी नेतृत्व केले आहे.

नौदलातील प्रभावी नेतृत्व आणि महत्त्वपूर्ण योगदान

ॲडमिरल स्वामीनाथन यांनी नौदलाच्या ऑपरेशन्स, कर्मचारी व्यवस्थापन आणि प्रशिक्षण विभागात मोलाचे योगदान दिले आहे. कोची येथील दक्षिण नौदल कमांडच्या मुख्यालयात चीफ स्टाफ ऑफिसर (प्रशिक्षण) म्हणून काम करताना त्यांनी नौदलाच्या सर्व स्तरांवर 'ऑपरेशनल सेफ्टी' सुनिश्चित करणाऱ्या 'इंडियन नेव्हल सेफ्टी टीम'ची स्थापना करण्यात प्रमुख भूमिका बजावली. त्यांनी नौदलाचे ४६ वे उपप्रमुख (Vice Chief of Naval Staff) म्हणूनही काम पाहिले असून, सध्या ते पश्चिम नौदल कमांडचे 'फ्लॅग ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ' म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांच्या या प्रदीर्घ आणि समर्पित सेवेसाठी त्यांना अति विशिष्ट सेवा पदक आणि सेना पदकाने गौरवण्यात आले आहे. आता त्यांच्या धोरणात्मक नेतृत्वाखाली भारतीय नौदल भविष्यातील आव्हानांसाठी सज्ज होत आहे.