डॉ. सर्वेश सुहास सोमण
टाटा मोटर्स (Tata Motors Limited) ही केवळ एक ऑटोमोबाईल कंपनी नसून ती भारताच्या औद्योगिक प्रगतीचे आणि जागतिक स्तरावरील भारतीय महत्त्वाकांक्षेचे प्रतीक आहे. टाटा समूहाचा एक महत्त्वाचा भाग असलेली ही कंपनी आज प्रवासी वाहने, व्यावसायिक वाहने आणि इलेक्ट्रिक वाहनांच्या (EV) बाजारपेठेत आघाडीवर आहे.
१. जागतिक विस्तार : जॅग्वार लँड रोव्हर (JLR) खरेदी
टाटा मोटर्सच्या इतिहासातील सर्वात महत्त्वाचा वळण बिंदू म्हणजे २००८ मध्ये फोर्ड कंपनीकडून 'जॅग्वार' (Jaguar) आणि 'लँड रोव्हर' (Land Rover) या दोन आलिशान ब्रँड्सची खरेदी. सुरुवातीला अनेक जागतिक विश्लेषकांनी या करारावर टीका केली होती, मात्र रतन टाटा यांच्या दूरदृष्टीमुळे या ब्रँड्सनी टाटा मोटर्सला जागतिक नकाशावर एक प्रबळ स्थान मिळवून दिले.
२. उत्पादन श्रेणी (Product Portfolio)
टाटा मोटर्सचे कामकाज प्रामुख्याने तीन विभागांत विभागलेले आहे :
व्यावसायिक वाहने (Commercial Vehicles) : ट्रक, बसेस आणि पिकअप व्हॅन्समध्ये टाटा मोटर्स भारताचा 'मार्केट लीडर' आहे. यामध्ये ७ टन ते ५५ टनांपर्यंतचे विविध मॉडेल्स उपलब्ध आहेत.
प्रवासी वाहने (Passenger Vehicles) : गेल्या काही वर्षांत टाटा मोटर्सने आपल्या गाड्यांच्या डिझाईन आणि गुणवत्तेत आमूलाग्र बदल केले आहेत. टियागो, अल्ट्रोज़, पंच, नेक्सन, हैरियर आणि सफारी Tiago, Altroz, Punch, Nexon, Harrier, Safari यांसारख्या गाड्यांनी बाजारात मोठी पकड निर्माण केली आहे.
इलेक्ट्रिक वाहने (Electric Vehicles): 'टाटा ईव्ही' (Tata EV) ही सध्या भारतातील ईव्ही सेगमेंटमधील सर्वात मोठी कंपनी आहे. Nexon EV, Punch EV आणि Tiago EV मुळे भारतातील ईव्ही क्रांतीला मोठी चालना मिळाली आहे.
३. भविष्यातील वाटचाल आणि आव्हाने
ईव्ही मिशन : २०३० पर्यंत आपल्या एकूण विक्रीपैकी ५०% वाटा इलेक्ट्रिक वाहनांचा असावा, असे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे.
Avinya आणि Curvv: टाटा मोटर्स आता 'अविन्या' (Avinya) सारख्या नवीन प्लॅटफॉर्मवर काम करत आहे, जे जागतिक दर्जाच्या इलेक्ट्रिक गाड्यांसाठी डिझाइन केलेले आहे.
पर्यायी इंधन: हायड्रोजन इंधन आणि सीएनजी (CNG) सेगमेंटमध्येही कंपनी आपले पाय घट्ट रोवत आहे.
शेअरची सध्याची किंमत (एप्रिल २०२६)टाटा मोटर्स (Passenger/JLR): १० एप्रिल २०२६ च्या क्लोजिंगनुसार, या शेअरची किंमत साधारण ₹३४२ - ₹३४३ च्या दरम्यान आहे.
TMLCV (Commercial Vehicles): नवीन सूचीबद्ध झालेल्या या कंपनीच्या शेअरची किंमत सध्या ₹४४४.५५ च्या आसपास असून १० एप्रिलला यात ४.४५% ची वाढ दिसून आली.
अलीकडील कामगिरी आणि निकाल (Q4 FY26)
विक्रमी विक्री: मार्च २०२६ मध्ये संपलेल्या चौथ्या तिमाहीत (Q4) टाटा मोटर्सने प्रवासी वाहन श्रेणीत २ लाख युनिट्सचा टप्पा पहिल्यांदाच ओलांडला असून यात ३७% वार्षिक वाढ झाली आहे.
EV क्षेत्रात मोठी उडी: इलेक्ट्रिक वाहनांच्या विक्रीत वार्षिक ५९% इतकी प्रचंड वाढ नोंदवली गेली आहे.
नफा: विश्लेषकांच्या मते, कंपनीचा अंदाजित तिमाही नफा ₹६,००० ते ₹८,५०० कोटींच्या दरम्यान राहण्याची शक्यता आहे.
(सूचना : लेखकाची तसेच त्यांच्या जवळच्या नातेवाइकांची लेखात सुचवित असलेल्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये कोणतीही गुंतवणूक नाही किंवा सुचविलेल्या कंपन्यांशी लेखकाचा कुठलाही संबंध नसून कंपनीकडून कोणतेही मानधन किंवा भेटवस्तू
घेतलेली नाही.)
samrajyainvestments@gmail.com