भारताचे प्रसिद्ध सुवर्णकार आणि कारागीर थिरु वुमिडी एथिराज यांचे बुधवारी (२१ ऑक्टोबर २०२६) चेन्नई येथे वयाच्या ९९ व्या वर्षी निधन झाले. १९४७ मध्ये भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांना भेट देण्यात आलेल्या ऐतिहासिक ‘सेंगोल’ (राजदंड) ची निर्मिती केल्यामुळे ते विशेष प्रसिद्ध होते. त्यांच्या निधनानंतर उपराष्ट्रपती सी.पी. राधाकृष्णन आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, तसेच महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शोक व्यक्त केला आहे. त्यांच्या पत्नी सुमित्रा वुमिदी यांचे त्यांच्या आधीच निधन झाले होते. त्यांच्या पश्चात विजय भारती, उदय कुमार वुमिदी आणि विजयेंद्रन वुमिदी हे तीन मुलगे, तसेच नातवंडे आणि पणतवंडे असा परिवार आहे.
आज संध्याकाळी त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. चेन्नईतील प्रसिद्ध ‘वुमिडी बंगारू ज्वेलर्स’ (Vummidi Bangaru Jewellers) कुटुंबातील एक ज्येष्ठ सदस्य असलेल्या थिरु वुमिडी एथिराज यांनी, ब्रिटिशांकडून सत्ता हस्तांतरणाचे प्रतीक असलेल्या सुवर्णजडित, रौप्य ‘सेंगोल’च्या निर्मितीत मोलाचे योगदान दिले होते. मे २०२३ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते नवीन भारतीय संसद भवनात ‘सेंगोल’ची स्थापना करण्यात आली, ज्यामुळे त्याला राष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळाली आणि त्याचे ऐतिहासिक महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले. या प्रसंगी वुमिडी एथिराज यांचा विशेष सन्मानही करण्यात आला होता. वुमिडी कुटुंब चेन्नईमध्ये दागिने निर्मितीच्या एका प्रतिष्ठित परंपरेशी संबंधित आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी वाहिली श्रद्धांजली
एथिराज यांच्या निधनानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी सोशल मीडियावर पोस्ट करत दुःख व्यक्त करून त्यांना आदरांजली वाहिली आहे. यावेळी पंतप्रधान मोदींनी म्हटले, ‘थिरु वुमिडी एथिराज यांना ऐतिहासिक ‘सेंगोल’ घडवण्यातील त्यांच्या योगदानासाठी सदैव स्मरणात ठेवले जाईल; हा सेंगोल तत्कालीन पंतप्रधान नेहरू यांना प्रदान करण्यात आला होता. अनेक वर्षांनंतर, २०२३ मध्ये, आमच्या सरकारला नवीन संसद भवनात या सेंगोलला सन्मानाचे स्थान देण्याचा बहुमान मिळाला. त्या काळात, मला थिरु वुमिडी एथिराज यांची भेट घेण्याचे आणि आपल्या राष्ट्रासाठी व संस्कृतीसाठी त्यांनी केलेल्या कार्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचे भाग्य लाभले होते. त्यांचे जीवन आणि त्यांची कलाकुसर ही भारताच्या गौरवशाली परंपरा आणि आपल्या राष्ट्रीय प्रवासातील एक उल्लेखनीय दुवा दर्शवते. त्यांच्या कुटुंबीयांच्या आणि चाहत्यांच्या दुःखात मी सहभागी आहे.’
Deeply saddened by the passing of Thiru Vummidi Ethiraj Ji. Hailing from a distinguished family based in Tamil Nadu, he will always be remembered for his efforts in crafting the historic Sengol that was presented to Former Prime Minister Nehru. Many years later, in 2023, it was our Government which had the honour of giving the Sengol a place of pride in the new Parliament building. During that time, I had the honour of meeting Thiru Vummidi Ethiraj Ji and expressing gratitude for what he has done for our nation and culture. His life and craftsmanship represent a remarkable connection between India’s glorious traditions and our national journey. My heartfelt condolences to his family and admirers. Om Shanti.
திரு உம்மிடி எத்திராஜ் அவர்களின் மறைவை அறிந்து மிகவும் வேதனையடைந்தேன். தமிழ்நாட்டை பூர்வீகமாகக் கொண்ட ஒரு பாரம்பரியமிக்க குடும்பத்திலிருந்து வந்த இவர், முன்னாள் பிரதமர் நேருவுக்கு வழங்கப்பட்ட வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க செங்கோலை வடிவமைத்தமைக்காக என்றும் நினைவுகூரப்படுவார். பல ஆண்டுகளுக்குப் பின்பு, 2023-ல், புதிய நாடாளுமன்றக் கட்டடத்தில் அந்த செங்கோலுக்கு உரிய கௌரவத்தை வழங்கி சிறப்பிக்கும் வாய்ப்பு எங்கள் அரசுக்கு கிடைத்தது. அப்போது திரு உம்மிடி எத்திராஜ் அவர்களை சந்தித்து, நமது நாட்டிற்கும் கலாச்சாரத்திற்கும் அவர் ஆற்றிய பங்களிப்பிற்காக நன்றி தெரிவிக்கும் பாக்கியம் எனக்குக் கிடைத்தது. அவரது வாழ்க்கையும், கலைத்திறனும், இந்தியாவின் பெருமைமிக்க வளமான பாரம்பரியத்திற்கும் நமது நாட்டின் வளர்ச்சிப் பயணத்திற்கும் இடையிலான போற்றத்தக்க தொடர்பை பிரதிபலிக்கின்றன. அவரது குடும்பத்தினருக்கும், ஆதரவாளர்களுக்கும் எனது ஆழ்ந்த இரங்கலைத் தெரிவித்துக் கொள்கிறேன். ஓம் சாந்தி.
— Narendra Modi (@narendramodi) October 21, 2026
उपराष्ट्रपतींनी केला शोक व्यक्त
उपराष्ट्रपती सी.पी. राधाकृष्णन यांनी देखील ‘X’ वर पोस्ट करत दुःख व्यक्त करताना म्हटले, ‘थिरु वुमिडी एथिराज यांच्या निधनामुळे अत्यंत दुःख झाले आहे. भारताच्या सभ्यताविषयक वारशाचे पवित्र प्रतीक असलेल्या ऐतिहासिक ‘सेंगोल’च्या निर्मितीतील त्यांचे योगदान सदैव आदर आणि कृतज्ञतेने स्मरणात राहील. भारताच्या समृद्ध दागिने घडवण्याच्या परंपरेच्या जपणुकीत त्यांनी दिलेले अमूल्य योगदान एक चिरंतन वारसा म्हणून मागे राहिले आहे. त्यांच्या कुटुंबीयांच्या आणि प्रियजनांच्या दुःखात मी सहभागी आहे, त्यांना माझ्या मनापासून संवेदना.’