मुंबई: सध्याच्या घडीला माणसाचा एका मिनिटाचाही भरोसा नाही. आयुष्यात काय अनपेक्षित घडेल हे कोणालाच माहीत नाही. त्यामुळे, मृत्युपत्र हे केवळ वृद्धांसाठीच नव्हे, तर घर, मालमत्ता, बँक बॅलन्स, गुंतवणूक किंवा इतर सेव्हिंग असलेल्या प्रत्येकासाठी मृत्यूपत्र हे महत्त्वाचा दस्तऐवज ठरू शकतो. मृत्युपत्रामुळे व्यक्तीला हे ठरवता येते की, त्यांच्या मृत्यूनंतर त्याची मालमत्ता कोणाला आणि कशी मिळेल. मृत्युपत्र नसल्यास, व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर मालमत्तेच्या वाटपावरून कौटुंबिक वाद निर्माण होण्याची शक्यता अधिकाधिक आहे. त्यामुळे, वेळेवर मृत्युपत्र तयार करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण आयुष्याचा एकाघडीचाही भरोसा नाही.

https://www.prahaar.in/2026/10/10/telephone-anxiety-phone-call-fear-causes-reasons/

मृत्युपत्र हे एक कायदेशीर घोषणापत्र आहे, ज्यात व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर त्याची मालमत्ता आणि पैसे कोणाकोणाला द्यावी, ही माहिती असते. भारतीय कायद्यामध्ये, मृत्युपत्रांसंबंधीच्या तरतुदी प्रामुख्याने भारतीय वारसा हक्क कायदा, 1925 मध्ये आढळतात. एखाद्या व्यक्तीचे घर, जमीन, बँक खाती, FD, शेअर्स, म्युच्युअल फंड, विमा पॉलिसी, सोने आणि इतर महत्त्वाच्या मालमत्तांची यादी तयार करा. शक्य असल्यास, मालमत्तेची ओळखपत्रे किंवा खात्याची माहिती सुव्यवस्थित ठेवा. मृत्युपत्रात, मालमत्तेमध्ये कोणाकोणाला वारसा मिळेल हे स्पष्टपणे नमूद केले जाते. जर एकापेक्षा जास्त वारस असतील, तर प्रत्येक व्यक्तीचा वाटा स्पष्टपणे नमूद केल्याने वाद होण्याची शक्यता कमी होऊ शकते. लक्षात असुद्या की संयुक्त मालमत्ता किंवा ज्या मालमत्तेवर तुमची पूर्ण मालकी नाही, तिचा कायदेशीर दर्जा वेगळा असू शकतो.

https://www.prahaar.in/2026/10/07/good-news-festive-sales-have-started-on-amazon-and-flipkart-keep-these-things-in-mind-when-using-card-offers/

मृत्युपत्रामध्ये एका कार्यकारीची नेमणूक केली जाऊ शकते. ही व्यक्ती त्या व्यक्तीच्या इच्छांची अंमलबजावणी करण्यासाठी जबाबदार असते. व्यावहारिक दृष्ट्या कुटुंबाचा विश्वास असलेल्या व्यक्तीची निवड करणे महत्त्वाचे आहे. बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ही जबाबदारी कुटुंबाच्या वकिलावर किंवा त्यांच्या विश्वासातील एखाद्या वडिलधाऱ्या व्यक्तीवर सोपवली जाते. मृत्युपत्र तुम्ही लिहून किंवा टाईप करून ठेवू शकता. पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयाच्या कायदेशीर सेवा समितीच्या वारंवार विचारल्या जाणाऱ्या प्रश्नांनुसार, मृत्युपत्र साध्या कागदावरही बनवता येते. जर दुसऱ्या कोणी व्यक्तीने टाईप केले असेल, तर मृत्युपत्रकर्त्याने त्यातील सर्व माहिती त्याच्या किंवा तिच्या इच्छेनुसार असल्याचे स्पष्टपणे नमूद केले पाहिजे. किंवा मृत्युपत्र जर तुम्ही स्टॅम्प पेपरवर तयार केले, तर वाद टाळण्यास मदत होऊ शकते.

https://www.prahaar.in/2026/10/07/huge-offer-on-iphone-17-price-%e2%82%b968899-after-exchange-and-cashback-discounts-on-iphone-15-and-16-as-well/

सर्वसाधारणपणे मृत्युपत्रासाठी किमान दोन साक्षीदारांच्या सह्या आवश्यक असतात. दोन्ही साक्षीदारांनी मृत्युपत्र करणाऱ्याच्या सहीस दुजोरा दिला पाहिजे. व्यवहारात, असे साक्षीदार निवडणे उत्तम ठरते, ज्यांची ओळख आणि उपलब्धता भविष्यात सहजपणे पडताळून पाहता येईल. तसेच, कोणत्याही साक्षीदाराला मृत्युपत्रामुळे कोणताही फायदा किंवा तोटा होणार नाही, याची खात्री करणेही महत्त्वाचे आहे. मृत्युपत्राची नोंदणी करणे अनिवार्य नाही. शिवाय, काही लोक त्या मृत्यूपत्राची अधिकृत नोंद ठेवण्यासाठी आणि मूळ प्रत हरवल्यास नोंदींमधून प्रमाणित प्रत मिळवण्यासाठी त्याची नोंदणी करतात. जर तुम्हाला देखील मृत्यूपत्राची नोंदणी करायची असेल, तर तुम्ही उपनिबंधक कार्यालयात करू शकाल.

मृत्यूपत्रासाठी कोणतेही निश्चित शुल्क नाही. साध्या कागदावर तयार केलेल्या मृत्युपत्रासाठी कोणतेही सरकारी नोंदणी शुल्क लागत नाही, कारण नोंदणी अनिवार्य नाही. जर तुम्ही त्याची नोंदणी केली, तर संबंधित राज्याचे नोंदणी शुल्क लागू होऊ शकते. याव्यतिरिक्त, वकिलाचे शुल्क आणि मुद्रांक शुल्क देखील त्यामध्ये येते. एकूण मिळून, तुम्हाला साधारणपणे 2000 ते 5000 रुपयांचा खर्च येईल. विवाह, घटस्फोट, मुलाचा जन्म, वारसाचा मृत्यू, नवीन मालमत्तेची खरेदी किंवा मालमत्तेची विक्री यांसारख्या परिस्थितीमध्ये भारतीय वारसा हक्क कायद्याप्रमाणे मृत्युपत्रामध्ये बदल होण्याची शक्यता आहे.