नाना पाटेकर आणि 3 राष्ट्रीय पुरस्कार… डॉन ते संशयी पती! ‘त्या’ 3 भूमिकांचा थरार तुम्हाला माहितीये का?
मुंबई : ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाचा ठसा मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीवर उमटला. दमदार आवाज, वेगवान संवादफेक आणि व्यक्तिरेखांमधील बारकावे दाखवण्याची त्यांची शैली इतर अभिनेत्यांपेक्षा वेगळी होती. खलनायक, नायक किंवा गंभीर व्यक्तिरेखा असो, नाना यांनी प्रत्येक भूमिकेला स्वतःची वेगळी ओळख दिली. त्यांच्या कारकिर्दीत अनेक चित्रपट गाजले. त्यापैकी 3 चित्रपटांमधील अभिनयासाठी त्यांना राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले.
https://www.prahaar.in/2026/10/08/major-update-regarding-nana-patekars-funeral-where-and-when-will-the-last-rites-take-place/
परिंदा : अण्णाच्या भूमिकेने जिंकली प्रेक्षकांची मनं
1989 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘परिंदा’ या चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी अण्णा नावाच्या गुंडाची भूमिका साकारली होती. विधू विनोद चोप्रा दिग्दर्शित या चित्रपटात त्यांनी क्रूरता आणि शांतपणा यांचा अनोखा मेळ साधला. वरकरणी सहज वागणारा, पण क्षणात हिंसक होणारा अण्णा प्रेक्षकांच्या मनात भीती निर्माण करतो. या भूमिकेसाठी नाना पाटेकर यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. या भूमिकेमुळे त्यांच्या अभिनयाची देशभरात विशेष चर्चा झाली.
क्रांतिवीर : नायक म्हणून मिळाली नवी ओळख
1994 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘क्रांतिवीर’ चित्रपटाने नाना पाटेकर यांना नायक म्हणून मोठी लोकप्रियता मिळवून दिली. मेहुल कुमार दिग्दर्शित या चित्रपटात त्यांनी प्रताप नारायण तिलक ही भूमिका साकारली. अन्यायाविरोधात आवाज उठवणाऱ्या या व्यक्तिरेखेतील संताप, अस्वस्थता आणि सामाजिक प्रश्नांवरील भाष्य प्रेक्षकांना भावलं. चित्रपटातील त्यांचे अनेक संवाद लोकप्रिय झाले. या भूमिकेसाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.
अग्निसाक्षी : नकारात्मक भूमिकेतही दाखवली अभिनयाची ताकद
1996 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘अग्निसाक्षी’ चित्रपटात नाना पाटेकर यांनी विश्वनाथ ही अत्याचारी पतीची भूमिका साकारली होती. मनीषा कोईराला आणि जॅकी श्रॉफ यांच्यासोबत त्यांनी काम केले. पत्नीवर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या आणि तिचा पाठलाग करणाऱ्या या व्यक्तिरेखेतून त्यांनी मानसिक गुंतागुंत प्रभावीपणे दाखवली. या चित्रपटातील अभिनयासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.
या तीन चित्रपटांमधील भूमिका नाना पाटेकर यांच्या अभिनयातील वेगवेगळे पैलू दाखवतात. ‘परिंदा’मधील खलनायक, ‘क्रांतिवीर’मधील अन्यायाविरोधात लढणारा नायक आणि ‘अग्निसाक्षी’मधील क्रूर पती अशा भिन्न व्यक्तिरेखा त्यांनी ताकदीने साकारल्या. ‘नटसम्राट’, ‘अब तक छप्पन’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या अभिनयानेही प्रेक्षकांच्या मनात कायमची जागा निर्माण केली.