मुंबई : गणेश विसर्जन सोहळ्यादरम्यान रस्ते, ढोल-ताशांचा भव्य गजर, गुलालाची उधळण आणि फटाक्यांची आतषबाजी यांनी दुमदुमून जातात. मानवांसाठी हा उत्साहाचा क्षण असला, तरी घरातील पाळीव प्राण्यांसाठी (कुत्रे, मांजरी इत्यादी) हा प्रचंड भीती आणि तणावाचा काळ असतो. अशा वेळी आपल्या लाडक्या पाळीव प्राण्यांना सुरक्षित, शांत आणि निरोगी ठेवण्यासाठी काही महत्त्वाच्या आणि सोप्या उपायांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे.

पहाटे किंवा सकाळी लवकर फिरायला न्या

मिरवणुकांचा आणि गर्दीचा जोर वाढण्यापूर्वीच पाळीव प्राण्यांची शतपावली किंवा फिरणे पूर्ण करून घ्या. गर्दीच्या आणि मोठ्या आवाजाच्या वेळी त्यांना घराबाहेर नेणे पूर्णपणे टाळा, कारण ढोल-ताशांच्या आवाजाने घाबरून ते पळून जाऊ शकतात. सकाळी लवकरच त्यांना लांब फेरफटका मारून आणल्यास ते थकतात आणि दिवसभरात घरात शांतपणे विश्रांती घेतात.

घरातच तयार करा सुरक्षित आणि शांत ‘सेफ रूम’

घरातील ज्या खोलीत रस्त्यावरील आवाज आणि खिडक्यांतून येणारा प्रकाश सर्वात कमी येतो, अशी आतील खोली प्राण्यांसाठी निवडा. या खोलीच्या खिडक्या आणि दारे घट्ट बंद करून घ्या आणि जाड पडदे लावा, जेणेकरून बाहेरचा आवाज आत कमी येईल. त्या खोलीत त्यांचा आवडता गादीचा बिछाना, खेळणी ठेवा. तसेच, तुमचा वापरलेला (न धुतलेला) कपडा तेथे ठेवल्यास तुमच्या वासाने प्राण्यांना सुरक्षितता आणि दिलासा वाटतो.

खेळ आणि कोड्यांमध्ये गुंतवून लक्ष विचलित करा

जेव्हा बाहेर मिरवणुकांचा आवाज खूप जास्त असेल, तेव्हा पाळीव प्राण्यांचे लक्ष दुसरीकडे वळवण्याचा प्रयत्न करा. यासाठी त्यांना आवडणारे खेळातील पझल्स (कोडे), बुद्धिमत्तेचे खेळ किंवा बराच वेळ चावता येईल असा खाद्यपदार्थ (चेव ट्रीट) द्या. यामुळे त्यांचे मन दुसऱ्या गोष्टींमध्ये गुंतून राहते आणि बाहेरच्या आवाजाकडे त्यांचे लक्ष जात नाही.

गळ्यात ओळखपत्र (ID Tag) नक्की बांधा

मोठ्या आणि अचानक होणाऱ्या आवाजामुळे कधीकधी अत्यंत शांत असणारे प्राणीही घाबरून विचित्र वर्तणूक करू शकतात. त्यामुळे तुमच्या पाळीव प्राण्याच्या गळ्यात पट्टा आणि त्यावर तुमचा चालू फोन नंबर असलेले आयडी टॅग (ओळखपत्र) नक्की असावे. अचानक फटाक्यांच्या आवाजाने प्राणी दारातून किंवा गेटमधून बाहेर पळालाच, तर त्याला शोधणे यामुळे सोपे जाते.

सणाचे उरलेले अन्न आणि प्रसादापासून दूर ठेवा

गणेशोत्सवातील धोके केवळ आवाजापुरते मर्यादित नसून अन्नाशीही संबंधित असतात. मोदक, लाडू यांसारखे सणाचे गोड पदार्थ पाळीव प्राण्यांच्या हातापासून दूर ठेवा. साखरेचे प्रमाण, सुकामेवा, बेदाणे आणि कृत्रिम गोडवे प्राण्यांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत विषारी असतात. तसेच, विसर्जनानंतर रस्त्यावर पडलेले रासायनिक रंग आणि प्लास्टिकचे तुकडे प्राण्यांनी चुकून खाणार नाहीत, याकडे विशेष लक्ष द्या.