स्मॉल-कॅप म्युच्युअल फंड केवळ जोखीम घेण्यालाच नव्हे, तर योग्य वेळी गुंतवणूक करण्यालाही फायदा देतात. गुंतवणुकीची स्मार्ट रणनीती डेटा उघड करतो. फोनपेने अलीकडेच ‘क्रिस्प म्युच्युअल फंड स्कोअरकार्ड’ नावाचा एक अभ्यास प्रकाशित केला आहे, ज्यामध्ये स्मॉल कॅप विरुद्ध लार्ज कॅप बाजार विभागांच्या सापेक्ष कामगिरीवर २० वर्षांच्या ऐतिहासिक डेटाचे विश्लेषण केले आहे.
गुंतवणुकीमध्ये, सर्वमान्य गृहितकांना अनेकदा प्रस्थापित सत्य मानले जाते. एक सामान्य समज असा आहे की, स्मॉल-कॅप म्युच्युअल फंड दीर्घकाळात लार्ज-कॅप फंडांपेक्षा सातत्याने अधिक चांगला परतावा देतात. आणि म्हणूनच, जास्त जोखीम पत्करण्याची क्षमता असलेल्या गुंतवणूकदारांनी आपल्या पोर्टफोलिओची कामगिरी सुधारण्यासाठी स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये अधिक गुंतवणूक केली पाहिजे.

https://prahaar.in/2026/06/08/15-year-old-prajwal-chaskar-met-an-unfortunate-end-by-drowning/

या विश्लेषणासाठी, अभ्यासात स्मॉल कॅप आणि लार्ज कॅप विभागांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी अनुक्रमे निफ्टी स्मॉल कॅप २५० टीआर इंडेक्स आणि निफ्टी १०० टीआर इंडेक्स वापरण्यात आले. दीर्घकाळात स्मॉल कॅप्सनी खरोखरच चांगली कामगिरी केली आहे, परंतु या चांगल्या कामगिरीचे प्रमाण अतिरिक्त जोखमीचे समर्थन करण्यासाठी खूपच कमी वाटते. गेल्या २० वर्षांमध्ये निफ्टी स्मॉल कॅप २५० निर्देशांकाचा वार्षिक परतावा १२.५४% होता, तर निफ्टी १०० टीआर निर्देशांकाचा परतावा ११.७२% होता, परिणामी केवळ ०.८२% ची अधिक कामगिरी दिसून आली.

https://prahaar.in/2026/06/08/whatsapp-update-for-privacy/

२०२६ मध्ये आतापर्यंत १४% पर्यंत परतावा देणारे टॉप १० स्मॉल-कॅप म्युच्युअल फंड त्याउलट, जोखमीमधील फरक लक्षणीय आहे. निफ्टी स्मॉल कॅप २५० TRI ची वार्षिक अस्थिरता २८.८१% आहे, तर निफ्टी १००टीआरआय ची ०९१२% आहे. शिवाय, कमाल घसरण लार्ज कॅप निर्देशांकापेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे. कमी कालावधीत, लार्ज कॅपच्या तुलनेत स्मॉल कॅपची सरस कामगिरी लक्षणीयरीत्या बदलत असते. जरी दीर्घकालीन परताव्यांमधील फरक तुलनेने कमी वाटत असला तरी, कमी कालावधीत स्मॉल कॅप निर्देशांकाने आपल्या उत्कृष्ट कामगिरीमध्ये लक्षणीय चढ-उतार दाखवला आहे. सर्वप्रथम, स्मॉल कॅप फंड हे जोखीम टाळणाऱ्या किंवा सावध गुंतवणूकदारांसाठी नाहीत, कारण ते लार्ज कॅप फंड किंवा व्यापक बाजारापेक्षा लक्षणीयरीत्या अधिक अस्थिर असतात.जरी गेल्या तीन वर्षांत स्मॉल-कॅप फंडांनी लार्ज-कॅप फंडांपेक्षा चांगली कामगिरी केली असली तरी, गेल्या दोन वर्षांत बाजारात झालेल्या घसरणीनंतर हे अंतर कमी झाले आहे.