जर तुम्ही तुमचा मोबाईल नंबर बदलला असेल किंवा जुने सिम कार्ड हरवले असेल, तर आता काळजी करण्याची गरज नाही. भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) सर्वसामान्यांचा त्रास कमी करण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. UIDAI ने एक नवीन आणि अद्ययावत अधिकृत आधार अॅप लाँच केले आहे. या अॅपच्या माध्यमातून नागरिकांना आता घरबसल्या अनेक डिजिटल सेवांचा लाभ घेता येणार आहे. विशेष म्हणजे, आता आधार कार्डला नवीन मोबाईल नंबर लिंक करण्यासाठी आधार नोंदणी केंद्रावर जाऊन लांबच लांब रांगेत उभे राहण्याची कटकट कायमची संपली आहे.
घरबसल्या कशा प्रकारे काम करेल हे नवीन फिचर ?
FIFA World Cup 2026 स्पर्धेला आजपासून सुरुवात होत असून जगभरातील फुटबॉल चाहत्यांचे लक्ष या महास्पर्धेकडे लागले आहे. प्रत्येक संघाचे स्वप्न असते ते म्हणजे ...
अनेकदा जुना नंबर बंद झाल्यामुळे किंवा हरवल्यामुळे नागरिकांना आधारशी संबंधित अनेक कामांमध्ये अडचणी येत होत्या. हीच समस्या लक्षात घेऊन नवीन आधार अॅपमध्ये खास ‘मोबाईल नंबर अपडेट’ (Mobile Number Update) हा पर्याय थेट उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. या फिचरचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे, सुरक्षेची संपूर्ण काळजी घेण्यात आली आहे. युजर्सना कोणत्याही फसवणुकीशिवाय सुरक्षितपणे नंबर बदलता यावा, यासाठी यामध्ये 'ओटीपी' (OTP) आधारित प्रमाणीकरण आणि आधुनिक 'फेस व्हेरिफिकेशन' (चेहरा ओळखून ओळख पटवणे) या तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे नागरिक कधीही आणि कुठूनही आपला नंबर बदलण्याची विनंती सुरक्षितपणे नोंदवू शकतात.
मोबाईल नंबर अपडेट करण्याची सोपी 'स्टेप-बाय-स्टेप' पद्धत :
- या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी सर्वप्रथम तुमच्या अँड्रॉइड (Android) किंवा आयओएस (iOS) स्मार्टफोनमध्ये आधारचे अधिकृत आणि नवीन व्हर्जनचे अॅप डाउनलोड करावे लागेल.
- सर्वात आधी तुमच्या मोबाईलमध्ये डाउनलोड केलेले नवीन आधार अॅप ओपन करा. त्यानंतर आधार आधारित प्रमाणीकरणाचा (Aadhaar Authentication) वापर करून अॅपमध्ये सुरक्षितपणे लॉग-इन करा.
- अॅपच्या मुख्य स्क्रीनवर (Home Screen) गेल्यानंतर तुम्हाला अनेक पर्याय दिसतील, त्यापैकी ‘Services’ (सेवा) या सेक्शनवर क्लिक करा.
- सेवांच्या या यादीमध्ये तुम्हाला ‘Update Mobile Number’ हा पर्याय शोधून त्यावर क्लिक करावे लागेल.
- स्क्रीनवर तुम्हाला तुमचा सध्याचा जुना नोंदणीकृत मोबाईल नंबर दिसेल. त्याच्या अगदी खाली दिलेल्या रकान्यात तुम्हाला जो नवीन मोबाईल नंबर आधारशी जोडायचा आहे, तो अचूक टाईप करा.
- तुम्ही नवीन नंबर टाकल्यानंतर, त्या नंबरवर एक वन-टाईम पासवर्ड म्हणजेच ओटीपी (OTP) पाठवला जाईल. तो ओटीपी स्क्रीनवर टाकून नंबर व्हेरीफाय करून घ्या.
- ओटीपी पडताळणीनंतर अॅपमध्ये विचारली जाणारी पुढील सुरक्षा प्रक्रिया आणि 'फेस ऑथेंटिकेशन' (चेहरा स्कॅन करणे) पूर्ण करा. ही प्रक्रिया यशस्वी होताच तुमची विनंती (Request) मंजुरीसाठी थेट UIDAI कडे सबमिट केली जाईल.
यासाठी किती खर्च येईल आणि नवीन नंबर कधी सक्रिय होणार?
ही संपूर्ण प्रक्रिया जरी डिजिटल आणि कागदपत्रमुक्त असली, तरी यासाठी युआयडीएआयने एक अल्प शुल्क आकारण्याचे ठरवले आहे. अॅपवरून मोबाईल नंबर किंवा पत्ता अपडेट करण्यासाठी नागरिकांना ७५ रुपये सेवा शुल्क (Service Charge) द्यावे लागेल. हे शुल्क युजर्स थेट अॅपमधूनच ऑनलाईन पद्धतीने भरू शकतात. ही ऑनलाईन विनंती सबमिट केल्यानंतर आधारच्या अधिकृत रेकॉर्डमध्ये नवीन मोबाईल नंबर अपडेट होण्यासाठी जास्तीत जास्त ३० दिवसांचा कालावधी लागू शकतो. परंतु, कोणत्याही कागदपत्रांची झेरॉक्स न जोडता किंवा फॉर्म न भरता हे काम घरातूनच होणार असल्याने नागरिकांचा वेळ आणि पैसा दोन्ही वाचणार आहे.
नवीन अॅपवरून पत्ता (Address) बदलणेही झाले सोपे
मोबाईल नंबर बदलण्यासोबतच, जर तुम्हाला आधार कार्डवरील तुमचा पत्ता बदलायचा असेल, तर ती सोयही या अॅपमध्ये देण्यात आली आहे. यासाठी युजर्सना त्यांच्या नवीन पत्त्याचा एक वैध अधिकृत पुरावा (Valid Proof of Address Document) मोबाईलवरून स्कॅन करून अॅपमध्ये अपलोड करावा लागेल. त्यानंतर माहितीची पडताळणी करून अॅपमध्येच ऑनलाईन पेमेंट करावे लागेल. पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर पत्ता बदलण्याची प्रक्रिया सुरू केली जाईल.
सावधान! 'या' महत्त्वाच्या कामांसाठी अजूनही केंद्रावरच जावे लागणार
UIDAI ने अॅपद्वारे मोबाईल नंबर आणि पत्ता बदलण्याची मुभा दिली असली, तरी सुरक्षेच्या कारणास्तव काही गोष्टींसाठी अजूनही आधार नोंदणी केंद्रावर (Aadhaar Enrolment Centre) जाणे अनिवार्य आहे. जर तुम्हाला तुमचे बायोमेट्रिक्स (म्हणजेच बोटांचे ठसे किंवा डोळ्यांचे स्कॅनिंग) अपडेट करायचे असतील किंवा जन्मतारीख (Date of Birth) सुधारायची असेल, तर तुम्हाला जवळच्या आधार केंद्रालाच भेट द्यावी लागेल. तथापि, UIDAI ने स्पष्ट केले आहे की, येत्या काळात इतरही अनेक डेमोग्राफिक बदल या अॅपमध्ये समाविष्ट केले जातील, ज्यामुळे नागरिकांना अधिक सुविधा मिळेल.
