बँकॉकवरून आणलेल्या २९ दुर्मिळ वन्यजीवांची सुटका
मुंबई : छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport) रविवारी सीमाशुल्क (Mumbai Customs officials intercepted) विभागाने अत्यंत सतर्कतेने कारवाई करत एका मोठ्या वन्यजीव तस्करीचा पर्दाफाश केला आहे. बँकॉकहून (seized 29 exotic wild animals) आलेल्या एका भारतीय प्रवाशाच्या सामानातून तब्बल २९ विदेशी आणि दुर्मिळ प्रजातींचे वन्यजीव जप्त करण्यात आले आहेत. या घटनेमुळे आंतरराष्ट्रीय वन्यजीव तस्करीचे गंभीर जाळे आणि त्यामागील क्रूरता पुन्हा एकदा उजेडात आली आहे.
संशयास्पद हालचाली आणि धक्कादायक खुलासा
विमानतळावर नियमित तपासणी सुरू असताना अधिकाऱ्यांना बँकॉकवरून आलेल्या एका प्रवाशाच्या हालचाली संशयास्पद वाटल्या. त्यामुळे त्याला अडवून त्याच्याकडील सामानाची कसून तपासणी करण्यात आली. सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी जेव्हा त्याची सुटकेस उघडली, तेव्हा आतमध्ये अत्यंत अमानुषपणे विदेशी प्राणी कोंबून ठेवल्याचे उघडकीस आले. या सामानातून एक गिबन (gibbon), मेलानिस्टिक खार (melanistic squirrel), बॉल पायथन (ball python) आणि इगुआना यांसारखे प्राणी बाहेर काढण्यात आले. हे सर्व प्राणी बॅगेच्या आत अत्यंत बेमालूमपणे आणि दाटीवाटीने लपवण्यात आले होते.
नवी दिल्ली : नव्या आठवड्याच्या पहिल्याच दिवशी भारतीय शेअर बाजाराने गुंतवणूकदारांच्या पदरात मोठी निराशा टाकली आहे. जागतिक पातळीवरील नकारात्मक ...
बचाव यंत्रणांची तातडीची धाव
या धक्कादायक प्रकारानंतर कस्टम अधिकाऱ्यांनी तत्काळ पावले उचलत राज्य वन विभाग आणि वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण ब्युरो (WCCB) यांच्याशी संपर्क साधला. तसेच प्राण्यांच्या सुरक्षिततेसाठी 'रेस्किंक असोसिएशन फॉर वाइल्डलाइफ वेल्फेअर' (RAWW - 'रॉ') या संस्थेच्या तज्ज्ञांना पाचारण करण्यात आले. बचाव पथकाने तातडीने घटनास्थळी पोहोचून सर्वप्रथम या घाबरलेल्या प्राण्यांची अचूक ओळख पटवली. गुदमरलेल्या अवस्थेत असलेल्या या सर्व जिवांना सुरक्षित वातावरणात आणून त्यांच्यावर तातडीने प्राथमिक वैद्यकीय उपचार करण्यात आले.
विचित्र छंदापोटी वन्यजीवांचा बळी
'रॉ' संस्थेचे प्रमुख पवन शर्मा यांनी या गंभीर घटनेवर चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आजकाल अनेक लोकांमध्ये परदेशी आणि विचित्र प्राणी घरात पाळण्याची एक चुकीची 'क्रेझ' वाढत आहे. याच अघोरी छंदापोटी वन्यजीवांच्या बेकायदेशीर व्यापाराला आणि काळ्या बाजाराला मोठी चालना मिळत आहे. तस्कर या प्राण्यांना अत्यंत छोट्या आणि हवा खेळती नसलेल्या बॅगांमध्ये लपवून आणतात. या अमानुष प्रवासादरम्यान गुदमरून, तणावामुळे किंवा गंभीर दुखापत होऊन अनेक निष्पाप प्राण्यांना आपला नाहक जीव गमवावा लागतो.
कायदेशीर कारवाई आणि प्राण्यांचे पुनर्वसन
या प्रकरणी वन्यजीवांची तस्करी करणाऱ्या संबंधित प्रवाशाला ताब्यात घेण्यात आले असून त्याच्यावर कठोर कायदेशीर कारवाईचा बडगा उगारण्यात आला आहे. कस्टम कायदा, १९६२ आणि वन्यजीव संरक्षण कायदा, १९७२ च्या विविध कलमांन्वये या आरोपीवर गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. आता नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाच्या (DGCA) नियमांनुसार आणि आंतरराष्ट्रीय मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, जप्त केलेल्या या सर्व विदेशी प्राण्यांना लवकरच त्यांच्या मूळ देशात (थायलंड) सुरक्षितपणे परत पाठवण्याची (Deportation) प्रक्रिया पूर्ण केली जाणार आहे.
सुरक्षा यंत्रणांसमोरील वाढते आव्हान
मुंबई विमानतळावरून अशा प्रकारची वन्यजीवांची तस्करी होण्याची ही काही पहिलीच वेळ नाही. गेल्या वर्षीच्या ऑगस्ट महिन्यातही याच विमानतळावरून कस्टम विभागाने ७० हून अधिक दुर्मिळ प्राण्यांची सुटका केली होती. वारंवार घडणाऱ्या या घटनांमुळे आंतरराष्ट्रीय हवाई मार्गांचा गैरवापर करून होणारी वन्यजीवांची तस्करी रोखणे, हे आता देशातील सर्व सुरक्षा आणि वन्यजीव संरक्षण यंत्रणांसमोर एक अत्यंत मोठे आणि गुंतागुंतीचे आव्हान बनले आहे.