पालघर : देशातील पहिल्या हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पाच्या (high-Speed Railway Project) म्हणजेच 'मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन'च्या (Mumbai-Ahemdabaad Bullet Train) कामात महाराष्ट्राच्या पदरात आणखी एक मोठे यश पडले आहे. पालघर जिल्ह्यामध्ये ४१७ मीटर लांबीच्या आणि १४.४ मीटर रुंदीच्या तिसऱ्या डोंगराळ बोगद्याचे (Mountain Tunnel) खोदकाम यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे. या महत्त्वपूर्ण टप्प्याला तांत्रिक भाषेत 'ब्रेकथ्रू' असे म्हटले जाते. या यशामुळे आता या हाय-स्पीड कॉरिडॉरच्या कामाला प्रचंड वेग मिळणार असून रेल्वे वर्तुळातून याचे मोठे कौतुक होत आहे.
डहाणूच्या अंबेसरी गावात ऐतिहासिक कामगिरी
केंद्रीय रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव (Ashwini Vaishnav) यांनी आपल्या अधिकृत सोशल मीडिया अकाउंटवरून या यशाची घोषणा करत आनंद व्यक्त केला आहे. रेल्वे मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, हा तिसरा डोंगराळ बोगदा पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील 'अंबेसरी' गावाजवळ अत्यंत दुर्गम भागात तयार करण्यात आला आहे. भौगोलिक परिस्थिती प्रतिकूल असतानाही, भारतीय अभियंते आणि कामगारांनी दिवस-रात्र मेहनत करून हे मोठे आव्हान लीलया पेलले आहे.
अत्याधुनिक 'न्यू ऑस्ट्रियन टनेलिंग मेथड' आणि नियंत्रित स्फोट
या बोगद्याचे खोदकाम अत्यंत शास्त्रोक्त आणि आधुनिक पद्धतीने करण्यात आले. बोगद्याच्या दोन्ही टोकांकडून एकाच वेळी खोदकामाला सुरुवात झाली होती. यासाठी 'कंट्रोल ड्रिलिंग' आणि 'ब्लास्टिंग' या प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला. खोदकाम करताना डोंगराची सुरक्षितता धोक्यात येऊ नये, म्हणून अत्याधुनिक मॉनिटरिंग सिस्टीम आणि विशेष भू-तांत्रिक (Geotechnical) उपकरणांची मदत घेण्यात आली. सुरक्षेचे सर्व आंतरराष्ट्रीय निकष पाळून हे काम सुरक्षितपणे पूर्ण करण्यात आले.
महाराष्ट्रातील तिन्ही बोगदे तयार
Mumbai-Amdavad Bullet Train Project achieves another milestone 🇮🇳 🛤️ 3rd mountain tunnel breakthrough in Maharashtra within 5 months. 📍Dahanu Taluka, Palghar pic.twitter.com/vhZcU4vgmP
— Ashwini Vaishnaw (@AshwiniVaishnaw) June 2, 2026
या नव्या कामगिरीसह महाराष्ट्राच्या हद्दीत येणाऱ्या सर्वच्या सर्व ३ डोंगराळ बोगद्यांचे खोदकाम आता शंभर टक्के पूर्ण झाले आहे. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे हे तिन्ही कठीण बोगदे अवघ्या ५ महिन्यांच्या विक्रमी वेळेत तयार करण्यात आले आहेत. हे तिन्ही बोगदे महाराष्ट्रातील बोईसर आणि गुजरातमधील वापी या दोन प्रमुख औद्योगिक शहरांना जोडणाऱ्या रेल्वे मार्गावर येतात. या यशाचे प्रतीक म्हणून नवी दिल्लीतील रेल्वे मंत्रालयाच्या गेट नंबर ४ वर देशातील पहिल्या बुलेट ट्रेनचे भव्य मॉडेलही प्रदर्शनासाठी लावण्यात आले आहे.
बुलेट ट्रेनचे वैशिष्ट्य
५०८ किलोमीटर लांबीचा हा संपूर्ण मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड कॉरिडॉर जपान सरकारच्या तांत्रिक आणि आर्थिक सहकार्याने विकसित केला जात आहे. या मार्गावर धावणाऱ्या बुलेट ट्रेनचा ताशी वेग तब्बल ३२० किलोमीटर इतका असणार आहे. या वेगवान प्रवासामुळे महाराष्ट्र आणि गुजरात या दोन राज्यांमधील व्यावसायिक आणि आर्थिक संबंधांना एक नवी दिशा मिळेल, तसेच दळणवळणाचा चेहरामोहरा पूर्णपणे बदलून जाईल.
कसा असेल प्रवासाचा मार्ग आणि प्रमुख स्थानके?
बुलेट ट्रेनचा हा प्रवास मुंबईतील 'वांद्रे-कुर्ला कॉम्प्लेक्स' (BKC) या भूमिगत स्थानकापासून सुरू होईल. त्यानंतर ही ट्रेन ठाणे, विरार, बोईसर, वापी, बिलीमोरा, सुरत, भरूच, वडोदरा, आणंद आणि अहमदाबाद मार्गे प्रवास करत गुजरातच्या 'साबरमती' स्थानकावर थांबेल.
प्रवाशांच्या वेळेत होणार मोठी बचत
सर्वसामान्यांचा प्रवासाचा वेळ वाचवण्यासाठी या रेल्वेची विशेष आखणी करण्यात आली आहे. जर ट्रेन सर्व स्थानकांवर थांबली तर प्रवासाला थोडा जास्त वेळ लागेल, परंतु 'लिमिटेड हॉल्ट्स' असलेल्या विशेष ट्रेनला फक्त सुरत, वडोदरा आणि अहमदाबाद याच मुख्य स्थानकांवर थांबा दिला जाईल. या जलद गतीच्या ट्रेनमुळे मुंबई ते अहमदाबाद हे अंतर अवघ्या २ तास ७ मिनिटांत पार करणे शक्य होणार आहे, जे सध्याच्या रस्ते किंवा एक्सप्रेस रेल्वेच्या प्रवासापेक्षा कमालीचे कमी आहे.
