तेहरान : पश्चिम आशियातील तणाव निवळण्यासाठी इराणने अमेरिकेसमोर एक नवा शांती प्रस्ताव ठेवला होता. मात्र, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हा प्रस्ताव स्पष्टपणे फेटाळून लावला आहे. इराणने दिलेला प्रस्ताव आपल्याला मान्य नसल्याचे सांगत ट्रम्प यांनी आक्रमक पवित्रा कायम ठेवला आहे. यामुळे गेल्या अनेक दिवसांपासून सुरू असलेला अमेरिका-इराण संघर्ष आता अधिकच लांबणीवर पडण्याची चिन्हे आहेत.
इराणने आपल्या प्रस्तावात म्हटले होते की, व्यापार आणि जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असलेले होर्मुझ स्ट्रेट पुन्हा जहाजांच्या वाहतुकीसाठी खुले केले जाईल. त्या बदल्यात अमेरिकेने इराणच्या बंदरांवर लादलेली नौदलाची नाकेबंदी मागे घ्यावी. इराणच्या मते, आधी दोन्ही देशांमधील तणाव कमी व्हावा आणि त्यानंतरच अणुकार्यक्रमासारख्या जटिल विषयावर चर्चा व्हावी.
डोनाल्ड ट्रम्प यांना इराणची ही रणनीती रुचलेली नाही. इराण आधी परिस्थिती सामान्य करू इच्छितो आणि अण्वस्त्रांचा मुद्दा नंतर चर्चेला घेऊ इच्छितो. मात्र, अमेरिकेची अट स्पष्ट आहे की, जोपर्यंत इराण अण्वस्त्रे बनवणार नाही याची लेखी आणि ठोस हमी मिळत नाही, तोपर्यंत अमेरिका मागे हटणार नाही. "इराण अशा अटी ठेवत आहे ज्या आम्ही स्वीकारू शकत नाही," असे सांगत ट्रम्प यांनी हा प्रस्ताव फेटाळून लावला आहे.
गेल्या दोन महिन्यांपासून इराणने केवळ स्वतःची जहाजे सोडून खाडीतील इतर सर्व जहाजांची ये-जा रोखली आहे. याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेनेही इराणी बंदरांवर कडक निर्बंध लादले आहेत. या संघर्षामुळे जागतिक बाजारपेठेत तेलाचा पुरवठा विस्कळीत झाला असून ऊर्जा टंचाईचे संकट गडद झाले आहे.
अमेरिका आणि इस्रायलने सुमारे चार आठवड्यांपूर्वी इराणवरील हल्ले थांबवले असले तरी, युद्ध संपवण्यासाठी अद्याप कोणताही अंतिम करार झालेला नाही. इराणला आपल्या युरेनियम समृद्ध करण्याच्या अधिकारावर अमेरिकेने मोहोर उमटवावी अशी अपेक्षा आहे, तर अमेरिका अण्वस्त्रबंदीवर ठाम आहे. या परस्परविरोधी भूमिकांमुळे हा तिढा सुटण्याऐवजी अधिकच क्लिष्ट होत चालला आहे.
