सौदी अरेबियाच्या लाल समुद्र किनाऱ्यावर असलेल्या यानबू बंदरगाहातील सौदी अरामको आणि एक्सॉनमोबिल यांच्या संयुक्त उपक्रम ‘समरेफ’ रिफायनरीवर गुरुवारी (१९ मार्च) हवाई हल्ला झाला. वृत्तानुसार, या हल्ल्याचा परिणाम मर्यादित राहिला असून रिफायनरीचे कोणतेही मोठे नुकसान झालेले नाही.
हा हल्ला इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (आयआरजीसी) ने सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिरात आणि कतारमधील अनेक ऊर्जा केंद्रे रिकामी करण्याचा इशारा दिल्यानंतर काही वेळातच झाला. या यादीत समरेफ रिफायनरीचाही समावेश होता. अमेरिका-इस्रायलने इराणच्या ऊर्जा सुविधांवर केलेल्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून हा हल्ला झाल्याचे मानले जात आहे.यानबू बंदरगाह सध्या खाडी देशांमधून कच्च्या तेलाच्या निर्यातीसाठी उरलेला एकमेव प्रमुख मार्ग आहे, कारण मागील महिन्यात युद्ध सुरू झाल्यानंतर इराणने होर्मुज सामुद्रधुनी बंद केली आहे. जगातील सुमारे पाचव्या भागाच्या तेलपुरवठ्यासाठी हा अरुंद मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. याआधी संयुक्त अरब अमिरातीतील फुजैराह बंदरही हल्ल्यांमुळे प्रभावित झाले असून त्यामुळे जागतिक ऊर्जा संकट अधिक तीव्र झाले आहे.
इराक आणि इराणसह अनेक आखाती देश मिळून जगातील सुमारे ३१ टक्के तेल आणि ८ ते १७ टक्के नैसर्गिक वायू उत्पादन करतात. कतारमधील रास लफ्फान एलएनजी प्रकल्पावर झालेल्या इराणी क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्याची माहिती आहे. समरेफ रिफायनरीवरील हल्ल्यामुळे तेल बाजारातील अस्थिरता आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. सौदी अरेबिया आणि प्रादेशिक देश ऊर्जा सुरक्षेला प्राधान्य देत असले तरी इराणच्या प्रत्युत्तरात्मक हल्ल्यांमुळे परिस्थिती तणावपूर्णच राहिली आहे. हल्ल्यांची मालिका सुरू राहिल्यास जागतिक तेलाच्या किमतींमध्ये आणखी वाढ होऊ शकते आणि पुरवठा व्यवस्थेवर गंभीर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
