नवी दिल्ली : आज, १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी देशाच्या अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी संसदेत एक नवा इतिहास रचला आहे. सलग नवव्यांदा अर्थसंकल्प सादर करणाऱ्या त्या देशाच्या पहिल्या अर्थमंत्री ठरल्या आहेत. यापूर्वी असा विक्रम कोणाच्याही नावावर नव्हता. विशेष म्हणजे, तब्बल २६ वर्षांनंतर प्रथमच देशाचा अर्थसंकल्प रविवारी सादर केला जात आहे, ज्यामुळे आजच्या दिवसाला ऐतिहासिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. यापूर्वी १९९९ मध्ये अर्थसंकल्पाचा दिवस रविवारी आला होता, मात्र तेव्हा तो शनिवारीच सादर करण्यात आला होता. यंदा मात्र रविवारीही संसदेचे कामकाज सुरू ठेवून हा ऐतिहासिक पायंडा पाडण्यात आला आहे. या अर्थसंकल्पातून प्राप्तिकर (Income Tax), रेल्वे विकास आणि महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी कोणत्या मोठ्या घोषणा होतात, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्रासह देशाचे लक्ष लागले आहे. मध्यमवर्गीयांना दिलासा मिळणार की नवीन योजनांची घोषणा होणार, याची उत्सुकता आता शिगेला पोहोचली आहे.
बजेटमधील महत्त्वाच्या घोषणा
- भारताला मेडिकल टुरीझम हब बनवणार
- एक एप्रिलपासून नवा आयकर कायदा लागू
- आयकरात बदल नाही
- ३१ जुलैपर्यंत आयकर रिटर्न दाखल करता येणार
- अपघात विमा करमुक्त
- मधुमेह आणि कॅन्सरची औषधे स्वस्त
- मुंबई-पुणे, पुणे-हैदराबाद नवे रेल्वे कॉरिडॉर
- एकूण सात हायस्पीड रेल्वे कॉरिडॉर
- नवे जलमार्ग बनवणार
- प्रत्येक जिल्ह्यात उच्चशिक्षणासाठी मुलींची वसतिगृह उभारणार
- प्रमुख पर्यटन स्थळांसाठी गाईड प्रशिक्षण वर्ग
- गेमिंग आणि कंटेंट क्षेत्रांच्या वाढीवर भर दिला जाईल
- सेमी कंडक्टरसाठी ४० हजार कोटी
- बॅकिंग क्षेत्राच्या विकासासाठी नवी समिती
- २०३० पर्यंत २० लाख नवे व्यावसायिक निर्माण केले जातीलपरदेशी नागरिक भारतीय शेअर खरेदी करणार
- चंदन, नारळ आणि काजू या पिकांना चालना देणार
चांदीचे दर प्रति किलोग्रॅम ₹१,३४,४०० पर्यंत घसरले. आज चांदीचे दर पुन्हा कमी होतील का?
मुंबईत २४ कॅरेट सोन्याचे दर प्रति १० ग्रॅम ₹१,३८,६०० पर्यंत घसरले, तर २२ कॅरेट सोन्याचे दर प्रति १० ग्रॅम ₹१,२७,०५० पर्यंत घसरले. या किमतींमध्ये जीएसटी आणि मेकिंग चार्जेस समाविष्ट नाहीत. १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अर्थसंकल्प सादरीकरणाच्या वेळी स्पॉट मार्केटमध्ये चांदीचे दर प्रति किलोग्रॅम ₹२,६५,६०० पर्यंत पोहोचले होते. याचा अर्थ असा की गेल्या आठवड्यात चांदीच्या किमती त्यांच्या शिखरावरून प्रति किलोग्रॅम ₹१,३४,४०० ने घसरल्या आहेत.income Tax स्लॅबमध्ये काय बदल झाले?
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी आयकर कायदा 1961 च्या सखोल आणि सर्वांगीण पुनरावलोकनाची घोषणा केली आहे. अर्थमंत्र्यांच्या या घोषणेनुसार हा आढावा रेकॉर्ड वेळेत पूर्ण करण्यात आला असून, त्याऐवजी नवीन आयकर कायदा 2025 (Income Tax Act 2025) लागू केला जाणार आहे.नवीन आयकर कायदा एप्रिल २०२६ पासून लागू होईल
आयकर २०२६ लाईव्ह: अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी घोषणा केली की आयकर कायदा, २०२५ १ एप्रिल २०२६ पासून लागू होईल. नियम आणि कर परतावा फॉर्म लवकरच अधिसूचित केले जातील.NRI भारतीयांसाठी मालमत्ता विक्रीवरील टीडीएस प्रक्रिया सुलभ
२०२६ चा उत्पन्न कर अर्थसंकल्प: सरकारने प्रस्तावित केले आहे की अनिवासी भारतीयांनी विकलेल्या स्थावर मालमत्तेवरील टीडीएस आता निवासी खरेदीदारांकडून पॅन-आधारित चलनाद्वारे कापला जाईल आणि जमा केला जाईल. यामुळे टीएएन (तात्पुरता लेखा क्रमांक) ची आवश्यकता दूर होईल आणि अनुपालन सोपे होईल.प्रवाशांसाठी अर्थसंकल्पात दिलासा
परदेश प्रवास करण्याची योजना आखणाऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी. अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी जाहीर केले की परदेशी दौऱ्याच्या पॅकेजेसवरील कर (TCS) ५%-२०% वरून २% करण्यात आला आहे आणि आता किमान रकमेची आवश्यकता राहणार नाही. याचा अर्थ असा की आंतरराष्ट्रीय प्रवास बुक करताना लोक आता कमी कर भरतील. सामान्य नागरिकांचे जीवन सोपे करण्यासाठी आणि प्रवासाचे नियोजन करताना रोख प्रवाह कमी करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे असे अर्थमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.सुधारित आयकर नियम लवकरच अधिसूचित केले जातील
शिक्षण आणि वैद्यकीय खर्चावरील टीसीएस ५% वरून २% पर्यंत कमी करणार मनुष्यबळ सेवांच्या पुरवठ्याला स्त्रोतावर कर कपातीखाली आणणार लघु करदात्यांसाठी योजनेचा प्रस्ताव थोड्या शुल्कासह विवरणपत्र सुधारण्यासाठी मुदत ३१ मार्चपर्यंत वाढवणार आयटीआर-१, आयटीआर-२ दाखल करण्याची प्रस्तावित अंतिम मुदत ३१ जुलै आहे अनिवासी व्यक्तींकडून स्थावर मालमत्तेच्या विक्रीवर टीडीएस कापणारछोट्या करचोरी प्रकरणात शिक्षा नाही तर आता दंड
छोट्या करचोरी प्रकरणात शिक्षा नाही तर आता दंड क्लाउड सर्व्हिस देणाऱ्या कंपन्यांना 2047 पर्यंत करमुक्ती अघोषित संपत्तीची मर्यादा १ कोटी रुपयांपर्यंतच३१ ऑगस्टपर्यंत आयकर भरता येणार
३१ ऑगस्टपर्यंत आयकर भरता येणार अघोषित संपत्तीवर दंड भरण्याऐवजी आयकर भरण्याची तरतूद आयकर भरण आणखी सुटसुटीत होणारअपघात विम्यावर मोठी घोषणा, मोठा दिलासा
नव्या इनकमटॅक्सची अंमलबजावणी १ एप्रिल २०२६ पासून लागू होणार अपघात विमा करमुक्त , मिळणाऱ्या रकमेवर कोणताही टॅक्स भरावा लागणार नाही, कोणताही TDS लागणार नाही- शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी महत्त्वपूर्ण प्रस्ताव
- या नव्या उपक्रमाची घोषणा करत पुढील पाच वर्षांसाठी 10 हजार कोटी रुपयांची तरतूद केली
- ७ कॉरिडॉर कोणत्या शहरांमध्ये बांधले जाणार?
- मोदी सरकारकडून शेतकऱ्यांना मोठं गिफ्ट
केंद्रीय मंत्री निर्मला सीतारमण यांनी देशाचा अर्थसंकल्प सादर केला आहे. देशभरातील शेतकऱ्यांच्या आजच्या दिवसाकडे लक्षं लागलेलं होतं. अशातच मोदी सरकारकडून शेतकऱ्यांना मोठं गिफ्ट देण्यात आले आहे.
- पारंपारिक औषध, पशुपालन आणि संत्रा अर्थव्यवस्थेला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव
पारंपारिक औषधांमध्ये पुराव्यावर आधारित संशोधन, प्रशिक्षण आणि जागरूकता मजबूत करण्यासाठी सरकार नवीन प्रयत्न करेल. पशुपालन क्षेत्रात शिक्षण आणि सेवा वाढविण्यासाठी २०,००० हून अधिक व्यावसायिकांची भरती केली जाईल. खाजगी पशुवैद्यकीय आणि पॅराव्हेटेरनरी महाविद्यालये, रुग्णालये, निदान प्रयोगशाळा आणि प्रजनन सुविधांना पाठिंबा देण्यासाठी कर्ज-संलग्न भांडवली अनुदान योजना सुरू केली जाईल.
पशुपालनात प्रगत तंत्रज्ञान आणि ज्ञान सामायिक करण्यासाठी सरकार भारतीय आणि परदेशी संस्थांमधील सहकार्याला देखील प्रोत्साहन देईल. भारताच्या संत्रा अर्थव्यवस्थेला, ज्यामध्ये अॅनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेमिंग आणि कॉमिक्स क्षेत्रांचा समावेश आहे, त्यांना देखील पाठिंबा मिळेल.
- निर्मला सीतारमण यांच्या अर्थसंकल्पीय भाषणातील आतापर्यंतच्या ठळक मुद्दे
७ हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉर बांधले जातील बायोफार्मास्युटिकल क्षेत्रासाठी १०,००० कोटी रुपये साखर आणि कर्करोगावरील औषधे स्वस्त होतील मोठे कापड पार्क बांधले जातील शहरी आर्थिक क्षेत्रांवर दरवर्षी ५,००० कोटी रुपये खर्च केले जातील २० नवीन जलमार्ग तयार केले जात आहेत चार राज्यांमध्ये खनिज कॉरिडॉर ३ केमिकल पार्क बांधले जातील एसएमईसाठी १०,००० कोटी रुपये महात्मा गांधी स्वयंरोजगार योजनेची घोषणा
- देशभरात ५ ठिकाणी मेडिकल हब तयार करणार
देशभरात ५ ठिकाणी मेडिकल हब तयार करणार आयुर्वेदाचे शिक्षण देणाऱ्या नव्या संस्था स्थापन करणार डॉक्टर आणि वैद्यकीय क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी निर्माण होणार विविध क्षेत्रात पशुवैद्यकीय कॉलेज आणि हॉस्पिटलसाठी अर्थसहाय्य देणार भारताला मेडिकल टुरिझम बनवणार कोव्हिडनंतर योग आणि आयुर्वेदाला जगभरात मान्यता
- हस्तकला वस्त्रोद्योगांना बळकटी देण्यासाठी योजना
अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी खादी आणि हस्तकला वस्त्रोद्योगांना बळकटी देण्यासाठी योजना प्रस्तावित केली. वस्त्रोद्योग कामगार प्रोत्साहन योजना आणि राष्ट्रीय हातमाग आणि हस्तकला कार्यक्रम (NHHP) देखील जाहीर करण्यात आला. आव्हानांवर आधारित मेगा टेक्सटाईल पार्क स्थापन करण्याचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला. महात्मा गांधी ग्राम स्वराज उपक्रम देखील सुरू केला जाईल.
- देशभरात सात उच्चगती रेल्वे कॉरिडॉर विकसित करण्याचा प्रस्ताव
केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी अर्थसंकल्पीय भाषणात देशभरात सात उच्चगती रेल्वे कॉरिडॉर विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. या प्रस्तावित कॉरिडॉरमध्ये मुंबई–पुणे, पुणे–हैदराबाद, हैदराबाद–चेन्नई, दिल्ली–वाराणसी आणि वाराणसी–सिलीगुडी या महत्त्वाच्या शहरांमधील मार्गांचा समावेश आहे. या उच्चगती रेल्वे प्रकल्पांमुळे शहरांमधील प्रवासाचा वेळ मोठ्या प्रमाणात कमी होणार असून, दळणवळण अधिक जलद, सुरक्षित आणि आधुनिक होण्यास मदत होणार आहे. तसेच या प्रकल्पांमुळे आर्थिक विकासाला चालना मिळण्याबरोबरच रोजगारनिर्मितीलाही गती मिळेल, असा विश्वास अर्थमंत्र्यांनी व्यक्त केला.
- लघु आणि मध्यम उद्योगांना (एसएमई) प्रोत्साहन देणेआयकर २०२६ लाईव्ह: सरकारने १०,००० कोटी रुपयांचा समर्पित एसएमई ग्रोथ फंड सुरू करण्याचा प्रस्ताव ठेवला आहे. या फंडाचे उद्दिष्ट लघु आणि मध्यम उद्योगांना (एसएमई) प्रोत्साहन देणे आणि भविष्यातील रोजगार निर्मिती करणे आहे. या फंडांतर्गत, काही निकषांवर आधारित उद्योगांना प्रोत्साहन आणि मदत दिली जाईल.
- अर्थमंत्र्यांकडून पुणेकरांना गिफ्ट हायस्पीड रेल्वे कॉरिडोअर मुंबई-पुणे पुणे-हैदराबाद
- २०० वारसा औद्योगिक क्लस्टर्सचे पुनरुज्जीवन भारतामध्ये क्रीडा साहित्याचे जागतिक केंद्र म्हणून उदयास येण्याची क्षमता आहे. २०० वारसा औद्योगिक क्लस्टर्सचे पुनरुज्जीवन
- पायाभूत सुविधांसाठी अर्थमंत्र्यांची घोषणा ५ लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्येच्या शहरातील पायाभूत सुविधा राबवणार १२.२ लाख कोटी रुपये शहर विकासासाठी वापरले जाणार
- हातमागासाठी महात्मा गांधी ग्रामस्वराज योजना राबवणार हातमागासाठी महात्मा गांधी ग्रामस्वराज योजना राबवणार १२ वर्षांपासून नियोजनबद्ध विकास सुरू मेगा टेक्स्टाइलची उभारणी करणार
- कॅन्सर, मधुमेहावरील औषधं स्वस्त करणार कॅन्सर, मधुमेहावरील औषधं स्वस्त करणार, सेमीकंडक्टर क्षेत्रासाठी ४० हजार कोटींची तरतूद
- अर्थमंत्री सीतारमण यांनी बायोफार्मा धोरण प्रस्ताव ज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रमाद्वारे आरोग्य प्रगतीसाठी बायोफार्मा धोरण आरोग्यसेवेतील भारताची डिजिटल परिसंस्था मजबूत करेल, असे अर्थसंकल्प सादर करताना सीतारमण म्हणाल्या.
