बँकॉक : कुटुंबनियोजनासारख्या योजना राबविल्याने आता चीनसमोर लोकसंख्येबाबत नवेच संकट उभे राहिले आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, २०२५ मध्ये देशाची लोकसंख्या अंदाजे ४ दशलक्षने (३.३९ दशलक्ष) कमी होऊन १.४०५ अब्ज झाली आहे. ही घट २०२४ पेक्षा मोठी आहे. चीनच्या लोकसंख्येत घट झाल्याचे हे सलग चौथे वर्ष आहे. चीनच्या राष्ट्रीय सांख्यिकी ब्युरोने (एनबीएस) सोमवारी हे आकडे जाहीर केले आहेत.
चीनमध्ये लिंगगुणोत्तरात मोठी तफावत निर्माण झाली आहे. तसेच कुटुंबाच्या जबाबदारीपासून मुक्त राहावे, यासाठी तरुण पिढी विवाह करण्यास घाबरत आहे. २०२५ मध्ये चीनची लोकसंख्या सलग चौथ्या वर्षी घटली आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, जन्मदर विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचला असून मृत्युदर वाढला आहे. वेगाने वृद्धांची संख्या आणि घटत्या विवाहांमुळे येत्या काळात ही घट आणखी वाढू शकते, अशी शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. २०२५ मध्ये एकूण जन्मांची संख्या ७.९२ दशलक्ष झाली, जी २०२४ मध्ये ९.५४ दशलक्ष जन्मांपेक्षा सुमारे १७ टक्के कमी आहे. चीनचा जन्मदर दर १००० लोकांमागे ५.६३ पर्यंत घसरला, जो आतापर्यंतचा सर्वात कमी स्तर आहे. एका लोकसंख्याशास्त्रज्ञाने सांगितले की, २०२५ मध्ये नोंदवलेल्या जन्मांची संख्या १७३८ च्या पातळीइतकी आहे, जेव्हा चीनची एकूण लोकसंख्या फक्त १५० दशलक्ष होती. दरम्यान, २०२५ मध्ये मृत्यूची संख्या वाढून ११.३ दशलक्ष झाली, जी २०२४ मध्ये १०.९ दशलक्ष होती. चीनचा मृत्युदर दर १००० लोकांमागे ८.०४ होता, जो १९६८ नंतरचा सर्वाधिक आहे.
देशाची वृद्धावस्थेकडे वाटचाल
चीन वेगाने वृद्ध होत आहे. चीनच्या एकूण लोकसंख्येपैकी अंदाजे २३ टक्के लोक आता ६० वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे आहेत. असा अंदाज आहे की २०३५ पर्यंत ही संख्या ४० कोटींपर्यंत पोहोचेल, जी अमेरिका आणि इटलीच्या एकत्रित लोकसंख्येइतकी आहे. ही परिस्थिती चीनच्या अर्थव्यवस्थेवरही परिणाम करत आहे. मोठ्या संख्येने लोक काम सोडून जात आहेत, तर पेन्शन आणि सामाजिक सुरक्षा बजेटवर वाढता दबाव आहे. म्हणूनच चीनने निवृत्तीचे वय वाढवण्याचा निर्णय घेतला आहे.