मोहित सोमण: आज जागतिक अस्थिरतेत पुन्हा एकदा शेअर हल्लाबोल झाल्याने बाजार सलग चौथ्या दिवशी कोसळला आहे. शेअर बाजारात मोठ्या प्रमाणात घसरण झाल्याने गुंतवणूकदारांचे ६ लाख कोटीहून अधिक पैसै पाण्यात गेले असल्याचे आकडेवारीवरून स्पष्ट झाले. अखेरच्या सत्रात सेन्सेक्स २७०.८४ अंकाने घसरत ८१९०९.६३ पातळीवर व निफ्टी ७५ अंकांने घसरत २५१५७.५० पातळीवर बंद झाले आहे. शेअर बाजार आज इंट्राडे १००० हून अधिट पातळीवर कोसळला असला तरी अखेरच्या सत्रात पुन्हा जागतिक सकारात्मक घडामोडींमुळे इंट्राडे उच्चांकी घसरणीपासून सावरले आहे. बँक निर्देशांकात मात्र अस्थिरतेचा मोठा फटका बसल्याने बाजार हिरव्या रंगात बंद होऊ शकला नाही. व्यापक निर्देशांकातील अखेरच्या सत्रात मिडकॅप ५०, मिडकॅप १००, स्मॉलकॅप ५०, स्मॉलकॅप २०० निर्देशांकात झाली. क्षेत्रीय निर्देशांकात वाढ केवळ तेल व गॅस, मेटल शेअर्समध्ये झाली असून उर्वरित निर्देशांक घसरले. सर्वाधिक घसरण पीएसयु बँक, कंज्यूमर ड्युरेबल्स, मिडस्मॉल फायनांशियल सर्विसेस, फार्मा, फायनांशियल सर्विसेस २५/५० निर्देशांकात झाली आहे. आज अस्थिरता निर्देशांक (VIX Volatility Index) ८% हून अधिक पातळीवर उसळला होता.
आज युएसने ग्रीनलँडवर ताबा घेण्यासाठी लष्करी कारवाई सुरु केली असल्याने बाजारातील अस्थिरता व गुंतवणूकदारांमध्ये अस्वस्थता मोठ्या प्रमाणात वाढली होती. मात्र युएसचे फायटर जेट मध्यातून पुन्हा युएसकडे वळल्याने काही प्रमाणात गुंतवणूकदारांना तात्पुरता दिलासा मिळाला. दुसरीकडे जागतिक अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर कमोडिटीत तुफान वाढ होत असताना निचांकी स्तरावर आज रूपया डॉलरच्या तुलनेत कोसळला. परिणामी शेअर बाजारात मोठ्या प्रमाणात सेल ऑफ झाले ज्यांचे नुकसान भारतीय गुंतवणूकदारांना झाले. व्हेनेझुएला, ग्रीनलँड व कॅनडा यांच्यावर कारवाई करण्याचे विस्तारवादी धोरण ट्रम्प यांनी अवलंबले असताना नाटो व युरोप राष्ट्रांकडून युएसमधील गुंतवणूक काढून घेतली जाऊ शकते याची चाचपणी गुंतवणूकदार करत आहेत. दुसरीकडे हे चित्र स्पष्ट होताना भारत व युएस यांच्यातील द्विपक्षीय करारावर अद्याप अनिश्चितता असताना फेडरल रिझर्व्ह व्याजदरात कपात होईल का याकडेही युएस गुंतवणूकदारांचे लक्ष केंद्रित झाले आहे. ज्याचा नकारात्मक परिणाम आशियाई बाजारात परावर्तित होत असताना चीनच्या कमकुवत आकडेवारीसह जपानचे घसरलेले बाँड मार्केट याचाही परिणाम भारतीय बाजारपेठेत होताना दिसला. त्यामुळे गेल्या दोन दिवसात १५०० पूर्णांकाने बाजार कोसळला. एकूणच ही अस्थिर परिस्थिती स्पष्ट असताना गुंतवणूकदार नफा बुकिंग सुरू ठेवू शकतात.
आज सर्वाधिक वाढ एमआरपीएल (९.१५%), क्रेडिट एसीसी (९.०६%), इंडिया मार्ट (५.७३%), इटर्नल (५.१६%), आयटीसी हॉटेल (४.३०%) समभागात झाली असून सर्वाधिक घसरण कल्याण ज्वेलर्स (१२.१६%), एस आर एफ (७.१६%), टाटा कम्युनिकेशन (५.१५%), वन ९७ (४.७०%), आदित्य बिर्ला फॅशन (४.६१%), फोर्स मोटर्स (४.४१%) समभागात झाली आहे.
आजच्या बाजारातील परिस्थितीवर विश्लेषण करताना बजाज ब्रोकिंग रिसर्चने म्हटले आहे की,'२१ जानेवारी रोजी, जागतिक बाजारातील कमकुवत संकेतांमुळे आणि परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांच्या (FII) सततच्या विक्रीमुळे भारतीय प्रमुख निर्देशांकांमध्ये तीव्र अस्थिरता दिसून आली. जागतिक अनिश्चितता, विशेषतः अमेरिकेच्या व्यापार करारासंदर्भातील अनिश्चिततेमुळे अस्थिरता वाढलेली राहिली, तर USDINR ने ९१.७४ या नवीन विक्रमी नीचांकी पातळीवर पोहोचून दबावात आणखी भर घातली. सेन्सेक्स २७०.८४ अंकांनी (-०.३३%) घसरून ८१९०९.६३ पातळीवर बंद झाला, तर निफ्टी ५० ७५ अंकांनी (-०.३०%) घसरून २५,१५७.५० पातळीवर स्थिरावला. क्षेत्रीय पातळीवर, बहुतेक निर्देशांक घसरणीसह बंद झाले, ज्यात ग्राहक टिकाऊ वस्तू, रसायने आणि खाजगी बँका आघाडीवर होत्या. निफ्टी मेटल आणि तेल व वायू हेच दोन क्षेत्र होते ज्यांनी काहीसा आधार दिला. व्यापक बाजारपेठांमध्येही कमजोरी दिसून आली, निफ्टी मिडकॅप निर्देशांक १.१४% आणि निफ्टी स्मॉलकॅप निर्देशांक ०.९०% ने घसरला, जे सर्वसमावेशक विक्रीचा दबाव दर्शवते.
निफ्टीचा दृष्टिकोन -
निर्देशांकाने उच्च-तरंग कँडल तयार केली, तसेच नीचांकी उच्चांक आणि नीचांकी नीचांक नोंदवला, ज्यामुळे सध्याच्या घसरणीच्या विस्ताराला बळकटी मिळाली आणि सुधारात्मक घसरणीच्या सातत्याची पुष्टी झाली. सत्रादरम्यान, निफ्टी मागील दिवसाच्या नीचांकी पातळीच्या खाली घसरला आणि थोड्या काळासाठी २५००० पातळी ओलांडून २४९१९.८ पातळीच्या इंट्राडे नीचांकी पातळीवर पोहोचला. तथापि, निर्देशांक ओव्हरसोल्ड झोनमध्ये गेल्याने सत्राच्या मध्यात काहीशी सुधारणा दिसून आली. या उसळी नंतरही, निफ्टी २००-दिवसांच्या ईएमए (Exponential Moving Average EMA) (सुमारे २५१६१) पातळीच्या खाली व्यवहार केल्यानंतर त्याच्या जवळ बंद झाला. पुढे, व्यापक दृष्टिकोन नकारात्मक राहतो. २०० दिवसांच्या ईएमएच्या खाली सातत्यपूर्ण घसरण झाल्यास, आगामी सत्रांमध्ये घसरण २५८०० पातळीच्या पातळीकडे वेग घेऊ शकते. वरच्या बाजूला, २५२०० पातळीवर तात्काळ प्रतिकार (Immediate Resistance) पातळी आहे त्यानंतर २५५०० वर दुसरी प्रतिकार पातळी आहे.
बँक निफ्टीचा दृष्टिकोन
या निर्देशांकाने निफ्टीपेक्षा कमी कामगिरी केली आणि नीचांकी उच्चांक व नीचांकी नीचांकसह सलग तिसरी मंदीची कँडल तयार केली, जी सुधारात्मक घसरणीचे सातत्य आणि उच्च स्तरावर सतत विक्रीचा दबाव दर्शवते. ५८७००–५९००० पातळीचा झोन एक महत्त्वाची अल्प मुदतीची आधार पातळी आहे. जरी निर्देशांक थोडक्यात ५८,२७८.६ पर्यंत खाली आला असला तरी, तो नीचांकी पातळीजवळ बंद झाला नाही, जे खालच्या पातळीवर (Down Side) खरेदीची आवड दर्शवते. हा स्तर सात आठवड्यांच्या एकत्रीकरण श्रेणीच्या खालच्या टोकाशी (Down Side) आणि ५० दिवसांच्या ईएमएशी जुळतो, ज्यामुळे तो महत्त्वपूर्ण आधार बनतो. या पातळीच्या खाली निर्णायक घसरण झाल्यास बाजारातील मंदीला वेग येऊ शकतो. वरच्या बाजूला (Up Side) तात्काळ प्रतिकार पातळी ५९५०० पातळीवर आहे, तर ६०२००–६०४०० पातळीचा सर्वकालीन उच्चांक असलेला स्तर एक मोठा अडथळा कायम आहे.'
आजच्या बाजारातील तांत्रिक परिस्थितीवर विश्लेषण करताना एचडीएफसी सिक्युरिटीजचे वरिष्ठ तांत्रिक विश्लेषक नागराज शेट्टी म्हणाले आहेत की,'मंगळवारी तीव्र कमजोरी दाखवल्यानंतर बुधवारी निफ्टीमध्ये उच्च अस्थिरता दिसून आली आणि तो ७५ अंकांनी घसरून बंद झाला. निफ्टीची सुरुवात कमजोर झाली आणि सत्राच्या सुरुवातीच्या-मध्य भागापर्यंत नकारात्मक कल कायम राहिला. मध्य भागात २४९०० पातळीजवळून काही प्रमाणात सुधारणा झाली, परंतु बाजार ही सुधारणा शेवटपर्यंत टिकवू शकला नाही आणि घसरणीसह बंद झाला.
दैनंदिन आलेखावर लांब वरच्या आणि खालच्या सावलीसह एक लहान हिरवी मेणबत्ती तयार झाली आहे. तांत्रिकदृष्ट्या, ही बाजारातील हालचाल डोजी प्रकारच्या कँडल पॅटर्नची निर्मिती दर्शवते (जरी तो पारंपरिक प्रकारचा नसला तरी), जी बाजारातील सध्याची अस्थिरता प्रतिबिंबित करते. सामान्यतः, लक्षणीय घसरणीनंतर डोजीची निर्मिती झाल्यास पुष्टीकरणानंतर (Confirmation) बाजारात उलटा बदल होण्याची शक्यता असते. बाजाराचा मूळ कल अजूनही कमजोर आहे. निफ्टीला २५१५० पातळीच्या महत्त्वाच्या आधार पातळीच्या (२००-दिवसांचा ईएमए) वर टिकून राहणे कठीण जात आहे. २४९०० च्या खाली आणखी कमजोरी आल्यास, नजीकच्या काळात निफ्टी २४५०० पर्यंत खाली घसरू शकतो. तथापि, २५२०० पातळीच्या वर टिकून राहणारी तेजी बाजारात अल्पमुदतीची उसळी आणू शकते.'
आजच्या बाजारातील निफ्टी पोझिशनवर भाष्य करताना एलकेपी सिक्युरिटीजचे वरिष्ठ तांत्रिक विश्लेषक रूपक डे म्हणाले आहेत की,'अनेक आठवड्यांत प्रथमच निफ्टी इंट्राडे आधारावर २००-दिवसांच्या मूव्हिंग एव्हरेजच्या (200DMA) खाली घसरला आहे. जेव्हा २००-दिवसांच्या मूव्हिंग एव्हरेजला आव्हान दिले जाते, तेव्हा सामान्यतः बाजारात चढ-उतार होतात आणि परिस्थिती केवळ स्पष्ट नसते. पुढील काही दिवसांत, निर्देशांक अत्यंत अस्थिर राहू शकतो. खालच्या पातळीवर, २५१२५ पातळीवर आधार आहे. २५१२५ पातळीच्या खाली निर्णायक घसरण झाल्यास बाजारात आणखी घबराट पसरू शकते. वरच्या पातळीवर, बंद भावाच्या आधारावर २५२०० पातळीवर प्रतिरोध आहे.'
आजच्या बाजारातील परिस्थितीवर विश्लेषण करताना जिओजित इन्व्हेसमेंट लिमिटेडचे हेड ऑफ रिसर्च विनोद नायर म्हणाले आहेत की, 'जागतिक जोखमीच्या घटकांमुळे बाजारातील भावनांवर परिणाम झाल्याने देशांतर्गत बाजारपेठांमध्ये अस्थिरता दिसून आली. तथापि, सत्राच्या अखेरीस झालेल्या मूल्याधारित खरेदीमुळे बाजाराला सुरुवातीचे काही नुकसान भरून काढण्यास मदत झाली. या आव्हानात्मक परिस्थितीत, बँकिंग आणि माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील निराशाजनक कमाईमुळे इक्विटीवरील एकूण दबाव वाढत आहे. रुपयाचे अवमूल्यन आणि व्यापारी संबंधांभोवतीची अनिश्चितता ही अस्थिरता वाढवू शकते. असे असले तरी, सध्याचा कमाईचा हंगाम निवडक समभागांमध्ये गुंतवणूक करण्याची संधी देऊ शकतो, कारण लवचिक देशांतर्गत मागणीमुळे पुढील सत्र अधिक चांगले राहण्याची अपेक्षा आहे.'
आजच्या रूपयांच्या हालचालींवर भाष्य करताना एलकेपी सिक्युरिटीजचे उपाध्यक्ष रिसर्च विश्लेषक जतीन त्रिवेदी म्हणाले आहेत की,'युरोप आणि ग्रीनलंडशी संबंधित वाढता भूराजकीय तणाव, अमेरिकेच्या शुल्कविषयक कारवाईबद्दलच्या नवीन चिंता आणि भारत-अमेरिका व्यापार कराराला अंतिम स्वरूप न मिळाल्यामुळे, रुपयावर दबाव कायम राहिला आणि तो ९१.६० रूपयांच्या खाली जवळपास ०.७०% घसरून कमजोर झाला. सोन्या-चांदीच्या दरांमधील तीव्र वाढीमुळे आयात बिल वाढले असून, त्यामुळे रुपयावर आणखी दबाव आला आहे. नजीकच्या काळात हे चलन ९०.९० ते ९२.०० रूपयांच्या विस्तृत मर्यादेत अस्थिर राहण्याची शक्यता आहे.'
आजच्या बाजारातील परिस्थितीवर विश्लेषण करताना मोतीलाल ओसवाल फायनांशियल सर्विसेसचे हेड ऑफ रिसर्च वेल्थ मॅनेजमेंटचे सिद्धार्थ खेमका म्हणाले आहेत की,'भारतीय शेअर बाजारात बुधवारी सलग तिसऱ्या सत्रात घसरण झाली. इंट्राडे व्यवहारादरम्यान निर्देशांक २५००० पातळीच्या पातळीच्या खाली गेला होता, परंतु दिवसाच्या नीचांकी पातळीवरून २३७ अंकांनी सावरत तो या महत्त्वाच्या मानसिक पातळीच्या वर बंद झाला. तरीही, तो ०.३% घसरून २५१५७ अंकांवर स्थिरावला. जागतिक अनिश्चितता, युरोप आणि अमेरिका यांच्यातील सध्याचा भूराजकीय तणाव आणि संमिश्र तिमाही निकालांच्या पार्श्वभूमीवर बाजारातील वातावरण दबावाखाली राहिले. व्यापक बाजारांची कामगिरी निराशाजनक राहिली, निफ्टी मिडकॅप १०० मध्ये १.१% आणि निफ्टी स्मॉलकॅप १०० मध्ये १% घसरण झाली, जे बाजारातील जोखीम टाळण्याच्या वृत्तीचे द्योतक आहे. परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदारांनी (FII) विक्रीचा सपाटा सुरूच ठेवल्याने बाजारावर दबाव कायम राहिला त्यांनी मंगळवारी सुमारे २,९३८ कोटी रुपयांचे शेअर्स विकले. भारतीय रुपया आणखी कमकुवत झाला आणि अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत ९१.१९ रूपयांच्या विक्रमी नीचांकी पातळीवर घसरला, ज्यामुळे बाजारातील सावधगिरीचे वातावरण वाढले. क्षेत्रीय कामगिरी बहुतांशी नकारात्मक होती, केवळ तेल आणि वायू (+०.३%) आणि धातू (+०.६%) निर्देशांक वाढीसह बंद झाले. कंझ्युमर ड्युरेबल्स १.६% घसरले, सलग नवव्या सत्रात त्यात घसरण झाली. सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्यांचे (PSU) शेअर्स १% नी घसरले, तर रिअल्टी क्षेत्रात १.६% ची घट झाली. पुढे पाहता, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प ग्रीनलँडच्या मुद्द्यावरून युरोपीय मित्र राष्ट्रांशी झालेल्या अलीकडील तणावानंतर दावोसला जात असल्याने बाजार सावध राहणार आहे. या परिषदेत त्या प्रदेशाच्या अधिग्रहणाचा त्यांचा आग्रह हा एक प्रमुख केंद्रबिंदू ठरणार आहे. इंटरग्लोब एव्हिएशन, डीएलएफ, इंडियन बँक, कोफोर्ज, एपीएल अपोलो ट्यूब्स, एमफेसिस आणि रॅडिको खैतान यांच्या तिमाही निकालांच्या आसपास शेअर्समध्ये विशिष्ट हालचाल अपेक्षित आहे. एकूणच, सध्याचे तिमाही निकाल आणि दावोसमध्ये ट्रम्प यांच्या भाषणानंतरच्या जागतिक संकेतांची वाट पाहत निफ्टीमध्ये मर्यादित स्वरूपाचे व्यवहार अपेक्षित आहेत.'
