मुंबई : माघी गणेश चतुर्थी अवघ्या काही दिवसांवर आली आहे, त्यामुळे आर्थिक राजधानीत आध्यात्मिक उत्साहाचे वातावरण आहे. गेल्या आठवड्याच्या शेवटी, मुंबईच्या सोशल मीडिया फीड्सवर ‘कार्टर रोडचा राजा’च्या भव्य आगमनाचे वर्चस्व होते. हजारो भाविक हंगामातील पहिल्या गणपती मूर्तींपैकी एकाचे स्वागत करण्यासाठी मुंबईच्या रस्त्यांवर जमले होते. इंस्टाग्रामवर लाखो व्ह्यूज मिळालेल्या या व्हायरल व्हिडीओंमध्ये कार्टर रोडच्या राजाची भव्य मूर्ती रस्त्यांवरून येताना दिसते. रविवार, ४ जानेवारी रोजी निघालेली ही मिरवणूक मुंबईच्या उत्सव संस्कृतीतील एक उत्कृष्ट नमुना होती.
पारंपरिक ढोल-ताशा पथकांच्या गर्जनांनी व ‘गणपती बाप्पा मोरया!’च्या अथक जयघोषाने वातावरण विद्युत होते, तेजस्वी रंगांनी सजलेल्या, भाविकांच्या समुद्राने एक दृश्यमान दृश्य निर्माण केले जे आता डिजिटल सेन्सेशन बनले आहे. राजा ‘मार्तंड मल्हार’ स्वरूपात दिसला, ज्यामुळे गणपतीच्या मूर्तीला एक अनोखा लूक मिळाला, जो अनेकांना आवडला.
सप्टेंबरमध्ये येणारा दहा दिवसांचा भाद्रपद गणेश चतुर्थी हा शहरातील सर्वात मोठा उत्सव असला तरी, भगवान गणेशाचा जन्मदिवस साजरा करणाऱ्या माघी गणपती उत्सवात सार्वजनिक भव्यतेत लक्षणीय वाढ झाली आहे.
माघी गणेश जयंती गुरुवार, २२ जानेवारी २०२६ रोजी येते. पावसाळी उत्सवाप्रमाणे नाही, तर माघी गणपती हिंदू कॅलेंडरच्या माघ महिन्यात येतो. पारंपारिकपणे शांत, घरगुती उत्सव म्हणून साजरा केला जाणारा हा उत्सव गेल्या दशकात मोठ्या प्रमाणात सार्वजनिक कार्यक्रमात रूपांतरित झाला आहे. बोरिवली, कांदिवली व परळसारख्या उपनगरातील मंडळे आता सप्टेंबरच्या उत्सवांना टक्कर देणाऱ्या उंच मूर्ती व विस्तृत थीमची स्थापना करतात.
या ऋतूचे महत्त्व या श्रद्धेमध्ये आहे की या दिवशी देवी पार्वतीने भगवान गणेशाची निर्मिती केली होती. भाविक कठोर उपवास करतात आणि अष्टविनायक मंदिरांना भेट देतात, तर मुंबईत, सार्वजनिक मंडप शरद ऋतूतील उत्सव चुकवणाऱ्यांसाठी 'दुसरी संधी' देतात.
