गणेशोत्सव १० दिवस साजरा करण्यामागे अनेक कारणे आहेत. यापैकी काही प्रमुख कारणे धार्मिक, ऐतिहासिक आणि सामाजिक परंपरांशी जोडलेली आहेत.
धार्मिक कारण: हिंदू धर्मातील मान्यतांनुसार, गणपती बाप्पा १० दिवस कैलास पर्वतावरून पृथ्वीवर येतात आणि ११ व्या दिवशी परत जातात. या काळात ते भक्तांच्या घरी पाहुणे म्हणून राहतात, त्यांची दु:खे दूर करतात आणि त्यांच्या मनोकामना पूर्ण करतात, असे मानले जाते. त्यामुळे १० दिवस त्यांची पूजा-अर्चा केली जाते.
ऐतिहासिक कारण: लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांनी १८९३ साली गणेशोत्सव सार्वजनिक केला. त्यावेळी ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध लोकांना एकत्र आणण्यासाठी आणि स्वातंत्र्य लढ्याला गती देण्यासाठी हा उत्सव १० दिवसांचा ठेवण्यात आला. यामुळे लोकांना पुरेसा वेळ मिळतो आणि ते एकत्र येऊन उत्सव साजरा करू शकतात.
पौराणिक कथा: काही पौराणिक कथांमध्ये असे सांगितले आहे की, गणपतीने महाभारताचे लेखन अवघ्या १० दिवसांत पूर्ण केले. या कथेनुसार, १० दिवसांच्या काळात गणपतीने व्यास ऋषींनी सांगितलेले महाभारत लिहिले आणि ११ व्या दिवशी त्यांनी लेखणी खाली ठेवली.
या सर्व कारणांमुळे, गणेशोत्सव १० दिवस साजरा करण्याची परंपरा सुरू झाली आणि ती आजही कायम आहे.