ISRO Proba-3 : सूर्याची रहस्ये उलगडण्यासाठी ‘मोहीम प्रोबा-३’साठी इस्रो सज्ज!

आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा स्पेसपोर्टवरून होणार प्रक्षेपण

नवी दिल्ली : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) पुन्हा एकदा इतिहास रचण्याच्या तयारीत आहे. सूर्याची रहस्ये उलगडण्यासाठी प्रक्षेपित करण्यात येणारी मोहीम प्रोबा-३ (ISRO Proba-3) साठी इस्रो सज्ज आहे. या संदर्भातील माहिती इस्रोने त्यांच्या अधिकृत एक्स अकाऊंटवरून दिली आहे.

सूर्याचे रहस्य उलगडण्यात अनेक देश गुंतले आहेत. इस्रोदेखील या शर्यतीत पीएसएलव्ही-एक्सएल प्रोभा-३ प्रक्षेपित करून महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे. इस्रोने या मोहिमेविषयी माहिती देताना म्हटले आहे की, युरोपियन स्पेस एजन्सीच्या प्रोबा-३ मिशनचे प्रक्षेपण बुधवार ४ डिसेंबर रोजी सायंकाळी ४ वाजून ८ वाजता आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा स्पेसपोर्टवरून केले जाईल. प्रोबा-३ इस्रोची व्यावसायिक शाखा न्यूस्पेस इंडिया लिमिटेडच्या सहकार्याने ही मोहिम प्रक्षेपित होणार आहे. या मोहिमेद्वारे ५५० किलो वजनाचे उपग्रह एका अद्वितीय उच्च लंबवर्तुळाकार कक्षेत ठेवले जातील. जे जटिल कक्षेत अचूक प्रक्षेपण करण्यासाठी ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण वाहन पीएसएलव्ही-एक्सएलची विश्वासार्हता मजबूत करेल.

प्रोबा-३ ची वैशिष्ट्ये

प्रोबा-३ हे मिशन इस्रो आणि युरोपीयन अंतराळ संस्था यांच्यातील महत्त्वपूर्ण सहकार्याचे चिन्हांकित करते. ज्याचा उद्देश सूर्याच्या कोरोनाचा अभ्यास करणे, सौर वातावरणाचा सर्वात बाह्य स्तर आहे, जो सौर गतिशीलता आणि अवकाशातील हवामान घटना समजून घेण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. हा उपग्रह अवकाशात अत्यंत लंबवर्तुळाकार कक्षेत अंदाजे १५० मीटरने वेगळा होईल. ज्याठिकाणी उपग्रह सूर्यप्रकाश रोखू शकेल. प्रक्षेपित झाल्यानंतर सेटअप सहा तासांनंतर सतत निरीक्षणे नोंदवण्यात येतील, असेदेखील इस्रोने म्हटले आहे.

कृत्रिम सूर्यग्रहणाचा प्रयोग

प्रोबा-३ मिशनमध्ये प्रक्षेपित करण्यात आलेले उपग्रह कृत्रिम सूर्यग्रहणासाठी परिस्थिती निर्माण करतील जेणेकरून सूर्याच्या बाह्य थराचा म्हणजेच कोरोनाचा अभ्यास करता येईल. या दुहेरी उपग्रहांपैकी एका उपग्रहामध्ये कोरोनग्राफ असेल तर दुसऱ्या उपग्रहामध्ये बदल असेल. यापैकी एक उपग्रह सूर्य लपवेल तर दुसऱ्याच्या मदतीने कोरोनाचे निरीक्षण केले जाईल, असेही इस्रोने म्हटले आहे.

दोन वर्षांचे प्रोभा-३ मोहीम असणार खास

प्रोबा-३ मोहीम स्पेन, पोलंड, बेल्जियम, इटली आणि स्वित्झर्लंडमधील शास्त्रज्ञांच्या मेहनतीचे फळ आहे. दोन वर्षांचे हे मिशनही खास आहे कारण एकाच वेळी दोन उपग्रह सोडले जाणार आहेत. या उपग्रहांना त्यांच्या ठिकाणी अचूकपणे पोहोचणे अत्यंत आवश्यक आहे.